Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 7

Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 7
Ráðstefna 8, mars sl. Hvar stendur kvennabaráttan? Þartn 8. mars sl. á al- þjóðlegum baráttudegi kvenna, efndi Rauðsokka- hreyfingin til ráðstefnu sem bar yfirskriftina: Hvar stencur kvennabarátt- an. Þar voru fluttar fram- söguræður um f imm mála- flokka en eftir hádegi störf uðu umræðuhópar . Mál- efnin sem fjallað var um voru: Konur og verkalýós- hreyfing, framsaga Bjarn- friður Leósdóttir og Helga Ólafsdóttir. Konur og tæknibyltingin sem Vilborg Haróardóttir ræddi um, kon- ur og menntun sem Ýr Loga- dóttir hafði framsögu um og loks fjölskyldupólitík sem Hjördís Hjartardóttir fjallaði um. Loks kynntu Rauðsokkahreyfingin og Kvenréttindafélagið starf sitt og stefnu. Það er skemmst frá því aó segja, að framsöguerind- in voru öll hin merkileg- ustu, sum hver verulega sláandi, en umræðurnar tók- ust ekki eins vel. Má segja að ráðstefnan hafi endað í nokkrum deiLum og í lausu lofti, þar sem skoðanir reyndust mjög skiptar við baráttuleióir. Veróur vikið að þeim deil- um sicar. 1 ræðu Bjarnfríðar kati fram, aó konur eru stærsti ófaglærði verkamannahópur- inn og sá lægst Launaðasti, Verkakonur hafa bætt launa- tekiur sinar með ákvæðis- vinnu, en þær urbætur eru ekki í neinu samræmi við aukna framleiöslu, þvi meiri framleiðsla þvi minnc fær verkakonan fyrir hvert kíló. Ef bónusinn er tek- inn af fara launin undir 4000 kr. fyrir 8 stunda vinnudag og það segir sig sjálft, að það lifir eng- inn af þvi kaupi. Það kom fram í máli Bjarnfríóar, að ákvæóisvinnan sundrar verkafólki, ef vinnan minnkar stendur fólk frammj fyrir uppsögnum eöa að jafna vinnunni milli fólks sem þýðir lægri laun. Sú samstaða um að draga úr vinnunni er ekki lengur fyrir hendi. Þar við bæt- ist, að konur fóru illa út úr siðustu samningum þrátt fyrir fögur orö um hina lægst launuðu. Launum framleióslustéttanna er haldið niðri, en hinir geta fengið það sem þeir vilja. Bjarnfríður kcm ínn á muninn á kjörum þeirra sem vinna hjá ríki og bæ og þeirra sem vinna eftir töxtum verkalýós- félaganna; þar rikir veru- legt misrétti. Innan verkalýöshreyf- ingarinnar ráóa konur litlu sem engu, þó að þær ættu í raun að ráða fjölda félaga þar sem þær eru í meirihluta. Bjarnfríður varpaði fram þeirri spum- ingu hvort ekki þyrfti aó rifa konurnar undan valdi karlanna og ekki sist að koma verkalýóshreyfing- unni undan valdi flokk- anna. 1 mióstjórn ASl sitja nú tvær konur af þeim 15 fulltrúum sem þar eru. „Við höfum stutt karlana," sagói Bjarnfrið- ur,„en þeir styöja okkur ekki." Undir lokin kan Bjarnfrióur inn á það, að vera orðin fullorðin og standa í baráttunni, þaó væri þaó allra síðasta sem konur mættu gera, vildu þær kana einhverju á framfæri: aó eldast1 Helga Úlafsdóttir fjal> aði um BSRB og kjör kvenn; innan þeirra samtaka. í BSRB eru um 2500 manns, 950 karlar og 1600 konur. Auk þess vinna um 800 Sóknarkonur á borgarstofn- unum cg þær eru allar i 1. og 2. launaflokki, en þar er enginn úr Starfs- mannafélagi Reykjavíkur- borgar. Á spitölunum vinna konur úr Sókn vió hlió lækna sem hafa þre- föld til fjórföld laun á við þær. I siðustu samn- ingum fengu konur nokkru framgengt og siðan hafa t.d. fóstrur bætt kjör sin. Stærsti hópur kvenna er í launaflokkum 6-11 en i efstu fLokkunum eru nánast engar konur. Þaó sem er fróðlegast viö Launakerfi BSRB er við- miðun kvenna- og karla- starfa. SjúkraLÍðastörf eru metin á við störf meindýraeyði s, i j ósmæóur á við birgðaveröi, fóstr- ur á við pá sem starfa vð við eidvamareftiriit, deiidarLjósmæður á við áhaidaverði o.s.frv, sem sagt mikiiL munur á þvi hvernig' störf kvenna og karla eru metin. Helga iagði áherslu á aó konur yrðu aö krefjast nýs og breytts starfsmats þar sem tekió væri