Morgunblaðið - 04.09.1968, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 04.09.1968, Blaðsíða 2
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 4. SEPT. 1968 Tékkóslóvakía: Brottf lutningi herliðs haldið áfram — sovézk blöð ráðast á Jiri tiajelt — Svoboda hefur veitt Ota Sik lausn frá ráðherraembætti Prag, Moskva, Belgrad, Búka- rest, Vín, 3. sept. — AP—NTB BROTTFLTJTNINGI herliðs Var sjárbandalagsríkjanna frá borg- um og ýmsum mikilvægum stöð um í Tékkóslóvakíu er haldið áfram, en skriðdrekar eru þó enn við margar byggingar í Prag, m.a. við útvarpsstöðina. Verulega hefur dregið úr lík- um til að Sovétrikin hafi í hyggju að ráðast inn i Rúmeníu, eftir yfirlýsingu Sovétstjórnar- innar um málið. Vestrænir sendi ráðsstarfsmenn í Búkarest segja, að andrúmsloft í borginni sé þar nú allt með léttari blæ en áður. Sovézka blaðið Izvestija réðst í dag á Jiri Ha.jek, utanríkis- ráðherra Tékkóslóvakíu og sak- ar hann um að hafa átt sam- vinnu við nazista á stríðsárun- um. Izvestija segir ennfremur, að Hajek hafi gert samsæri í samvinnu með Ota Sik, aðstoð- arforsætisráðherra, og eru báð- ir kallaðir hægri sinnaðir endur skoðunarsinnfcr. Forseti Tékkóslóvakíu, Ludvik Svoboda, veitti í dag dr. Ota Sik lausn frá embætti aðstoðarfor- sætisráðherra, að því er júgó- slavneska fréttastofan Tanjug hermdi í kvöld. Fréttastofan sagði, að opinber tilkynning hefði verið gefin út í Prag um þetta í dag. Tékkneska sendiráðið í Bel- grad kvaðst ekki vita, hvar dr. Ota Sik væri niðurkominn, en hann fór áleiðis frá Júgóslaviu til Austurrikis. Ota Sik hefur verið helzti sérfræðingur stjórn ar Dubceks í efnahagsmálum og orðið fyrir hvað mestri gagn- rýni af hendi sovézkra stjórnar valda. Sendinefnd Tékkóslóvaka hjá Sameinuðu þjóðunum bar þær fréttir til baka í dag, að Hajek hefði áform á prjónunum um að mynda „útlagastjórn." Þessi frétt hafði verið í ýmsum v- þýzkum útvarpsstöðvum. Jiri Hajek er enn ekki kominn til Prag og óvíst um framtíðarfyrir- ætlanir hans. Talið er fullvíst, að Sovétstjórnin hafi krafizt þess, að hann verði sviptur embætti. Miðstjórn tékkneska kommún- istaflokksins hefur gefið forsæt- isnefnd flokksins fyrirmæli um að gera það sem í hennar valdi stendur til að tryggja, að her- lið Varsjárbandalagsríkjanna verði flutt á brott úr landinu, eins fljótt og hægt er. Þá hefur forsætisnefndinni einnig verið falið að undirbúa 14. flokksþing ið, sem átti að hefjast 9. sept- ember. Nú er talið, að það kunni að dragast allmjög. Flokksmálgagnið Rude Pravo kom út í fullri stærð í dag í fyrsta skipti síðan innrásin var gerð í landíð. NTB-fréttastofan segir, að blaðið hafi borið þess merki að það sé ritskoðað. Þar er birt ákvörðun, sem miðstjórn flokks- ins hefur tekið um að fallast á Moskvusamkomulagið. Þá seg ir, að ríkisstjórnin hvetji til að forystumenn á hverjum stað beiti sér fyrir því, að Iíf í land- inu komist sem fyrst í eðlilegt horf. Rude Pravo segír, að kvik myndahús í Prag