Morgunblaðið - 11.02.1964, Blaðsíða 15

Morgunblaðið - 11.02.1964, Blaðsíða 15
f Þriðjudagur 11. febr. 1964 M0RGUNBLAÐ1Ð 15 Brezku forsætiscáðherrahjónin ásamt Guðmundi L Guðmu ndssyni, utanríkisráðherra, ganga inn í flugvallarhí • lið — Forsætis' ráðh errar ' Framh. af bls. 1. son, ráðuneytisstjóri, Pétur Guð- mundsson, flugvallarstjóri á Keflavíkurflugvelli, en auk þeirra E. Basil Bootihby, sendi- herra Breta á íslandi, og Buie að- míráll, yfirmaður bandaríska sjóliðsins á Keflavíkurfluvelli. Bretairnir gengu út um fram- dyr flugvélarinnar; Sir Alec fyrstur, brosandi og eins og á báðum áttum, þegar hann sá hóp- inn sem fyrir var að taka á móti þeim. Hér var ekki um neiha opinbera heimsókn að raeða, heldur hafði íslenzkum ráða- mönnum verið tilkynnt, að brezku ráðherrarnir mundu koma við á KeflavíkurfluigveUi um sex-leytið og hvíia sig stundarkorn, áður en áfram væri haldið til Kanada. Boð þessi bárust seint á sunnudag og því lítið svigrúm, en samt má full- yrða að móttökur hafi verið hin- ar ágætustu, og var auðheyrt á Bretunum, þegar þeir fóru, að þeir voru mjög glaðir og ánœgð- ir með viðdvölina á Keflavíkur- flugvelli. Guðmundur í. Guð- mundsson, utanríkisráðherra, gekk fyrstur til brezka forsætis- ráðherrans og kynnti hann fyrir Bjarna Benediktssyni, þá Butler og frúrnar báðar. Var síðan gengið inn í hótelið. Sir Alec, Butler og konur þeirra voru vel búin, enda hafa þau búizt við að allra veðra von væri á íslandi um þetta leyti. Létu þau í ljós undrun sína yfir því, hversu hlýtt væri í veðri. Einn Bretanna sagði undrandi: „Hvað er þetta, hér er hlýrra en heima í London." Á leiðinni heim að flugvallar- hótelinu gekk Guðmundur 1. Guð mundsson með Sir Alec og frú, en Bjarni Benediktsson ræddi við frú Butler. Hún sagð- ist hafa komið áður til íslands. Talið barst stuttlega að íslenzkri veðráttu, og sagði forsætisráð- herra frúnni m.a. frá því, að ekki væri alltaf svona dimr á íslandi sem nú, því íslenzkar sumarnætur væru bjartar. Þess má geta hér, að frú Butl- er var áður gift brezkum heim- skautakönnuði, sem hét Court- ault og hafði með höndum rann- sóknir í Grænlandi. Frúin kvaðst hafa komið til íslands einu sinni éður í sambandi við Grænlands- ferðir fyrri manns hennar: „Það var sama árið og Pourqois Pas fórst," sagði hún. Bretunum var boðið upp í svít- una, í flugvallarhótelinu, og þar voru bornar fram veitingar. Voru þeir kampakátir og virtust hafa gaman af að skrafa við íslend- ingana. Ráðherrarnir ræddu sitt á hvað um almenn efni, en að því er Morgunblaðinu er bezt kunnugt, voru engin sérstök mál tekin til meðferðar, hvorki var rætt þar sérstaklega um fiski- málaráðstefnuna í London né landhelgismál. Því má skjóta hér inn í til gamans, ao Lady Home sagði, að sér hefði þótt mjög leitt hversu dimimt hafi verið orðið þegar flugvél þeirra nálgaðist ís- land, því þau hefðu verið' mjög spennt að sjá gosið í Surti, en það hefði ekki verið hægt. Hafði frúin mikinn áhuga á þessu gosi Vestmannaeyinganna, enda hef- ur mikið verið um það rætt í fréttum í Bretlandi. Blaðamannafundur me3 Sir Alec Þegar hér var komið sögu gekk Sir Alec inn til blaðamannanna og átti stuttan fund með þeim. Butler kom í humátt á eftir hon- um og lagði einnig orð í belg, þegar Sir Alec hafði lokið sinni tölu. Forsætisráðherrann sagði eitthvað á þessa leið: Ég er mjög gilaður og ánægð- ur yfir því