Morgunblaðið - 27.01.1961, Page 23

Föstudagur 27. janúar 1961
M O R r. rnv n r,A Ð1Ð
23
Spaak snýr heim
Brussél, 26. jan. — (Reuter) —
PAUL-HENRI SPAAK, aðal-
ritari Atlantshafsbandalags-
ins, hefur tjáð sig fúsan til
að taka aftur upp stjórnmála
baráttu í heimalandi sínu,
Belgíu, fyrir Jafnaðarmanna-
flokkinn, að því er talsmenn
flokksins tilkynntu í dag.
Hins vegar báru talsmenn
þessir á móti því að Spaak
hefði þegar sagt lausu em-
bætti sínu hjá NATO. —
Spaak, sem er 62 ára, er tal-
inn líklegt forsætisráðherra-
efni jafnaðarmanna.
• GEGN RÓTTÆKUM
Nýlega fór fimm manna
nefnd jafnaðarmanna til fundar
— Santa Maria
Framh. af bls. X
é móti fulltrúum ríkisstjórnar
Bandaríkj'anna um borð í Santa
Maria, eða fulltrúum annarra
landa, til að ræða málið. Þó sagð
ist hann ekki vilja ræða við
fulltrúa frá Frökkum né Portú-
gölum. Gailvao sagði að öllum
liði vel um borð, og sagði flug-
maðuirinn að svo virtist sem
Galvao vildi helzt losna við fax-
þegana, séirstaklega ef unnt væri
að flytja þá um borð í annað
*kip á rúmsjó.
Áhöfnin óvopnuð.
Fluglmaðurinn, sem fylgdist
*neð s-kipimu í tvær og hál-fa kls-t.
sa-gði að um 50 -farjþegar hafi ver
ið á þilj-um og veifað til sín.
Ekki sagðist h-ann hafa orðið var
við að áihöfnim beri vopn. Flug-
maðurinn varð síðan að hverfa
vegna el-dsneytisskorts og sagði
að skipið hafi enn haiiidið stefnu
til Angola og siglt með um 15
mílna hraða, er hann sneri heim.
Uppreisn — ekki sjórán.
Galvao hefur svarað ýmsum
fyrirspurn-um, sem honum hafa
verið sendar. Segir hann að ti-1-
göngur uppreisnarmanna sé að
frelsa föðurlandið undan kúgun
Salazaxs og líti hann á Santa
Maria sem fyrsta hlutann af
Portúgal sem fengið hafi frelsi.
Krefst hann þess að önnuir ríki
viðurkenni að hér sé um byit-
ingu að ræða en ekki sjórán.
Skipið hafi verið á opnu úthafi,
og því portúga-lskt umráðasvæði.
Byltinganmenn munu al-drei gef
ast upp, sagði Galva-o, og kvaðst
hann ekki viðurkenna neina rik
isstjórn í Partúgal nema ríkis-
stjórn Humlberto Delgado herfor
ingja, sem nú er landflótta í
Brasilíu. Delgado sagði að taka
skipsins hafi verið skipulögð
fyrir löngu. „Styrjöld er styrj-
öl-d“, sagði Delgado, „og þetta
er styrjöl-d á portúgölsku y-fir-
ráðasrvæði. Þessvegna er það al-
gjört innanríkismál Portúgals".
Sagði Delgado ennfremur að taka
skipsins mundi koma af stað
mótaðgerðum gegn stjórninni
heima í Portúgal.
Samúð með uppreisnarmönnum
Blöð víða um heim hafa lýst
pamúð sinnj með uppreisnar-
mönnum. Dagblaðið Information
í Kaupmannahöfn segir í dag að
•leitt sé til þess að vit-a að það hafi
verið danskt fluningaskip, sem
fyrst kom auga á Santa Maria, og
vísaði herskipum og flugvélum
á skipið. Segir blaðið að heppi-
legra hefði verið fyrir d-anska
Bkipið að láta sem það hefði ekki
séð Santa Maria. „Salazar hefur
verið svo lengi við völd að heim-
urinn hefur nærri gleymt því að
Portúgal er stjórnað af einræðis
herra“, segir blaðið.