hafi byrjað sýn ingar að nýju, en nokkrar breyt ingar verði trúlega gerðar á vetr ardagskrá leikhúsanna. Ambassador Sovétríkjanna í París, Zorin, sagði í gær, að Sov étríkin myndu hafa herlið í Tékkóslóvakiu, meðan landinu væri ógnað af gagnbyltingarötfl- um, sem vaðið hefðu þar uppi svo og utanaðkomandi aðilum, sem væru fjandsamlegir sósía- lismanum. Bandaríska stórblaðið The New York Times skrifar í for- ystugrein í dag, að Bandaríkin beri nokkra ábyrgð á hernaðar vakíu. Frá þvi að Dubcek hafi komizt til valda í janúar, hafi stjórnin í Washington sýnt stefnubreytingunni í Tékkósló- vakíu svo mikið skeytingarleysi, að það hafi í Moskvu verið túlk- að á þann hátt, að leiðtogunum í Kreml væri frjálst að gera það sem þeir kærðu sig um til að koma Tékkóslóvakíu á kné. Blaðið segir, að Bandaríkjamönn um sé hollt að gera sér ljósa ábyrgð þjóðarinnar á því, sem gerzt hefur. Þá segir The New York Tim- es einnig, að austur-þýzkar her- sveitir, sem tóku þátt í innrás- inni í Tékkóslóvakíu, hafi verið fluttar á burt í kyrrþey. Orsök- in muni vera sú, að Sovétríkin hafi óttazt að þátttaka Austur- Þjóðverja kynni að verða túlk- uð sem broí á Patsdam samning- unum um endurhervæðingu Þýzkalands. Sovézka blaðið Sovietskaya Rossia, sem er málgagn mið- stjórnar kommúnistaflokksins hélt þvi fram í dag. að andbylt- ingarúrhrök væru enn að verki í Tékkóslóvakíu og blaðið hvatti alla góða kommúnista til að vera á verði og sýna fyllstu árvekni. Pólska blaðið Zicie fagnaði því hástöfum í dag, að Frantis- ek Kriegel og Cestmir Cisar hafi Framhald á bls. 23 Gott vei&iveður á síldarmiiunum — Sítdin komin suður fyrir 74 gráour FREMUR Óhagstætt veður var á síldarmiðun'um í fyrraikvöld og fram eftir nóttu, eai í gærmorg- un var komið gott veður. Síldin heldur enn í suður og fannst syðst á 73° og 40 mín. n. breidd- ar. Aðeins 1 skip tilkyninti um afla sl. sólarhring: Ásberg RE, 50 lest ir. Að sögn vaktmanns við Síldar- leitina á Dalatanga hefst veiði dag hvern um kl. 21,30 og stend- ur veiðihrotan venjiulegast þar til um kl. 02. í gærkvöldi var gott veiðiveður, guðvestan 2 vindstig og súld. Ekkert hafði heyrzt um tíiuleytið í gærkvöldi hvernig veiði gengi. Síldin er mjög srutt uppi og Iítill tími til að kasta, en talið er að töluvert magin sé á miðun- um. Er síldin kemiur vestur, ætti hún að breyta um stefmu við 72. gráðuna. limferðarbreytingin gengur stirt í Svíþjóð — þó hefur daubaslysum fœkkað mikið Stokkhólmi, 3. septernber. NTB. SÉRFRÆÐINGAR í Stokkhólmi halda því fram að breytingin yf- ir í hægri umferð hafi ekki geng ið jafn vel og talið var í fyrstu, og að ennþá aki margir Svíar á vinstri vegarfeelmingi. Fyrst eft- ir breytinguna voru menn mjög Ungir Sjálfstæðismenn mót- mæla ofbeldisaðgerðunum Tékkósldvakíu í VÍKINGUR, félag ungra Sjálf- stæðismanna á Sauðárkróki, gekkst fyrir aímennum fundi til stuðnings freisisbaráttu Tékka og Slóvaka í Bifröst á Sauðárkróki miðvikudaginn 21. ágúst. Fundurinn