að vera kominn hing- að til íslands og ég skuli hafa hitt íslenzka ráðamenn. í>etta er í fyrsta skipti sem ég kem til lands yðar. Ég á mjög ánægju- legar endurminningar um sam- starf okkar Guðmundar í. Guð- mundssonar, því að við leystum landhelgisdeiluna milli Bretlands og íslands. Einnig hugsa ég með ánægju til heimsóknar forseta íslands til Bretlands nú fyrir skemmstu. Nú liggur leið mín til Kanada til þess að hitta og ræða við Lester Pearson. Munum við ræða saman um öll málefni, sem varða sameiginleg áhugamál okkar sem þátttakendur í sam- veldinu og bandamenn. Enn- fremur fer ég á fund Johns- ons Bandaríkjaforseta í Waah- ington, og er það í fyrsta skipti sem við ræðumst við um póli- tísk málefni síðan hann varð forseti og ég tók við forsætis- ráðherraembætti. Við munum taka til meðferðar ýmis vanda- mál sem að steðja og úrlausnar krefjast bæði í austri og vestri, t.d. vandamálin í Suðaustur Asíu, við Miðjarðarhaf og í Afríku, en á þeseum stöðuim reymtm við Bretar að leggja ökkur fram um það að halda reglu og kyrrð. Við munum hafa nóg að tala um. Lengri var ekki ræða brezka forsætisráðherrans að þessu sinni. Hann yppti öxlum og spurði: „Er þetta ekki nóg fyr- ir ykkur?" Gekk síðan fram að dyrum. Þá var hann spurður um Kýpurdeiluna. Hann svaraði brosandi: „Við höfúm gert það sem við höfum getað gert til þess að leysa hana. Annars vil ég ekki tala frekar um það mál hér, af því að nú er málið til umræðu í London." Butler skaut inn í og sagði. „Já, þeir komu saman til fundar í morg- un að ræðast við um málið. Þangað er kominn varautanríkis ráðherra Bandaríkjanna, George Ball. Síðan gekk Sir Alec fram á gang, og Butler á eftir honuim, en þá var Butler spurður um fiskveiðiráðstefnuna í Lundún- um. Hann stanzaði og svaraði spurninigunni á þá leið, að hann vildi sem minnst um málið ræða, af því ráðstefnan mundi aftur koma saman 26. febrúar næst- komandi. Þó bætti hann við: „Við höfum miklar vonir um að okk- ur takist að ná samkomulagi um fiskveiðimálin við nágranna okkar í Vestur-Evrópu." Að lokum var Butler spurður, hvort hann héldi að íhaldsmenn mundu sigra Verkamannaflokk- inn í næstu kosningum. „Við skulum vona það", sagði hann og brosti framan í spyrjandann, Benedikt Gröndal ritstjóra. Sir Alec er meðalmaður á hæð, grannholda, einstaklega alúðleg- ur og blátt áfram í framkomu og býður af sér sérlega góðan þokka. Hann virðist vera bros- mildur og er þægilegur í við- kynningu. Fréttamanni Morg- unblaðsins virtist sem hann mundi ekki taka alla hluti of alvarlega eða of nærri sér; hann virðist vera snar og ákveðinn eins og vel sézt af svarinu til Krúsjeffs á laugardagskvöldið. Butler er miikill persónuleiki og traustvekjandi. Hann er hár maður vexti og þrekleg- ur og virtist mikill á velli, þeg- ar hann var kominn í svartan frakka með loðkrögum. Hann virðist vera mjög athugull mað- ur og fylgjast vel með því sem fram fer í kringum hann. Ró- lyndi leynir sér ekki í fasi hans. Eins og kunnugt er voru margir þeirrar skoðunar að Butler yrði forsætisráðherra eftir Macmill- an, en það varð ekki. Mun hann þó á sínum tima hafa notið ekki minni vinsælda innan brezka íhaldsflokksins en Home, en þeg- ar hann varð undir í átökun- um um forsætisráðherraembætt ið tók hann að sér embætti ut- anríkisráðherra. Hann virtist heldur þreyttur þegar hann kom til Keflavíkur, enda hefur hann haft nóg