tiiLit til ábyrgðar sem fylgir mörg- um þeim störfum sem konur gegna nær eingöngu, eins og hjúkrun og móttöku mannanna barna. Vilhnra Harðardnttir hóf mál sitt á þvi að minna á aó litið hefði verið fjallað um tölvu- byLtinguna svoköLLuðu, aLLra sist þá hiið sem snýr að konum. Tölvu- byitingin er aó skella yfir og varðandi framtið hennar og áhrif eru tvö sjónarmið á lofti. Ann- ars vegar rikir bjartsýni um auknar fristundir, hins vegar svartsýni, ótti um aukið atvinnuleysi verði ekki eitthvaó gerf. Spurn- ingin er hver á að stjórns tölvubyitingunni, hver mur hagnast á henni? Verka- LýðsféLögin verða að ræóa hvernig atvinnuskiptingin á að verða, hvað eigi aó gera þegar fóiki verði sagt upp. Það ætti aó nota gróóann tii aó búa fólk undir önnur störf, tii endurmenntunar. Vilbor<j sagöi, að það benti alit til þess að fyrst og fremst konur yrðu fyrir baröinu á neikvæðum hlióum byitingar- innar. TöLvan hefur þegar hafió innreið sína i iðn- greinum, þar sem mikii þró- un hefur átt sér stað. Byltingin sem framundan er veróur i þjónustugreinum og þar eru konur i lágt launuóum störfum, sem ófag- læröur vinnukraftur. Örtölvan er ódýrari en vinnuaflið og konur eru við kyamt vinnuafl, vegna þess aó þær eru konur. Kyn- greiningin i störfum gerir tilfærslu iiLmöguLega nema endurmenntun komi til. Kon- ur eru bundnar við ákveðin störf, þær eru iiLa skipu- Lagðar fagLega sem hópur og reynsLan sýnir okkur, að konur eru fórnarlömb krepputima. Þvi verða kon- ur að vera vei á verði og krefjast aógerða. En töivan mun einnig skapa ný störf, sumir haida að þau vegi upp á móti hin- um sem lögð verða niður. Þar ættu konur að standa jafnt að vigi, en reynslan ¦ er sú að konur fást við að pikka meóan kariarnir stjórna. Hvers vegna? Jú, konur hafa ekki tæknimennt- un, þær fást ekki við stjórnun. Það þarf að hvetja kcnur tii að afLa sér þekkinqar, benda stelp-r- um i skólum á aó þarna er ný leió. Við verðum að reyna að hafa áhrif á það hvemig málin þróast. Við verðum að krefjast styttri vinnutima - á sama kaupi-. Þaó verður að huga að heiisufarinu þvi að tölv-- unni fyigir andleg þreyta, umræðan dugar ekki ein, enn sem kcmið er lokar fólk augunum, það veröur að gera kröfur fyrst og fremst um endurmenntun. Konur verða að vera viðbúnar svo að þeim verði ekki enn einu sinni fómað. Ýr Logadóttir ræddi um konur og menntun. í máli hennar kcm fram, að konur sækja sér meiri menntun en Frh. á bls. 20 Hjördís Hjartardóttir: Fjölskyldupólitík FjölskyidupóLitik er skrítin tik- og i raun hefur iítið farió fyrir henni nema sem einhverju orðaglamri undanfama mánuði. Frá þessu eru þó undantekningar og ég mun koma að því síðar. Hvað er fjölskylda? Upphaflega þýddi orðið "familia" allt sem til- heyrói heimiLi karlmann- sinSjþ.e. þræla,dýr, böm og konur. fferkingin hef- ur eitthvað breyst síðan. Nú notum við þaö um kjamaf jölskylduna, pabba, mommu og böm og eins um 1 foreldri rœð 1 bam eða f leiri. Kj amaf jöLskyldan - hjónaband, er það sam- býLisform sem rrestan stuð- ning og vLðurkenningu fær jafnt í löggjöf sem og a^ siðgæðishugmyndum borgar- anna. Með sívaxandi f jöida einstæðra foreidra hetur það sarrbýLisform aó einstætt foreidri búi sér og bömum sínum heimiii, smám saman hlotið vióur- kenningu. Önnur sarrbýLis- form, t.d. svokallaóar "komnúnur" eru ekki viöur- kenndar af neinum ráðandi aðilum og varia til á Islandi. Hvert er í raun og veru hlutverk fjölskyldunnar? Af hverju er kjama- f jölskyldan það sarrbýLis- form sem mesta vióurkenn- ingu fær? Hlutverk f jölskyldunnar er ákaflega háleitt i hátíðarræóum jafnt Lærðra sem Leikra, en í rauninni er hlutverk f jölskyldunnar fyrst og fremst endumýjun vinnuafls, þ.e. bæði frá lokum vinnudags til upp - hafs hins næsta og eins aó fæða af sér og ala upp nýtt vinnuafl. 