hófst kl. 21 og setti hann formaður félagsins Knútur Aadnegard. Fundarstjóri var Erlingur Pétursson og fund arritari Kári Jónsson frá Haga nesi. Á fundinum fluttu fram- fliíutun Sovétmanna í Tékkósló ' söguerindi Björn Daníelsson Ungir Framsóknarmenn ganga í liö meö kommunistum — Heimta ísland varnarlausf á sama fíma og kommúnisfar ráðasf inn í Tékkóslóvakíu UNGIR Framsóknarmenn hafa nú lýst því yfi'r í kjölfar ofbeldisverknaðar kommún- ista í Tékkóslóvakíu, að þeir vilji fsland varnarlaust. Þessi yfirlýsing ungra Framsóknar manna um eindregna sam- stöðu með kommúnistum í öryggismálum þjóðarinnar kemur fram í ályktun þings Sambands ungra Framsókn- armanna um utanríkismál. í ályktun þessari segir: „12. þing SUF telur að segja beri upp varnarsamningnum við Bandaríkin hið fyrsta og skuli varnarliðið yfirgefa landið á sem skemmstum tíma." Þessi yfirlýsing er algjörlega ótví- ræð og fer ekkert á mftli mála, hver stefna ungra Fram sóknarmanna er í öryggismál um þjóðarinnar. Það er og mjög athyglisvert að þing það, sem samþykkti þessa yfirlýsingu hófst tveimur eða þremur dögum eftir, að inn- rás kommúnistaríkjanna hófst í Tékkóslóvakíu. Það er því með öllu útilokað, að ungir Fram- sóknarmenn hafi verið búnir að gleyma því glæpaverki. Með því að taka þá afstö'ðu, að ísland skuli vera varnarlaust á slíkum óvissutímum sem nú, beint í kjölfar innrásarinnar í Tékkóslóvakíu, hafa ungir Fram sóknarmenn skipið sér á bekk með kommúnistum um afstöðu til öryggismála þjóðarinnar. JÞeir vilja ísland varnarlaust á sama tíma og herir kommúnista streyma inn í Tékkóslóvakíu og kúga þjóðina til hlýðni. Þeir vilja ísland varnarlaust á sama tíma og aðrar vestrænar þjóðir gera ráðstafanir til þess að efla og treysta varnir sínar vegna þess hættu- og óvissuástands, sem skapast hefur í kjölfar inn- rásarinnar í Tékkóslóvakíu. Það er sérstök ástæða til, að almenningur á Islandi leggi þessa staðreynd sér vel á minni: ungir Framsóknarmenn hafa gengið í lið með útsendurum Moskvu- valdsins á íslandi til þesg að gera ísland varnarlaust á mikl- um hættutímum. Þá vekur einnig athygli af- staða sú sem þing ungra Fram- sóknarmanna tók til aðildar Is- lands að Atlantshafsbandalaginu. í ályktun þeirra segir: „Sem stendur er ekki ástæða til úr- sagnar okkar úr NATO . . ." Þessi samþykkt er einnig gerð skömmu eftir innrásina í Tékkó- slóvakíu og sýnir að jafnvel þeir atburðir hafa ekki opnað augu ungra Framsóknarmanna fyrir nauðsyn þess að lýðræðisríkin í V-Evrópu efli varnarsamstarf sitt innan Atlantshafsbandalags- ins, sem þó er augljóst svar við árásarstefnu kommúnista í Tékkó slóvakíu. skólastjóri, Jón Ormar Ormsson og Stei/nigrímur Blöndial. Á eftir framsöguerindum voru frjálsar umræður. Fundurinn var fjöl- sóttur og fundarmenn einhuga um eftirfarandi ályktun: „Almennur fundur á vegum Víkings, félags ungra Sjálfstæð ismanna á Sauðárkróki, lýsir hryggð sinni og andúð á ofbeld- Lsaðgerðum Sovétríkjanna gegn