Morgunblaðið - 08.10.1969, Blaðsíða 21
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 8. OKTÓBER 1'969
21
Magnús B. Tómasson í eigin sardínudós. ^
Getlein gestur
Galerie SÚM
FRANK Getlein, listdómari við
blaðið Washington Evening Star,
var í fyrradag gestur forsvars-
manna Galerie SÚM við Vatns-
Nýtt hefti
Fjómólatíðindu
Nýtt heifti Fjármiálatíðioáa ....
ÚT ©r k'amiið 2. heflti Fjiáirtmál'a-
tíðiinida 1969. í forystuigrein eir
rætt uim bæiöta aiflkomu þjóðar-
búsdms út á við. Birit er ritgerð
eftir Júlií-uis S. Ólafssion um að-
igeirðir til útfiiultningsörvuiniar.
Val'dimiar Kristimsison ökrifiar
igrein uim feriðiamiálin með sér-
-stöku tiBitd til Akíuireyrar. Þá
eiru greiniar om greiðslujötfnuð,
inmillárissitiofn-ainir, erilleind lán og
störtf Aliþinigiis. Að veoju eru svo
miargar töflur í ritiniu um þróuin
■atviniruu- og fjármála.
Framhald af bls. 38
éklki væiri það bókiað, að enigirm
íikyldi fá að hiatfa umboiðismjenin
í kjördiedlMium.. Yfirkjörstjónn
h-eifiðá á hiirun bóginin samlþyktot á
fuindi d.aginm fyrir kjördiag — að
Iieyfitegt væri að h-afa uaniboðs-
men-n í kjördeildum, þó aðeins
að báðir aðil-ar hiefðu þa-ð. Þeissu
h-efði hinis vegar verið breytt að
miorgmd kj-ördags og áðuirnieifnt
ski/l y-rði feillt náðuir. Væri því
þar með brostniar fonsemdumiar
fyrir því að stooðiainiaífcanmum.in
vær-i hlutlllauis, er aMkt ój-afnræði
-hetfðd M-ðizjt, og hilyti hún þ-ví að
te-ljiaist mairikteysa.
Stetfán Jón-sson varð fyrir svör
um og sagði hann, að vilji meiri
hluta Hafnifirðinga hefði komið
svo greinilega í ljós í þessari
könnun að ökki væri hægt. með
noiktoru móti að véfemgja únslit
hennar. Um fraimlkvæmd kosning
anna heifði gilt sömu regllur og í
bæjarstjórnahkosningum, en þar
væri greinil-ega kveðið á um, að
framboðisli-star mættu hafa um-
boðifimen-n í kjördeildum, og í
þesisu tiifelli hefði greinilega ver
stíg, og var kona hans með hon-
um.
H-ainm fcvað un'gu meniniha, sem
þ-arinia ei-gia verk eftir sig, sýnia
málkil tillþiritf í verkum sínium.
Hanin sagð-i m. a.:
— Það eir nauðs'ynil'egt, er litið
e-r á slíkar sýnmgar, að vera víð-
sýnin, komia ekki fuÆluæ þrönig-
sýni tffl staðar. Hér eir á ferðimmd
mjög mikill heilastairÆsemá, fynst
og frems-t. Það er rétt að hafa
'hugfaist, að þeltta er ekki emdi-
ieiga stofulist, sem nauðsyntegt
eir að 'hatfa í húsum i-nmi til aiugna
ynidis, h-eldur djúp og mikil
hugsun. Það má aliltatf segja, að
hve-r seim er gætd miú -gert þetta,
em það voru þó þessir m-emm, sem
gerðu þetta, og það vomu þeir,
seim femigu huigmynidiimiar að þeiss
um verkum, elcki aðrir. Það er
mieirgiurinm m-á-isims.
Mér finmist þessir hugieikir
þei-rra vera ákaflega eftirtetotar-
verðir.
ið um tvo hagsmunaíhópa að
ræða. Þá ræddi Stefán um þá á
kvörðun yfirkjörstjórnar að gefa
öðrum aðilanum kost á að hafa
umboðsimenm í kjördeildum, þó
að hinn hetfði það ekki, og kvað
hania hiatfa mótazt af þeiirri akoð
un, að annar aðilinn gæti ékfci
haft neitunarvald um það, hvort
hinn fem-gi þau réttindi.
Einnig tók til máls Árni Grétar
Finn-sson, og var hann á sarna
máli og Stefán að atikvæðaimun-
urinn, sem f-ram hefði komið við
könnunina gaefi sfcýlaust til
kynna hver vilji m-eirihliutans
vaeri. Hin-s vega-r taldi hann yfir
kjörtjórn hafa of seint tekið á-
kvörðun sína u-m að báðir aðilar
mættu hafa umboðsmen-n í kjör
deildum, þ.e. degi áður en til
kjöris va-r gengið og að líta hetfði
átt á hana sem bindandi n-iður
stöðu, sem etoki væri hægt að
breyta — eins og gert var í þessu
tilfelli að morgni kjördags.