Blaðið Daily Herald í London
segir: „Portúgal er að vísu elzta
bandaLagsríki okkar, en það þýð-
ir ekki það að brezka þjóðin hafi
minnstu samúð með dr. Salazar
né ósk um að lögregluríki hans
fái að standa“
við Spaak til að ræða við hann
um væntanlega heimkomu hans.
Segja nefndarmenn það höfuð-
nauðsyn fyrir flökkinn að tefla
fram öllum sterkustu mönnum sín
um við kosningarnar, sem vænt-
anlega verða haldnar í Belgíu 26.
marz n.k.
Talið er i Belgíu að tilgangur-
inn með því að fá Spaak tíl að
snúa aftur að stjórnmálum sé sá
að vinna gegn róttækari armi
flokksins, sem undir forustu
Andre Renard, átti mestan þátt
í að skipuleggja verkföllin sem
lömuðu allt atvinnulíf landsins í
fimm vikur.
• STAÐAN NÚ
Núverandi stjórn Belgíu er
samsteypustjórn Kristlegara jafn
aðarmanna og Frjálslyndra. Tók
hún við völdum árið 1958, eftir
fjögurra ára samsteypustjórn
Jafnaðarmanna og Frjálslyndra
undir forsæti Achille van Ackers,
sem er jafnaðarmaður. i
— Kongó
Frh. af bls. 1
hvítra manna frá Orientale og
Kivu héruðum. Aðallega er um
Frakka og Belgi að ræða. í Ori-
entale eru 2000 Evrópubúar en í
Kivu um 700.
í þessum tveim héruðum ráða
stuðningsmenn Lumumba ríkj-
um, og er óttast að þeir grípi til
gagnráðstafana verði Lumumba
ekki sleppt fljótlega úr haldi. En
Lumumba situr nú í fangelsi ná-
lægt Elisabethville í Katanga-
héraði.
Segir í fréttunum að ríkis-
stjórnir Frakka og Belga hafi
þegar sagt þegnum sínum, sem
búsettir eru í Orientale og Kivu
að yfirgefa héröðin, og er búizt
við að önnur ríki fari að þeirra
fordæmi.
í dag var tilkynnt að nítján
Globemaster flugvélar úr banda-
ríska flughernum og flutninga-
vélar af Herkules-gerð muni
flytja herlið Arabiska Sambands-
lýðveldisins frá Kongó. Verða
þessar sömu vélar notaðar til að
flytja matvæli til hungursneyð-
arsvæðanna í Kasai í bakaleið-
inni. j
— Fyrsta sporið
Framh. af bls. 1
blaðsins segir að fregnin hafi
orðið öllum mikið gleðiefni.
HINDRUN RUTT ÚR
VEGI ..
Frönsku blöðin birta einnig
fréttina um flugmennina á for-
síðum og segir Parísarblaðið
France-Soir: Fáar gjörðir herra
Krúsjeffs hefðu getað glatt
Bandaríkjamenn jafn mikið —
og kostað jafn lítið — og sú
að gefa flugmönnunum frelsi.
Talsmaður brezka utanríkis-
ráðuneytisins sagði að Bretar
fögnuðu innilega þessari ráð-
stöfun Rússa og bætti við: „Við
erum sammála Kennedy forseta
um að þetta ryður hindrun úr
brautinni til bættrar sambúðar
við Sovétríkin."
★
Eiginkonur flugmannanna
fengu vitneskju um að menn
þeirra hafi verið látnir lausir
aðeins fimm mínútum áður en
Kennedy forseti tilkynnti það á
blaðamannafundi sínum í gær-
kvöldi. —
- Íþróttir
Framhald af bls 22.
það hvort þau systkin fái að taka
þátt í mótinu óáreitt og sem kana
diskir ríkisborgarar. Fáist sú yfir
lýsing ekki, mun mótið ekki
verða háð í Prag, segir formaður
alþjóða skautas-ambandsins.
Tekið er fram að tékkneska
íþróttasambandið hafi veitt alla
þá aðstoð og fyrirgreiðslu sem
í þess valdi stendur.
Paul-Henri Spaak
Við síðustu kosningar hlutu
Kristilegir jafnaðarmenn 104
þingsæti af 212 sætum í neðri
deildinni, Jafnaðarmenn 84 þing-
sæti, Frjálslyndir 21, kommúnist-
ar 2 og hægrisinnaðir Flæmingj-
ar eitt.