Tékkóslóvakíu. Fundurinn vek- ut athygli á því, að árásin er ekki aðeins brot á sáttmála Sam einuðu þjóðanna, heldur frek- leg íhlutun um innanríkismái sjálfstæðrar þjóðar. Fundurinn lýsir yfir samúð og stuðningi sínum við frelsis'baráttu þjóða Tékkóslóvakiu." varkárir, en áður en langt um leið hækkaði slysatalan aftur og um paska og hvítasunnuhelgi voru slysin sízt færri en áður svo ríkisstjórnin neyddist til að setja nýjar reglur irm hámarks- hraða á nokkrum stöðum. September og október voru s'læmir mánuðir, en svo fór ásitandið heldur skánandi. Rann- sókn sem fram fór í marz í ár, leiddi þó í ljós, að enn voru þeir margir, sem ófcu á vinstri vegar- helmingi öðru hverju. Önnur rannsókn í maí sýndi að þetta var heldur að lagast. Sæns'ka umferðarráðið telur þó ás-tæðu til bjartsýni og bend- ir á að á þessu fyrsta ári hægri umferðar hafi dauðas'lysin á sænskum vegum verið 300 færri en árið áður. Sandflutninga- bifreið valt Stór og mikil sandflutninigabif- reið valt á Krýsuvíkurvegi, skammt frá bænum Lambhaga í gærkvoldi. Vegkanturinn lét und a<n þunga bifreiðairinnar, sem Skenvmdist talsvert, en ötoumaður slapp ómeiddiux. Jarðskjállti í Tyrklandi Istanbul, 3. sept. AP. AHsnarpur jarðskjálfti varð á Svartaihafsströnð Tyrklands í morgun. Vitað er að ekki færri en 16 manns létu lífið og um 200 mKsiddust, en óttazt er að ekki séu öU kuri komln tU grafar. Upptök jarðskjálftans voru í borgimii Bartin, um 320 km í norðaustur frá Istanbul. Mörg hús hrundu og voru tyrkneskaar hersveitir kvaddar á vettvang til hjálparstarfs. Jarðskj'álftin vaT kl. 10,20 að staðairtíima (8,20 að íslenzikum tíma) og faninst hann á mjög stóru svæði, allt frá Sivas, um 900 Ikm suðaustiur af Istanbul, til Edirne ,um 240 km vetur af Ist- anbul. Á síða-sta ári, þegar Páll páfi var í hinmi sögufrægu heimsókn sinni í Tyrklandi, varð þar mikill jarðskjálfti og fórust um 100 manins í Adapazari. Jarðskjálft- inn núna vaTð eklki langt frá þeim S'tað. PEN-félagið mótmælir handtök- um rithöfunda í Tékkóslóvakíu í FRÉTTATILKYNNINGU, sem Mbl. hefur borizt er skýrt frá því að Tómas Guð- nuindsson, forseti hins fs- lenzka PEN-félags hafi sent Podgorny, forseta Sovétrfkj- anna skeyti, þar sem mót- mælt er handtöku tékkneskra og slóvakískra rithöfunda. f fréttatilkyningunni segir: ,,Forseti alþjóðasambands PEN, Arthur MiUer.og ritari þess David Carver hafa fyrir hönd sambandsins sent Podgorny for- seta Sovétríkjanna mótaiæli vegna frétta um handtökur tékk neskra og slóvakískra rithöfunda og lýst óhugnaði yfir þessum at- burðum. Skorar alþjóðasamband ið á forseta Sovétríkjanna að beita valdi sínu til þess, að hinir fangelsuðu rithöfundar verði taf arlaust látnir lausir. Fyrir hönd hins ísleOzka PEN- félags hefir forseti þess, Tómas Guðmundsson, í skeyti til Pod- gomys eindregið tekið undir á- skorun alþjóðasamibandsins. Hið sama mun hin mörgu PEN-félög víðsvegar um heim hafa gjört."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.