Morgunblaðið - 11.02.1964, Blaðsíða 21

Morgunblaðið - 11.02.1964, Blaðsíða 21
f Þriðjudagur 11. fe^r. 1964 MORGUNBLAÐIÐ ¦ 21 Pétur Pétursson ÞÓ nokkuð sé liðið frá andláti vinar míns, Péturs Péturssonar, vatnsmanns, eins og hann var jafnan kallaður, þá vil ég samt nú minnast hans nokkrum orð- um, en í dag, 11. febrúar, hefði hann orðið áttræður, ef honum hefði endst aldur til, en hann andaðist á sl. vori. Pétur var fæddur í Bergvík í Leiru, 11. febrúar 1884. Foreldr- ar hans voru Pétur Friðfinnsson og Guðrún Guðmundsdóttir bú- endur þar. Pétur Friðfinnsson var for- maður í Njarðvíkum, Garðinum og víðar, en föður síns naut Pét- ur ekki lengi, því Pétur faðir hans andaðist, er hann var á barnsaldri. í þá daga var erfitt að vera ekkja með börn í ómegð, því varð skólagenga Péturs heitins ekki löng, aðeins tveir vetur í barnaskóla, enda uppalinn við mjög kröpp kjör og harðæri, svo að menntaþrá hans varð að lúta í lægra haldi, en hann þráði mjög að geta gengið menntaveginn, sem hefði áreiðanlega veizt hin- um gáfaða manni létt, ef efnin hefðu ekki hamlað því. Átta ára réðst hann sem smali upp í Borgarfjörð, og var þar í allmörg sumur, þar af lengst á Gilsbakka í Hvítársíðu, hjá séra Magnúsi Andréssyni alþm. og hans frú, en þau sumur seigst honum hafa liðið hvað bezt á ævi sinni, hjá þeim hjónum og börnum. Sjá „Við sem byggðum þessa borg", 1956, en þar er við- tal við Pétur heitinn. Allt frá bernskuárum varð hann að vinna fyrir sér hörðum höndum. Um aldamótin fer hann á sjó- inn og var fyrst hjá Bjarna skipstjóra Magnússyni frá Eng- ey, síðan á sjónum samfleytt til 1909, fer þá í land í Reykjavík og giftist það ár Jódísi Tómas- dóttur, ættaðri úr Rangárvalla- sýslu og Reykjavík. Næstu ár voru erfið ár verka- mannsins, með unga konu og vax andi ómegð. Árið 1913 verða þáttaskil í lífi Péturs, því þá ræðst hann einn af hinum fyrstu verkamönnum að fyrstu framkvæmdum Reykja víkurhafnar, og var fyrsta verk þeirra að leggja járnbraut frá höfninni upp í Skólavörðuholt til grjótflutnings. Eftir það starf- aði hann við Reykjavíkurhöfn ó- slitið til ársins 1955, eða alls 42 ár. Árið 1920 gerist hann fyrsti vatns salinn, sem Reykjavíkurhöfn hafði, en áður hafði Jes Ziemsen séð um vatnsafgreiðslu fyrir Reykjavíkurbæ og haft ýmsa menn í þjónustu sinni við það starf. Vatnssalastarfið var mjög erf- itt og útheimti mikla vinnu, auk þess fylgdi þá þessu starfi eftirlit og skráning allra vélbáta, sem í hönfina komu, skriftir vatnssölu- reikninga og innheimta þeirra, þá var og gæzla Vitans á Vatns- geyminum o.fl., enda var að liokkrum árum liðnum bætt við starfsmönnum. Það má segja að Ptéur hafi séð og með störfum sýium fylgzt með vexti hafnarinnar allt frá fyrsta steininum til þess, sem hún er í dag, og ekki er kastað neinni rýrð á aðra starfsmenn, þó full- yrt sé að Pétur heitinn hafi verið með allra skylduræknustu starfs- mönnum hafnarinnar, svo mikið kapp lagði hann á að vera ávallt á réttum tíma á sínum stað. í hópi starfsmanna hafnarinn- ar eignaðist Pétur heitinn sína beztu vini, hvort heldur var um starfsfólk á skrifstofum eða sam- starfsmenn úti við að ræða, og mat þá mikils, enda naut hann líka ríkulega gagnkvæmrar vin- áttu og tryggðar þeirra sömu manna. Ég kynntist Pétri heitnum fyrst fyrir rúmum aldarfjórð- ungi, en þá kom hann fyrst á heijnili mitt að Stórahrauni, og þótti okkur það þá, og jafnan síðan góður gestur, var þá margt spjallað og gjarnan tekið lagið, því Pétur var söngelskur mjög og hafði góða söngrödd og var unnandi góðrar