Kref jast grund-
vallarbreytinga á
stefnu S.-Afríku
LONDON, 25. jan. (Reuter) —
Forustumenn Verkamannaflokks
ins í Bretlandi samiþykktu í dag
ályktun um að skora á forsætis
ráðherra Samvteltdislandanna að
tilkynna Suður Afríkiu að ósk
landsins um að vera áfram með
limur Samveldisins verði ekki
tekin til greina „fyrr en stjórn
in hefur greinilega sýnt vilja
sinn til að gjöra grundvallar
breytingar á stefnu sinni“.
í ásikoruninni segir flokks
stjórnin að bre2ka þjóðin líti á
kynþáttastefnu Suður Afníku
með „fyrirlitningu og viðbjóði“.
Einnig fordæmir ályktunin
skeytingarleysi Suður Afníku
gagnvart stefnu SÞ varðándi
Vestur Afríku.
„Meðan Suður Afríka heldur
'þannig áfram að brjóta þær
grundvalilarreglur, sem Samveld
ið er byggt á, er það hættulegt
orðstír Samveldisins að Suður
Afríka verði áfram meðlimur
þess“, segir í ályktuninni.
Umsókn Suður Afríku um að
vera áfram meðlimiur í Samveld
inu verður rædd á fundi forsœtis
róðherra ríkjanna, sem hefst í
London í marz n.k.
Heiðuisveiðloun
Heiðursverðlaunasjóður Hag
aldar Böðvarssonar, Akranesi,
stofnaður 7. maí 1959 — 100 þús
kr. á sjötugs afmæli stofnandans
Úr sjónum hafa verið veittar
5,000 kr. fyrir 1959 og 10,000 kr
fyrir 1960, sem eru vextir sjóðs-
ins.
Heiðursverðlaun hlutu:
Ingólfur Jónsson, verzlunarstj
Leifur Finnsson, bifreiðastj.
Þórður Sigurðsson, skipstjóri,
sem allir hafa unnið hjá HB&Co
yfir 30 ár hver fyrir sig.
Verðlaununum fylgja innrömm
uð heiðursskjöl.
— Dagsbrún
Frh. af bls. 2
því að halda kjörskrá fyrir and-
stæðingum ríkjandi stjórnar
fram á seinasta dag. Þá væri
hún afhent — en ófullkomin,
þar eð skuldalistann vantaði.
Skýrði hann síðan frá kæru
til miðstjórnar ASÍ vegna þess,
að stjóm Dagsbrúnar hefði ekki
enn afhent umboðsmönnum B-
listans kjörskrá, skuldalista og
aukafélagaskrá.
Jón fékk tiltölulega gott hljóð
en þó voru leifar hinna gömlu
öskurkóra enn lítillega að verki.
Næstur talaði Jón Vigfússon.
Var sá æstur mjög, kvað B-
listann með öllu ólögmætan og
illt til þess að vita, að stjórnin
skyldi hafa tekið við honum.
Kvað hann stjómina hafa verið
lina, en öllu verr leizt honum þó
á andstæðinga hennar.
Þá talaði Guðmundur J. Guð
mundsson. Sagði hann kæru B-
listans til ASÍ hafa verið vísað
frá þá um daginn „sem tómri
vitleysú'. Afgreiddi hann flest
mál snarlega á góðlátlegan hátí
en fór lítt út í smáatriði. —
Lengstum tíma eyddi hann í að
reyna að vera fyndinn á kostn-
að eins félagsmanns, en held-
ur var það gaman ósmekklegt
og ómerkilegt, enda kom í ljós,
að það var byggt á lygi einni.
Þegar blaðamaðurinn fór af
fundinum laust fyrir kl. 11,
hafði Hannes Stephensen beð-
ið um orðið.
Blaðið hefur frétt, að í fund-
arlok hafi kommúnistar varnað
Jóni Iljálmarssyni, formanns-
efni B-listans, máls. Jón var að
halda lokaræðu sína, er Sigurð-
ur Guðnason, fyrrv. form.,
missti skyndilega stjóm á skapi
sínu, rauk upp á sviðið og
steytti hnefa að ræðumanni, en
aðrir kommúnistar stóðu upp úr
sætum sínum, hlupu að svlð-
inu og æptu. Var algert upp-
nám í salnum um tíma og varð
Jón að yfirgefa ræðustól án
þess að hafa lokið máli sínu,
en Eðvarð og Guðmundur J.
héldu smátölur. — Ástæðan fyr-
ir heift kommúnista var sú, að
Jón minntist á baksamning Eð-
varðs við Lúðvík Jósefsson í
tíð vinstri stjórnarinnar, þegar
atvinnurekendum var heimilað
að hirða kauphækkun verka-
manna með hækkuðu verðlagi.
