Morgunblaðið - 08.10.1969, Blaðsíða 13
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 8. OKTÓBER 1969
13
SAMSÝNING S.U.M.
Verk eftir Josef Benvs.
UNDANFARNAR vikur hefur
hefur staðið yfir þriðja samsýn-
ing félagsskapar ungra lista-
manna er nefna sig S.U.M. í sýn
ingairhúsnæði því, sem þeir hafa
komið sér upp á Vatnsstíg 3.
Þess skal sbnax getið til að leið-
rétta almennan misskilining, sem
leiðir af nafni hópsins og skamm
stöfun þess, að þetta eru ekki
heildarsambök ungra listamanna
beidur ákveðinn hópu.r yngri
myndlis'tamianna, sem starfa
saiman. Það eru því ófáir, sem
sftanda utan við þessi samtök,
sem virðast aðallega stofnuð til
andófs við F.Í.M. (Félag ís-
lenzkra myndlistarm.anna). Ekki
mun þessi félagsskapur eiga að
vera póMtísk samkunda, þótt ann
að mætti ætla eftir sfcriftiim í
einu af diagblöðum borgairinin-
ar að dæma, en innan hópsins
munu þó nokkrir öfgamenn á
því sviði, sem láta óspart ljós
siitt skíma á opin-berum vettvangi
en ég hygg að þeir hljóti fyrir
það litla þökk félaga siinna, þar
sem skrif þessi eru líibt til þess
fall'in að aufca viðgang, sam-
heldni og langlifi félaigsskapar-
ins. Kemur hér fyrst og fremst
til sérlega rMítill vinnu-
brögð ásamt skorti á málefna-
legu innihaMi. Ég tel ekki í
mínum verkahriing að elta ólar
við slík fyrirbæri í list-
dómi, en get þó ekki
látið sein þau séu ekki til, vil
ekki láita hópinn í heild gjalda
þessara neikvæðu radda. En
víst er, að hópuirinn stendur á
tímamótum, og að stefna hans
muni martkast skýrar í náinni
framtíð og ég ætla mér ekki að
reyna að hafa áhrif á mál hatns,
enda mun hér um einstaklinga
að ræSa, er jafnan vita betur að
eigin dómi.
Bn eitit vil ég þó talka finam,
og það er, að hverjum þeim, er
um myndlist ritar, verðuir það
lítt hugleikið, er þeir komiast að
raun um, að verðugt hirós um ótví
rsett hinn bezta og þekktasba
marnn hópsins er lagt út sem
veikleikamierki og af verri. toga
hjá viðkomamdi gagnrýnanda —
,,Hann skrifaði ekki nógu vel
um okkur, en. þorði ekki ainnað
en að skrifa vel um . . . hoho.“
Þetta er sagt atf því íólki sem
fliaggair með þátttöku rnargra út
lendra framúrstefnumanina af
róttækuatu gráðu, sem, ef betur
er gáð, koima fllesti.r úr einka-
satfni þessa sama rnanns, sem er
mikill velunnari og hjálparthella
Súm-mannia. Það er lágkúra,
sem ber hugs.unarhætti viðkom-
andii órsebt vitni, er þeir unna
ekki öðir<um góðra dóma og
leggja dómana út á versta veg
óeðli og hagsmuna, sér í lagi
þegar í hlut á velmetin.n og ósér
hlífimn velunmairi þeirra, — En
ekki meir um það, nógu leitt að
þurfa að dnepa á þetta, sem var
raunar aldrei ætlutnin,
Svo ég viki að sjálfri sýning-
unni, þá beld ég, að þeim muni
ekki leiðiaist, er hana saekja, því
að hún býr yfir sérkennilegu
andrúrosloifti, aem er algjört ný
mæii á myindlistersýningum hér-
iendis. Heildin er hér mun
skeimiintilegri en einetök verk, og
mætti orða það þannig, að stemn
ingin beri einstök verk ofurliði,
og að því leyti er hún frábrugð
in haustsýniingu F.I.M., þar sem
hið buildialega umhverfi hrellti
sýningargasti, en verk einstakl-
inga náði að eyða þeim hroUi.
Það er mikill miumur að gjör-
þekkja alla möguteifca eða að
vinna úr þeim í fyrsta sinn. Báð
ar sýningiaraar höfðu gerólíka
hluti sér til ágætis, og mig undr
ar mest, að listráð skyldi ekki
einnig gera sér ferð á sýningu
Súm-manna í kauphugleiðingum,
því að þess hlutverk á að min-
um dómi að vera, að yfirvega
og skjalflssta það, sem er að ger
ast í samtímalist á hverjum tíma,
eftir beztu getu, en ekki að ger-
ast dómari um það hvað sé gott
og hvað ek'ki.
Sýning Súm-manna er lífct og
allar aiðirar samsýninigar misjöfn
að gæðum, hún gefur sýningar-
gestum tækifæri til að sjá ýmis-
legt af því, sem er að genast
hér og erlendis á sviði mynd-
l'istar og flest er það sem sjá
má þamia svo meinliaust, miðað
við það sem sjá má sömu teigund
a.r erlendis, að sérhver ætti að
hugsa sinn gang, áður en hainn
hneykslast á einstölkum hlutum
— þetta er mannlegt fyrirbæri á
vorum dögum, sam við getum
ekki lokað augunum fyrir, þótt
við vildum, en er opnun per-
sónuteika forvitnilegt til víðari
yfirsýnar.