hljómlistar. Sér- stakar mætur hafði hann á allri klassiskri músík, og sat sig aldrei úr færi að hlýða á hljómleika," ef þess var nokkur kostur. Yf.irleitt var Pétur unnandi alls, sem fagurt var, hvort held- ur var um að ræða hljómlist, myndlist, talað og ritað mál, enda sílesandi og fróðleiksfús í bzta lagi. T.d. las hann mikið af lækniingabókum, bæði innlend- um og sérstaklega danskar sjúk- dóma- og lækningabækur. Á góðra vina fundum fannst Pétri sjálfsagt að láta „guða- veigar lífga sálaryl" og var þá manna glaðastur. Gaman var að sitja hjá Pétri og spjalla við hann, því hann var skemmtilegur og ræðinn og gat þá oft verið mjög viðkvæm- ur, en það var ekki sú hliðin, er sneri að heiminum daglega, því hið ytra var hann oft harð- ur og nokkuð óbilgjarn og lét þá ekki þlut sinn, við hevrn sem var að eiga, og hvort sem um var að ræða pólitík eða önnur dæg- urmál. Árið 1934 varð Pétur heitinn fyrir þeirri sorg að missa konu sína eftir langvarandi veikindi hennar og margar spítalalegur. Þó tókst honum alltaf að halda heimilinu saman, fyrst með að- stoð elztu dóttur sinnar og síðar með yngri dætrum sínum. Gestrisin var Pétur í bezta lagi og var gaman að koma á heim- ili hans, því þá leið honum vel að taka á móti gestum sínum og spjalla við þá, því nóg átti hann jafnan af umræðuefni, hvort heldur var um trúmál, því um þau hafði hann lesið sérstaklega mikið, t.d. trúarbrögð Austur- og Vesturlanda, enda átti hann gott bókasafn, og þá var það pólitíkin. Þar hafði hann, sem á öðrum hlutum, sínar föstu skoð- anir, sem ekki varð haggað, og var þar róttækur mjög, en önnur skemmtileg áhuagmál átti hann eins og áður er sagt. Þeim Pétri og konu hans, Jó- dísi, varð 7 barna auðið, en 6 af þeim náðu fulloriðnsaldri. Þau eru: Ragnar, Sigrún, gift Sigurði Árnasyni, bókara, Anna Lovísa, Guðrún, gift Gunnari Eysteins- syni, verzlunarmanni, Ingibjörg, gift Jóni Þorsteinssyni, verk- stjóra, Elsa, gift Einari Bene- diktssyni, hagfræðingi. Öll eru þau búsett hér í Reykjavík. Síðustu 10 árin var Pétur heit- inn í skjóli elztu dóttur sinnar, Sigrúnar og manns hennar í Stór holti 32, er voru bæði samhent um að gera honum daga efri ár- anna sem bærilegasta. Ég þakka þér kæri vinur góða vináttu þina til mín og fjöl- skyldu minnar, og ég þakka skemmtilegar samverustundir og gestrisni á heimili þínu á Óðins- götu 4 og hlýju þína og síðasta handtakið þitt. Þórarinn Árnason. EFTIR því sem árin líða, er það hlutskipti allra að sjá æ fleiri vini hverfa af sjónarsviðinu og við lútum höfði í samúðarfullri þökk fyrir samfylgdina, þann fróðleik, þekkingu og þroska sem hún hefur fært manni. Líf þeirra sem kveðja nú á átt- ræðisaldri er máske andstæðu- fyllra og því litauðugra en líf þeirra talinna ára hefur nokkru sinni áður verið í sögunni og því forvitnilegra er það líf yngri mönnum, sem það hefur verið í nánari snertingu við hin erfiðu kjör lífsbaráttunnar. Sé það líf auk þess borið uppi af óvenju opnum huga og almennum á- huga, augun vökul fyrir öllu því er manninn varðar er eigi að undra, þótt margir ungir hafi því mikið að þakka fyrir þá hjálp, sem það veitir þeim í því að skilja og meta tvenna tíma og með því að brúa bilið milli þess sem var og er. Sá sem við kvöddum á sl. vori, Pétur á Óðinsgötunni, en þar bjó hann lengstum í Reykjavík, lifði slíku lífi. Hið ytra var líf hans í engu frábrugðið lífi annarra alþýðu- manna. Að sönnu varð hann fyr- ir þeirri þungu sorg að missa unga konu sína frá sex börnum en lánaðist þó að halda heimilinu saman með aðstoð elztu dætra