að gera að undanförnu. Hann er nýkominn úr opinberri heimsókn til Danmerkur, þar sem hann hélt m.a. ræðu í boði danskra íhaldsstúdenta. í ræðu þessari beindi Butler orðum sín- ¦ um til de Gaulle Frakklandsfor- seta, og sagði, að vafasamt gæti orðið fyrir hann að taka upp á sitt eindaemi samvinnu við Pek- ingstjórnina í því skyni að hrinda í framkvæmd eigin hugmyndum jim hlutleysi í Suðaustur-Asíu. Þar yrði að koma til samvinna og sameiginleg stefna Vestur- veldanna, byggð á sleitulausum og hreinekilnum viðræðum. Butl er rseddi s.l. miðvikudag rið Jens Otto Kraglh, forsætisráð- herra Danmerkur, og utanríkis- ráðherrann, Hækkerup, m.a. um Kýpurdeiluna. Hann hafði orð á þessari opinberu heimsókn sinni til Danmerkur, meðan hann dvaldist á Keflavíkurflugvetli, og minntist m.a. á, að í Dan- mörku hefði verið rætt um fisk- veiðilandhelgi við Færeyjar. Það mál virtist koma í hug harts, nú þegar hann var kominn til f*- iands. Til Kanada Bretarnir dvöldust á Keflavík- urflugvelli rúman klukkutíma. Þeir gengu út í flugvélina aftur um hálfátta leytið. Sir Alec og Bjarni Benediktsson gengu sam- an að vélinni og ræddust við. Sir Alec þakkaði fyrir góðar viðtökur og kvaddi. Butler sagði við Guðmund í. Guðmundsson, þegar hann kvaddi hann: „Ég mun hafa samband við yður, áður en langt um líður." Síðan gengu Bretarnir og frúr þeirra upp landgöngustigann, Butler veifaði til gestgjafa sinna. Fyrstu heimsókn Sir Alec Douglas Homes, forsætisráðherra Bret- lands, til íslands var lokið. Þess má að lokum geta að Macmillan staldraði tvisvar sinn um við á Keflavíkurflugvelli, meðan hann var forsætisráðherra Bretlands og átti í síðara skipt- ið frægar viðræður við Ólaf Thors, þáverandi forsætisráð- herra, um landhelgisimálið. — Landbúnaðarmál Framh. af bls. 8 er lítill-hluti af kostnaðarverði þessara eigna. Fólkið tapar öllu sínu. Þegar við hugsum um fólk hinna auðu fjarða og dala, þegar við mætum því á götunum meg- um við roðna og blygðast okkar. Við skuldum því að það var hvatt og með ráðum og framlög um til að stunda dauðadæmdan atvinnurekstur við vonlausar að stæður. Það eru sannarlega von- lausar aðstæður, þar sem ekki fæst túskildingur fyrir jörð, rækt un og hús. Brezkur búnaðarfrömuður í Oxford M. Colin Clark segir, að það sé skylda þjóðfélagsins að koma svona fólki til hjálpar á stund neyðarinnar. Þetta sama þekkist í Bretlandi. Sams konar vitleysa þekkist í fleiri löndum Menn leyta að höfuhdunum, en þeir finnast hvergi. Mörg fleiri dæmi um vanreiknuð dæmi má taka, en það verður að bíða vegna tímaskortsins. Þá vil ég í lokin benda á, hvað á að gera, hvers konar stefnu við eigum að taka, þegar við höfum komizt að raun um að við viljum gera okkur grein fyr ir sannleikarium í þessum mál- um, viljum komast úr sjálfheldu blekkinganna. Leiðin er: Skipulag framleiðsl unnar við: a. þarfir þjóðarinnar og b. síðar til útflutnings, ef seinna kynni að finnast vit grænn grundvöllur fyrir út- flutningi. Það þarf að hjálpa bændum frá vonlausri aðstöðu og stuðia að fækkun þeirra unz hæfir svo að unnt sé að beita stórrekstri og skynvæðingu. Það er nú orð ið svo auðvelt að framleiða mat- væli í stórum stíl til að mæta jafnvel skyndilegum þörfum t.d. á kjötvörum, að framleiðslumagn ið er ekki vandamál lengur, held ur er vandinn að finna hina réttu framleiðslu og framleiða að hæfi einhvers skynsamlegs maik