Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 5

Forvitin rauð - 01.06.1981, Blaðsíða 5
5 Kæra, Forvitin Rauð. • • \ . l —ú-új) Kæru kynsystur. Það er svo samarlega fár- ánlegt aö Rauðsokkahreyflng in þurfi aö vera til. Það ætti flestum ef ekki öllum að vera orðið ijóst að jafnrétti kynjanna er jafn sjálfsagt og lifandi veru að draga andarn. Hvers vegna þurfum við þá alltaf að vera aó berjast fyrir jafnrétti og friöi í heiminun? Hverjir hafa hagsnuna að gæta af hem- aðarhrölti og kúgun? Eru þeir ekki miklu færri en allir þeir sem kdgaðir eru? ^ Er það eðlilegt aó meiri- hlutim sé kúgaður og mis- rétti beittur? Er það eðlilegt að þegar flestir vilja hafa frið i heiminum þá eru þeir hinir scmu neyddir til að gegna cþjónustu? Eðfc er þessi vilji aóeins I i «rði en ekki á borði? ^i® vestrænar konur stöndun^ pr að vigi, Ekki] sinaour *T fyrir _____ *vera konur, 1erum við settar á íi eða hreinlega drepnar. Nena ef vera skyldi að vió pössuðum ekki im i mynstr- ið. Ef skoðanir okkar og samviska varða við lög og reglur landsins. Sem og er algengt. En engim þorir fyrir sitt litla lif að láta þaó uppi þvi þá er ham allt i einu orðinn glæpamaður og svoleiðis hyski á heima i fangelsi. Eg tala nú ekki um "para- noiu"liðió san efast un réttmæti og gæsku laganna, það er geólæknamatur san best er geymdur á hæli i faðmi ríkisins. NEI, þetta gengur ekki lengur. Hver maður á aö fá að vera það san ham vill, hugsa það san hann vill, segja það sem ham vill og gera hvað san ham vill, hvar san ham vill, svo framarlega sem ham skaðar ekki aðra. Þetta er okkar lif og við ættum að fá að lifa því eins og vió sjálf viljum og okkur hegfejMty Hver eftir eínu - Hugsið ykífcr HVkð það g;eti orðið skaimtilegt skrautlegt myiistur. Þa ætti eirmitt^ð v®ra gjp’ian, | gott og auð^ft^í lií Ég skil eiginlega ekki alveg hvað ég er æst allt í einu núna en liklega má rekja þaö til atburóa md- anfarinna vikna, mánaóa eða veturs. Ef út 1 það er fam ið þá liggur llklega öll ævin aó baki hverri geðs- hræringu. Ég fór aó hugsa um kcnur og rrisþyrmingar og get ekki munað af hverju. Oq eins og yfirlei* *: þe^Sfco hugsa um ofbeldi ®g kftpi ö hvaða irynd sem er'þá a%g «rfitt meó að fima til nema að seti^^jaj t eða einhteraajslr nS |í spor þolefcj^ Lífc^Súa jfrjMfflrelBL sem^^las il lum^pbr^ð fólks vió ffuverkum, hversu do%ð] væri almennt orðið fyrir moróum og ofbeldi sem gerist dags daglega. _En sem sagt, ég íiryndaði nér senu þar sem karl lem- ur kcnu um leió og hann segir aö maður lemji ekki mameskju. Og ég fékk sjckk. Ég fór aó pæla í þvx hvemig ég brygðist við Hjartað fór á fullt og hausim fylltist af vatni. Hvert ityndi ég snúa mér - við hwm gæti ég talaó til að létta af mér reynslunni. Hvert hringir maður um miðja nótt eóa hvenær sem er til að segja aó maóur hafi verið særður - djúpt. ÖK - ef þú hefur áverka geturðu farið til löggumar og kært. Þú segir þeim kaldar staðreyndir, stund og stað og atburðarrás. En þú segir ekki löggunni frá því sem hefur brostið imra iteð þér - trúin á annað fólk - trúin á sjálfa þig. Kannski áttu vini eóa aðstandendur sem þú gatur leitað til en hvarsu margir hafa tíma og taki- færi til aó rífa sig upp úr rúmi til að vera sálu- sorgari? Og raunin verður yfir- leitt sú að þú verður af sjálfsdáóum að komast yfir þessa reynslu. Þú kemur ef til vill til neð að segja frá þessu við taki- færi, en þá yfirleitt í frásagnarstil og þú situr eftir ireó sárið eða örið. Og það verður ekki bætt. R. Systur, ó, systur! 1 fyrrasumar var hér á ferð danska skáldkcnan Ulla Dahlerup í þeim til- gangi að kynna sér stöðu kwma á Islandi með hlió- sjcn af þeim frægu fomkan- um sem gangu I dauóam við hlið mama sirna eóa slógu msnn utanundir neð digrum sjóðum. Ekki hefur em sést árangur þess saman- burðar, en á him bógim barst undirritaðri í hendur úrklippa úr Politikken, þar sem rithöfundurim fer held- ur óábyrgum orðum um mam- líf á Islandi, forsetakosn- ingar, kvemahreyfingar og fleira. Hvað um það, áriö 1979 kom út skáldsaga eftir Ullu sem ber heitið "Systumar" (Sóstrene) . Hún er em ein úttektin á 10 ára sögu dönsku kvemahreyfingarinn- ar og verður ekki amað sagt en að Ulla fari hörðum orðum um hreyfinguna. Svo hörðum,að rauðsckkur létu í sér hvína og sögðu Ullu vera dæmigerðan krata sem auk þess legði neiri áherslr á eigin frama (og fegurð) en sankemd með öðrum kcnum. Þrátt fyrir orðaskák þekkir Ulla vel það sem hún skrif- ar um, því hún var ein af stofnendum hreyfingarimar í Danmörku og varð all þekkt sem slík. Sagan hefst þar sem blaða- kcna