sinna. En hann hafði þá lífssýn til að bera sem allir mættu af læra- og ætti að vera stéttar- bræðrum hans jafns sem öðrum eftirbreytnisverð. Það var sama hve seint hann kom frá vinnu eftir hrjúf hand- tök liðins dags, sem hann þó bar lítið úr býtum fyrir, þá setti hann sig aldrei úr færi að bæta við sig andlega, sækja fræðslu- fundi, fyrirlestra eða lesa bækur um þjóðlegan fróðleik, ferðasög- ur eða annað sem efst var á baugi hverju sinni. Manni dij^d- ist heldur ekki að hann fann sárt til þess hve margir alþýðu- menn færu á mis við þann and- lega auð sem lífið og umhverfið hefur upp á að bjóða. Hann ræddi oft um það hve þreyta of langs vinnudags drægi mátt úr mörgum, svo þeir nytu sín aldrei, heldur koðnuðu niður við sín kröppu kjör. Ekkert var Pétri heitnum and- stæðara en að láta daglangt erf- iði fjötra sig. Það var furðulegt hve víða maður rakst á hann á mannafundum þótt fámennir væru. Þar sem eitthvað var að ske mátti maður ætíð eiga von á því að hitta Pétur heitinn og njóta þeirra ánægju á heimleið- inni að ræða við hann, hvort heldur var á bókmenntakynn- inngu, í kirkju eða á fræðslu- fundum ferðafélaga. Hann sótti sína hvíld frá dag- legu brauðsttriti til þeirra staða sem nærðu anda hans. „Það er helzt hvíld í því", sagið hann sjálfur, „að heyra eitthvað nýtt, reyna að skilja það og leiða hug- ann að því síðar við vinnu eða heima." Hann ferðaðist víða um land- ið í hópferðum og oft var því unun á að hlýða er hann sagði frá þeim stöðum sem hann heim- sótti og maður þóttist sjálfur nokkuð kunnugur, hve mörgu at- hyglisverðu hann tók eftir, sem kunnugum hafði yfirsézt. Þá var það annar þáttur hópferðanna, sem hann naut í ríkum mæli, en það var að kynnast áhuga- sömu og oft sérstæðu fólki, sem hann með frásögn sinni kynnti manni síðar. Þegar Pétur heitinn hafði náð aldursmarki starfsmanna borg- arinnar, var von mín sú að hann fengi að njóta sinna mörgu á- hugamála í rikara mæli en áður. En þá tók heilsa hans að bila og varð hann um margt ófær að sinna hugðarefnum sínum. Hann naut þó nokkurra umhyggju- samra ára í skjóli elztu dóttur sinnaí, Sigrúnar, og tengdason- ar, við lestur góðra bóka og naut þess að hafa yfirsýn yfir stóran ástvinahóp. Áhugi hans var lifandi til hinztu stundar þótt líkamskraft- ar þrytu. Það var nokkrum mánuðum fyrir andlát Péturs heitins, að ég færði honum bók, sem ég vissi að hann mundi fýsa að lesa. Síð- ar naut ég þess að ræða við hann um efni hennar og duldist þá ekki óvenjulegur trúarstyrkur hans. Hann kveið því ekki að fara í hinztu förina að leita sér hvíldar á guðs vegum. Far þú í frði og hafðu þökk fyrir samfylgdina. Árni Pálsson. 82 þús. kr. til SVFl Frá aðalfundi Hraur^prýðis Hafnarfirði — NÝLEGA hélt slysavarnadeildin Hraunprýði að alfund sinn. Fundarstjóri var frú Björg Guðnadóttir. Fyrst flutti formaður félagsins, Sólveig Eyjólfsdóttir, yfirlitsskýrslu um starfsemina á liðnu ári. Deildin hefur sína ákveðnu fjáröflunardaga. 1. vetrardag ag 11. maí er kaffi og merkjasölu- dagurinn. Höfðu þessir dagar verið sérstaklega tekjuháiir þetta ár. Að loknum aðalfundi afhenti Hraunprýði til aðalstjórnar Slysa varnafélags íslands rúmlega 82 þús. kr., sem er hin hæsta upp- hæð, sem afhent hefur verið frá Hraunprýði. — Deildin hafði gefið til hjálparsveitar skáta í Hafnarfirði kr. 10 þus. og 15 þús. til kaupa á talstöðvum fyrir björgunarsveit Slysavarnafél. ís- lands. Þá hefur Hraunprýði keypt tvo gúmmíbáta, sem stað settir verða við höfnina. Núverandi stjórn skipa þessar konur. Sólveig Eyjóifsdóttir