aðar. Sem dæmi um þessa fram- leiðslumöguieika og skynvæð- ingu vil ég segja frá dönskum manni, sem hér er mynd af. Hann á nýtt alifuglabú. Hann vinnur 6—8 stundir á dag og kaupir litla vinnu að. Hann fram leiðir árlega 400 tonn af kjúkl- ingakjöti, en það þarf um 25 þús und íslenzkar ær til að gefa sama kjötmagn. Hann notar ódýra nýja tækni og allan öryggisút- búnað til að tryggja framleiðsl- una. Hann er aldrei þreyttur. Mjög svipað dæmi má taka úr svínaræktinni. Hér er um að ræða eiginleika, sem miklu máli skiptir í búfjárræktarvísindum, þ.e. frjósem«na. Hæna gefur um 200 kg af kjöti í ársafkvæmum sínum, gyltan gefur um 1000 kg, en ærin gefur um 16 kg af kjöti, 1,5 kg af ull og 3—4 kg af gæru. Þetta eru örlagaríkar staðreynd- ir fyrir íslenzka sauðfjárrækt. Það má nota talsvert af íslenzk- um fóðurefnum til þessara nýju búgreina, ef rétt er á haldið, f iski mjölstegundir og grasmjöl. Aðr ar þjóðir byggja kjúklingaeldi líka á innfluttum kolvetnum. Skynvæðing er ekki ný hér á landi. Gömlu samvinnufrömuðn ir okkar og bændaleiðtogar tóku slátrun búfjár úr höndum 6—7 þúsund bænda, og létu fáa fram kvæma þetta verk í góðum slát urhúsum. Tóvinna var tekin úr þúsundum handa um allt land og sett í verksmiðjur. Gefjun og Álafoss eyðilögðu vökustaurana. Skyrgerð og smjörgerð var tek- in úr heimilunum og nú vinna fáir menn að þessum störfum við fullkomínn þrinfað ' á nýtízku- legum mjólkurbúum. Þetta var skynvæðing. Nú er komin röðin að hirðingu nautgripanna. Ráðsmaðurinn okkar á Hvanneyri, Guðmundur Jóhannesson, er óþreytandi glímumaður við margvísleg vandamál í daglegum störfum bóndans. Hann hefur sýnt fram á að það er ódýrara að reisa eitt 500 kúa fjós í hreppi en 20 25 kúa fjós. Með félagsreknu fjósi er hægt að fullnýta vinnu t.d. 7 vinnumanna við mjaltir. Bændur gætu skaffað heyin, unn ið við fjósið að einhverju leyti, haft ungviði og geldneyti heima og séð um sauðféð, alifugla* eða svín, en sá bústofn bindur ekki bóndann eins og hirðing kúa og nvjaltir. Fundurinn í Borgarnesi sl. laugardag sýnir að bændur eru að vakna, þeir sjá, að framtíð þeirra þarf að byggjast á fræði lega traustum grundvelli". Síðari frummælandi Stefán Að alsteinsson sagði m.a.: „Við erum hér saman komin til að ræða ástandið í íslenzkum landbúnaði. Það hefur mikið ver ið um það rætt og ritað undan- farið og sitt sýnst hverjum. Bændur og leiðtogar þeirra hafa bent á, að framleiðsla land búnaðarafurða hefur vaxið stór kostlega hin síðari ár, þrátt fyr ir verulega fækkun fólks við landbúnaðarstörf. Afkoma bændastéttarinnar er hins vegar ekki eins góð og bezt væri á kosið. Því hefur verið haldið fram, að með nýjustu tækni ætti enn að vera unnt að auka verulega fram leiðsluna á hvern starfandi mann við landbúnað, þannig að bænd um megi enn fækka og það veru lega. Tækniþróuðu þjóðirnar vilja allar sporna við offramleiðslu- hættunni. Þessar þjóðir gera þvi eins konar samning við landbún að sinn. Þjóðfélagið ábyrgist þeim ,sem atvinnuveginn stunda trygga afkomu, gegn því, að at- vinnuvegurinn ábyrgist þjóðinni næga matvælaframleiðslu á sem sanngjörnustu verði. f reyndinni hefur útkoman úr þessum samningum milh þjóð- félagsins og landbúnaðarins orð- ið sú, að bændastéttin hefur yfir leitt framleitt heldur meira en af henni var krafizt, en fengið Framhald á bls. 17.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.