sorprits nokkurs (síð- degLsblaós) kemur im á heimili, rétt í morgunsárió. Dótturimi hefur verið nauógað og hún siðan iryrt í portinu fyrir utan og móóir- in segir hemi (þ.e. blaða- konunni) að stelpan hafi verið í slagtogi meö rauð- sckkum og hafi undir það síðasta búið I kommúnu úti I s\eit meö eintómum kcnum. Ot frá þessum rpplýsingum dettur blaðakcnumi I hug að skrifa greinaflckk um þessar kolvitlausu kerling- ar sem flýja karlkynið og ætla að gera byltingu úti I sveit, en vart þarf að taka fram að blaðakanan hefur enga samúð með baráttu kvenna, enda __ brælkúguð og illa farin I vcnlausu hjóna- bandi. Þar er skemmst frá að segja að hún kemst im I konrnúnuna á fölskum forsendum, þar er allt á fallanda fasti, póli- tík þessa hóps sem flutti út I sveit er strand. Ein þeirra þriggja sem eftir eru segir blaðakonunni hvemig hópurim þeirra, sem var númer 9 I hreyfing- umi, varö til. Sagan fer aftur til 1970, þegar kcnur úr ýmsum áttum taka sig saman og stofna hópa. Raktar eru umræður, við kymumst heimLlisaðstæð- um, hvemig baráttan eyði- leggur hjónabönd eða skapar mikil vandamál, m. a. meðal róttæklingama sem eiga auðvitað I jafn miklum vand- ræðum oq allir aðrir við að aðlagast nýjum kröfum til hlutverka kynjama. Aðgerðir kvemama kama vLð' sögu, viðskipti við lögregl- una, umfjöllun blaðama, en fyrst og fremst sú samstaóa sem rryndast meóal þeirra. Trmamir breytast, þegar búið er að koma I höfn helstu baráttumálunum: lög- um um lamajafnrétti og frjálsar fóstureyðingar, rema tímar klofningsins I garð. Nú er það byltingin sem gildir, ýmist sú marx- íska eða lesbíska. Það sérkemi dönsku (og kannski fleiri) kvemahreyfingarim- ar aö skapa ákveðna kvenna- geró (þessa með stutta hár- ið I smekkbuxunum) sem helst leynir því aó hún er kana, kemur ákaflega vel fram I bókinni. Ein þeirra sem mest kemur vié sögu er leikkcna, sem'hefur yndi af því að láta á sér bera og vill fá aó vera eins og hún er, spontant, karlsam og falleg. Hún fer óspart aó heyra það, og liggur við að hún sé rekin úr hópnum. Mér leikur grunur á að þessi persóna eigi meira en lítið skylt við Ullu sjálfa, en hún dregur vel fram þaö uirburðarleysi sem ríkjandi var á tímabili og sem alls ekki hefði átt að vera til I k\ænnahreyfingu, þ.e. að reyna að kúga félagana im í nýtt staðlaó kvenhlutverk Þær stöllur leggja mdir sic hús og stofna kcmmúnu sem karlnenn mega ekki stíga feti sínum rnn I. Þar er allt I niðumíðslu og þegar kalt er úti verða íbúamir að flýja I ömur hús. Það er líka að verða kalt I þjóðfélaginu, kvemahreyf- ingin á erfitt rppdráttar um sim, enda miklar tteilur I lofti. Það er eins og þær skynji ekki sim vitjun- artíma, þær staðna, enda fer óóum fekkandi I hóp 9. Aó lckum flytja þær út á sveitabæim þar sem erfið- leikamir verða nánast óyf- irstíganlegir. Daginn sem blaðakcnma ber að garði er bærim nánast kominn að falli. Þegar 10 ára saga hópsins hefur verið sögð er blaða- kcnan lcks farin að skilja um hvað kvemabaráttan snýst og það verður ekkert úr nlðingslegum skrifum hemar um kanur. I stað þess kallar hún saman hóp 9 og þær leggja allar I sam- einingu fram peninga til að bjarga kommúnmni I. sveit- inni. Kannski er þetta ekki svo vcnlaust þegar allt kem- ur til alls. Að minnsta kosti er em töluvert eftir af þeirri systurlegu sam- stöðu sem einkenndi fyrstu árin og þrátt fyrir mismm- andi þróm þá eiga þær margt sameiginlegt og em er margt að berjast fyrir þótt þær greini á um leiðir. Það kemur greinilega fram að höfmdinum er mjög I nöp cLð marxLstana og þær braut- ir sem lagt var út á: pólitíska baráttu, enda var sú lína mm harðari, en nckkum tlma kom fram hér heima. Lýsingar hennar á skoðmum marxistama eru mjög napurlegar, þær eru sagðar bæði þröngsýnar og kúgandi. Hins vegar eru þau mál sem snúa að hjcna- böndum og sanbandi fólks mm betur fram sett, enda almanns eðlis. Ég held að það sé margt I þessari bók sem gefur til- efni til umræðna um konur og karla, þróm kvemahreyf- ingarimar hér, og fróðlegt væri fyrir okkur að bera saman aðferðir þær sem beitt var I Danmörku og hér, jafc- framt því sem vLð gætum velt fyrir ckkur eigin þróm. Ég legg til að þessi bok verði tekin til umræðu I hópum Rauðsakkahreyfingar- innar. Hún er bæði nógu góð til þess og nógu for- dómafull I garð okkar marx- istama til þess að við get- um haft gagn af þvi að ræða hana. Kristín ástgeirsdóttir

x

Forvitin rauð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Forvitin rauð
https://timarit.is/publication/56

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.