— Fiskúrgangur
Framh. af bls. 24.
600 millj. kr. í erlendum gjald-
eyri.
Góðfiskarækt fyrir 1—200
milljónir
Ennfremur segir hann athug-
andi, hvort ekki mætti nota
nýjan eða frystan fiskúrgang
beint í eldi fyrir góðfiskarækt,
svo sem laxa-, silungs- og hum-
arrækt o. fl. Til ræktunar á
10—20 milljón laxa- og humars-
seiðum þyrfti líklega nokkur
þús. tonn af slíkum úrgangi,
segir í greininni, og miðað við
að síðar veiddust nokkur þús.
tonn af laxi og humar, sem yxu
upp af þessum seiðum, gæti verð
mæti þeirra numið 100—200
millj. króna árlega í erlendum
gjaldeyri. Eins gæti silungsrækt
skilað miklu í aðra hönd, og
gæti hinn ódýri jarðhiti orðið
að miklu liði við hækkun vatns-
hitans í klakstöðvunum og flýtt
fyrir vexti gönguseiðanna og
silungsins.
í greinarlok segir Loftur að
þetta og önnur svipuð verkefni
þurfi að rannsaka og gera til-
raunir með þau.
Innilega þakka ég öllum þeim, sem glöddu mig með
heimsóknum, gjöfum og skeytum á sextugs afmæli mínu
16. þ.m.
Eggert B. Pétursson
Þakka hjartanlega öllum þeim, sem minntust mln með
heimsóknum, gjöfum og heillaskeytum á 70 ára afmælis-
degi mínum þann 18. þ.m.
Guð blessi ykkur öH.
Steinunn Jónsdóttir frá Skaftaholti
Hallormstaður
fær rafmagn
EGILSSTÖÐUM, 26. jan.: — Raf
straum var hleypt á Hallorms-
staðalínuna 19. þ.m. og hefur þá
‘húsmæðraskólinn fengið rafmagn
svo og býlin þar í grennd. Mun
miklu fargi létt af forráðamönn-
um stofnunarinnar, því þar hefur
verið ótryggt ráfmagn í mörg ár.
Þá hefur Strönd í Norður-Valla-
hreppi einnig fengið rafmagn og
aðrir bæir munu á eftir koma,
eftir því sem þeir verða tilbúnir
að taka við rafmagni.
Héðan er það helzt í fréttum
að á þorradágskvöld var haldið
þorrablót eins og venjan er, og
skemmtu menn sér vel.
— Fréttaritari.
Móðir mín og amma
KONKORDÍA STEFÁNSDÓTTIR
andaðist að heimili okkar 25. janúar.
Björg Sigurðardóttir, Margrét Sigurðardóttir.
Faðir okkar, afi og tengdafaðir
SIGURÐUR SIGURÐSSON
Heimagötu 42, Vestmannaeyjum,
lézt aðfaranótt 25. þessa mánaðar í sjúkrahúsi Vest-
mannaeyja.
Baldur Sigurðsson,
og aðrir vandamenn.
Þökkum innilega auðsýnda samúð við andiát og
jarðarför
KATY ÞORSTEINSSON
Vestmannaeyjum
Dorote Oddsdóttir,
Emma á Heygum, Bragi Straumfjörð.
Hjartanlega þakka ég ykkur öllum sem auðsýnt hafa
okkur vinsemd og hjartahlýju við andlát og útför
GUÐFINNU GUÐBJARGAR GUÐMUNDSDÓTTUR
Sérstaklega þakka ég af heilum hug læknum, hjúkr-
unarliði Bæjarspítala Reykjavíkur, Landsspítalans í
Reykjavík og Séra Árelíusi Níelssyni fyrir auðsýnda ást-
ríka samúð og sanna guðdómlega útfararræðu.
Góður Guð blessi ykkur öll um tíma og eilífð.
Guðmundur Öskar Þorleifsson.