form., Jóhanna Brynjólfsdóttir ritari, Sigþrúður Jónsdóttir gjald keri, Hulda Sigurjónsdóttir vara form., Ingibjörg Þorsteinsd. vara- ritari, Vilborg Guðjonsd. vara- gjaldkeri. Meðstjórnendur eru Soffía Sigurðard., Ester Kláusd., Sigríður E. Sæland. Endurskoð- endur Jenny Guðmundsd., Lilja Eyjólfsd., Halldóra Aðalsteinsd. Sigríður Magnúsdóttir, sem verið hefur gjaldkeri deildarinn- ar sl. 17 ár, baðst undan endfur- kosningu. Einnig lét af störfum í stjórninni frú Marta Eiríks- dóttir. Þökkuðu fundarkonur Framhald á bls. 18. Jakob Jakobsson EKKI eru liðin nema rúmlega 6 ár síðan við bekkjarsystkinin, stúdentar frá Menntaskólanum á Akureyri 1957, gengum glöð og brosandi út í sólskin sumardags- ins með hvítu kollana okkar. Síðan hafa þó fimm úr hópnum látizt af slysförum, og er þar höggvið óvenju stór skarð í fá- mennan hóp. Síðasta fórnin á altari sláttu- mannsins mikla var Jakob Ja- kobsson, er lézt af slysförum í Þýzkalandi 26. janúar síðastlið- inn. Jakob var fæddur á Grenivík við Eyjafjörð 20. apríl 1937, son- ur hjónanna Matthildar Stefáns- dóttir og Jakobs Gíslasonar. Ungur fluttist hann til Akur- eyrar með foreldrum sínum. Fljótt komu í ljós hæfileikar hans til margra hluta. Ungur komst hann í kynni við knattspyrnuíþróttina. Mun það fyrir tilstuðlan föður hans, er var kunnur knattspyrnumaður. Tók Jakob hinu mesta ástfóstri við íþrótt þess. Námshæfileikar komu og snemma í ljós. Var hann því er fram liðu stundir settur til mennta við æðsta menntasetur Norðurlands, Menntaskólann • á Akureyri. Hóf hann þar nám í 1. bekk og lauk landsprófi úr miðskóladeild skólans. Hélt síð- an áfram námi í framhaldsdeild. Tókst þar með okkur vinátta sem hélzt síðan. Jakob kom sér ákaflega vel í skóla. Kom þar til hin frjáls.- mannlega og hispurslausa fram- koma hans ásamt einstakri glað- værð og meðfæddri kímnigáfu. Félagslyndur var Jakob mjög og skorti aldrei félagsskap, hvorki innan skólans né utan. Alltaf var eitthvað að gerast kring um hann. Meinlausar stríðnisglettur við náungan ásamt smitandi hlátri, héldu öll- um velvakandi. Aftur á móti, ef eitthvað á bjátaði, var hann boð- inn og búinn til varnar og hjálp- ar. Þessu hlaut að fylgja mikil og traust vinátta enda var hann vinafleiri en flestir er ég hefi þekkt. Forystumaður var hann ætíð í íþróttum í bekknum, einkanlega í knattspyrnu og fimleikum. Eng an mann hef ég hitt fjölhæfari til íþrótta en Jakob, sérstaklega er að knattleikjum laut. Hann kannski hóf iðkun einhvers knattleiks og að stuttum tíma liðnum hafði hann náð þeim ár- angri, er aðrir með langa mark- vissa þjálfun að baki, voru stolt- ir af. Að loknu stúdentsprófi hélt Jakobs til Þýzkalands til náms í tannlækningum. Jafnframt jók hann knattspyrnumennt sína og það svo að hjá honum rættist sá draumur er flesta knattspyrnu- menn dreymir. Hann klæddist landsliðsbúningi þjóðar sinnar og tók þátt í að verja heiður hennar á knattspyrnuvellinum. Tannlæknisnámið sóttist hon- um vel og var hann þar við leið- arlok. Hann beið þess að hefja bráðlega lífssstarf sitt með þjóð sinni, eftir langa dvöl erlendis. En maðurinn með ljáinn er alls staðar nálægur. Það er hann sem ákveður lífsskeið okkur. Ég kveð þig Jakob og veit að ég mæli fyrir munn allra bekkj- arsystkinana, er ég vonast til, 1 fyllingu tímans, að hitta þig glað an og reifan á sléttunni miklu, umkringdan vinum, fornum og nýjum. Foreldrum, ættingjum og vin- um hins látna votta ég mína inni legustu samúð. Vignir Einarsson.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.