1 öðru lagi er fjölskyldan kjaminn í samfélaginu, eitt stöðugasta form samfélagsins, sem vió- heldur ríkjandi ástandi og er öflugt kúgunarform. Þriðja en ekki síst mikil- væga hlut-^rk fjölskyid- unnar ef Litið er á það frá hag- og hugmyndafræði ríkjandi stéttar, er eyðsluhlutverkió. Haq- kvæmast er fyrir ríkjandi stétt að hafa sem flestar neysLueiningar - hvemig haldið þið að auðvaldinu yrði við ef við færum aö nota saman 3 fjölskyldur t.d. bara einn bíl, eina ryksugu, eitt sjónvarp o.s.frv. Enda ekki sparac af jafnt ríkisfjöLmiðlum sem og málgögnum aLLra stjómmálaflokka að koma til okkar þeim boðum að "lukkan" sá "LitLi nýji frá Japan", þetta eóa hitt "verkamannablóóið" eóa gailabuxur af ákveóinni gerð. Ég efa ekki að allar rikisstjómir og stjómar- andstöður jafnt sem sveit- arstjómir frá upphafi mun- du aðspurðar segjast tiera hag fjölskyldunnar fyrir brjósti, þo veit ég ekki tii aó einn einasti stjóm- málaflokkur hafi mótaó sér skýra stefnu í málefhum fjöLskyLdunnar, þó hafa allir flðkkar nýlega lýst þeirri skoðun sinni að þöri sé á bessu. En hvað hefur veriö gert hingaó til? eldra og bama - ætLi þaó hafi ekki veriö rretið, eins og það heitir svo fallega "þjóóhagslega haakvæiiara" aö ná einstæðum foreldrUm út á vinnumarkaðinn. Hver er svo afstaðan til fiölskvldunnar í dag? - Hver er hin samfélagslega ábyrgð? Ræöa flutt á ráöstefnu 8. mars sl. Þvi verður ekki neitað að ýmsar jákvæðar aðgerðir hafa verið gerðar í mál- efnum f jölskyldunnar. Þaó hafa t.d. verið byggð dag- vistarheimili, það hafa verið byggðir Verkamanna- bústaðir, nýverið samþykkt lög um fæðingarorlof og fieira rrætti nefha. Allar þessar aðgerðir eru þó einungis sem dropi í hafið - nú og ég ætla að leyfa mér aö vera svo neikvæó að setja t.d. spumingarmerki við hvort dagvistarheimiLi hafi veriö byggð vegna for- Fjölskyldan ber aö mestu Leyti ábyrgð á sjálfri sér - ein og sér -, framfærslu sinni og uppeidi bams. Samfélagsieg ábyrgð er vægast sagt takmörkuó. Launapólítík hefur svo Ten- gi sem eLstu rrenn muna verið þannig að ekki er hægt að framfleyta fjöl- skyLdu af launum eins mannE fyrir 8 kLst vinnudag - þannig að annaðhvort verður að koma til yfirvinna eóa launavinna beggja foreldra þegar um þá er að ræða. Nú skyldi maður ætla að samféiagió kæmi til rróts við þarfir bama og for- eldra rreðan þau vinna utan heimiLis. Nix - dagheimil- ispláss fá nær einungis einstæðir foreldrar - þeir foreldrar sem eru í sarrbúó eða hjónabandi rrega greiöa heLming af lægstu launum fyrir daggæslu fyrir eitt bam. Skólinn sinnir eingöhgu fræðsluhlutverkinu þar er uppeldishlutverki gagnvart bömum að öðru leyti sama og ekkert sinnt og umönnunn arhlutverki alLs ekki. SamfeiLdur skóLadagur og rrötuneyti I skólum er enn fjarlægur draumur. Að alLir þurf i þak yfir höfuðið hefur ekki verið viðurkennt sem abyrgð sam- félagsins. Heidur eru húsnæðismál einkamál fólks. sem þvi ber aö leysa a hinn viðurkennda hátt með að verja bestu árum ævinnar i ;,lórulausan þræidóm fyrir steinsteypu eða hrekjast á milli leiguhúsnæðis og vera á götunni á víxl. Og fleira rrætti auðvitað tína til. Afleiðing alLs þessa er að f jöLskyLdan er alLs ekki í stakk búin til aó rækja hið margrómaða hlutverk sitt sem tilfinningalegt athvarf fyrir f jöLskyldu- meðlimina. Samverustundir fjöiskyldunnar eru sjald- gæfir atburðir og rröguleik- ar til jak-vœðra tllfinning- alegra samskipta, t.d. kyn- lifs, stórlega skertir \ægnavinnuálags meðrreiru. Að framansögðu sýnist rrér að megi draga þá áiykt- un að kjamaf jölskyldan sé fyrst og fremst ódýrari og hentugrl stofnun út frá hagsmunum ríkjandi stéttar Frh. á bls. 20

x

Forvitin rauð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Forvitin rauð
https://timarit.is/publication/56

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.