Skúlptúr Magnúsar Pálssonar
undir tröppunum hefur sérkenini
leg stemningsáhrif á skoðendur
og grípur þá föstum tökum, hér
er gerjunarlögmálið í fullri
reisn sinni. Þá er athyglisvert í
sambandi við einstakar myndir
og umhverfi þeirra, hve lítil
mynd Vilhjálms Bergssonar nýt-
ur sm mikllu betuir þairna
en tvær stórar myndir gerðu á
sýnimgu F.Í.M., og undirstrikar
það mikilvægi umhveirifis fyrir
myndir. Magnús Tómasson á hér
befcur gerða mynd tæknilega séð
en sézt hefiur frá honum á fyrrd
samsýningum. Hreinn Friðfinns-
son á sex vel gerðar myndir,
sem þó eru misjafnlega sannfær-
andi. Briæðurnir Kristján og Sig
uður Guðmundssynir eru hug-
myndasmiðiir og á erfiðari braut
en þeir gera sjálfum sér ljósit,
en ég forbek ekki, að þeir kunni
að eiga eftir að koma mörgum á
óvar.t, haidi þeir staðfastltega
áfram. Það býr meira með Ólafi
Gíslgsyni en hér kemur fram,
hann vinðist naivist'i í myndlist
sem og pólitík. Ragnhildur Ósk-
arsdóttir oig félagar kynna okk
ur pólátísk viðhonf í fremur
vanhugsuðum og óhreinum bún-
inigi, en í dömunni er þó efa-
laust listræn æð, þótt þröngt sé
um hana í bili. Amar Herberts-
son sýndr okfcur inn í furðuver-
öld í atlhyglisverðuim teikning-
um, en hann getiur gert er»n bet-
ur. Jón Gunnar er leikinn að
spilá á hæfileika sína, an það
vM vefjiast fynic Þórði Ben
Sveinssyni að sannfæra okfcur
um, að hann sýni hér sína beztu
hlið og sairna er að sagja um
Sigurjón Jóhannsson þrátt fyrir
það að vel má sjá ýmislegí í
mótun í myndum hans. Af út-
lendinguim hittir Diter Rot beint
í mark með pappírsvöndli sín-
um, sem ber greinileg höfundar-
einlkeruni. Richard Hamilton á at
hyglisverða inynd, en ég hefi
séð veigameirá visrk frá hans
hendi. Bækur Emils Schult og
Diter Rot eru fruimleg uppfinn-
ing og Heidi Hess er mjög inmi-
leg í barnslegri erotík sinni. Það
mætti skrifa langt mál um það,
sem á bak við þessa myndlist-
arsfcefnu felst, og hví þeir vinni
þefcta svona en óg kýs að taka
fyrirbærið í beild til meðferðar
seinna. ,
Ég tók eftir því, að böra.um
þótti mjög forvitnilegt að koma á
sýningun.a, og það væri bezta
ráðið fyrir leikman.n að ganga á
vit þessanar sýningar án for-
dóma. Að loikuim þykir mér rétt
að vekja athygli á lofsverðu
framtaki í rny.nd vegtegrar sýn-
ingarskrár, sem hið unga fólk
hefuir gefið út í tilefni sýnimgar-
innar. Þstta hefur himgað til til-
finnanlega vanfcað í sambandi
við hinar viðameiri samsýning-
ar, því að slíkar skrár eru góð
og nauðsynleg heimild fyrir
seinni tíma. Bragi Ásgeirsson.
Byggingadhugamenn
Til sölu helmingur byggingarframkvæmdar að 130 ferm. tví-
býlishúsi í Hafnarfirði. Verð 250 þús., get lánað 100 þús.
til 5 ára og mótauppslátt.
Tilboð merkt: „Kostnaðarverð — 8217" sendist Mbl. fyrir
26. 10. 1969.
Útgerðarstöð
Otgerðarstöð í fullum rekstri til sölu.
Upplýsingar gefur
Björn Sveinbjömsson, hrl.,
símar 12343 og 23338.
Unglingur óskast
til sendiferða á skrifstofu Bæjarútgerðar Reykjavíkur.
Vinnutími 1 — 3 klukkustundir á dag.
Bæjarútgerð Reykjavíkur.
Sjónvarpskaupendur
MOTOROLA sjónvarpstæki 19 tommu
með aðeins 4 þús. kr. útborgun.
7. Hannesson & Co.
Ármúla 7, sími 15935.
Lítil sérverzlun
við Laugaveginn til sölu.
Þeir sein éhuga hafa sendi tilboð merkt: „A — 3822"
fyrir laugardagskvöld.
Loðfóðruðu
terylene-kápurnar
eru komnar
Bernharð Laxdal
Kjörgarði
skðlabuxur
Verk eftir Kristján Guðmundsson.