Moingiumibliaðiiiniu hetfur borizit atf
rit af gireiniarigeirð, sem Guðjóm
Steimigirímisison, foirimiaður kjö'r-
stj ó-rn-ar vegnia skoð’anak'ömimum-
arimmar í Hatmarfirði, sern-di bæj-
airstjórm staðarims. Þar er að-
diriagamdi kömmiumiarimmair riakimin
og gr'eimit frá þvi, að Ratfm Sig-
urðssom, framikvæm-dastjári Skip
hóilis h.f. h-a-fi fatrið fram á að
haifia fuililtrúa í hiverri kjöirdeil-d,
þegiar h-úm fór firam. Kj-öirstjóirnin
fj-afJlaði uim þetssa beiðm-i. Segi-r
forTmaður hemimar í gmeimargerð-
inm-i, að líta Jhetfði miátt á Ratfm
Sigurðssom sem aði-ia að kosmiimig
uimni vegma þeirra hagsmuma,
sem í hútfi vo-ru. Bæj'airináð hetfði
ekki ge-rt abh-ugasem-d við þá
samlþykkt kjörstjóirmiarriraraar, að
k'önimuirain fæn fraim samtov. al-
rmenmium reglium sem giMi um
bæj-arsitj'órmiarkosmiingair. En í
iþeim h-afa fnam-bjó-ðiemdur ful'l-
trúa í kjöirdeiiidum.
Guiðj-ón Stieimgirímissiom sagist
eiraraig haifa viljað leyfa „Fram-
kvæmdiamieflmd amdstæðdoga vírn-
leyfisins" að hafa uimbolðsimenn
við kosimimguma, emda þótit sÆíkt
kumnd þó að orka tvíimælis
vegma ekiki eiras augljósra hags-
miuiraa. Þessi vilji Guðjóns er
staðlfestfur í bókuin kjömstjóimair,
sem Haiutouir Helgaison stóð eimm
ig að. Auk þ-ess kemiuir fram í
bclkumimmi, að fraimamigireimidir
aðiltair eigi eiimmig að fá að hiatfa
uimbo-ðsmeinm hjá yfinkjönsitjóm-,
eintoum við talniiimgu atikvæðia.
Bæjarrálð Hafmarifj'air'ðar fj-ailað-i
síðan um málilð oig félllsit meiri-
hiiuiti þess í gr-undvallaira-triðum
á afgreiðslu kjöristjÓTmiairiimn-ar á
umsóton Riatfmis SLgurðseiomiar.
Gneimiairgerð Guðjómis Stein-
gn'imisisoraair lýtour síðan þamiraig:
„Ég fyriir mitt leyti taldd ör-
uiggt að Fraimíkvæmdamietfmdin
mymdi n-o-tifaer-a sér rétt sinm til
a-ð hafa umboðismiemm við kasm-
iniguma, sem þegair fyriir lá, á
sumiraudiaigsmongium þ. 28. sept., að
svo værii ek'ki, liagðii Rafin Sig-
uriðssom inin br-éf, þar sem hamn
fór friam á aW h-aifa uimböðismenm
í kjördeil-dum án tilllits til þess,
hvort aimdstæð-imgair hiaims mot-
fæirðu séir þesisa hiedm-iii'd. Við
Guinmar Agústssiom, siem m-ættur
var sem varaimaður Hautois Helga
somiar, tölld-uim, að kjörstjóinn-im
ætti að veirða við þeissairá bei-ðmi
og 1-ét'um bóka m.-a., að óeðlilegt
væiri að amraar aðiliram, sem ékki
kæ-rði sig um að h-aifa uim-bolðis-
mi-iran, gæitii þair mieð útilotoað
hiinin aðilliamm fná að miottfæra sé-r
þeimman rétt.
Ákvörðiun kjöristjóinmarmn-ar
var til-kiymnt Páli Damií'eHssyni,
formismind Fraimtovæmdiameifmdiar-
iraraar símteiði's þegair í stað, eða
uim bl. 9,30, og Rafni Sigurðs-
syni mokkru síðar.“
- KÍNVERJAR
Framhald af bls. 1
hiaifi alldirei dregið dlul á það að
, ,ó'siættainteguir 'gnumdivaOIairágireiin
iniguir riktíi mieð Kíma -og Sovét-
ríkjuimuim oig að harátltia þeirra
um grumdvailQiairaitriiði miumi 'hallda
áfriaim -uim langa firaimltíið."
f yfimýsdmiguminá erlu Rúisisar
sakaðár lum að (hiaifa veráð seámár
til að svaira fyriri yfirlýsimiguim,
að þeiir hatfá stotfmia® tfdl mýnra-
'bairdiaiga á landiaimiæruiniuim uim
leið og þeitr haifli ranlgtega satoað
Kínverja -uim að stó-fm.a til bar-
diaga og jiaflmvél genigið svo iamglt
að dróttia því að Kíraverjiar haifi
í 'hiuga að hetfja kjiarmioirtoluistyrj-
öld. -gagm Rlúissuim. „Kímverj ar
fraimttiei'ða fcj-airmoirfciuvQpn í varin-
airsfcymi og ti<l þess eö rjiúfla
tojiairmortouieimoikiun stfórveldamma, ‘‘
segir í yfMýsimigurami. Þá sagir
í yfirttýsónlguminá, að liam/diamiæira-
dieiluir „ættu ektoi -að himdira
Kínia og Sovétrílkin í því aið við-
haildia eðlitteguim rfflcjiaisamsikiipit-
uim á gnuradvelli hinmia fimm
mieigimiregliraa flriiðsiaimlliegirair saim-
búðair,“ en þair mieð er vísað til
saimtooimiulaigs Ohou Bndais og
Jawiafaairllail Nethrus á B'aindtumig-
ráðstetfiniuinmi 1955.
f yfiirlýsiiinigiuinmii seigiir, að á
Pekiinig-'fluimdiiniuim haifi Ohiou
laigt til að ibáðir aðillair filytji
'hieirlið sitt á brott firá lamidia-
rraætrunjuim eða saimþytotoi að
seradia éklki her'lið fcid -uimidlei-ldria
laimdiaimiærasvæða.
í Mos'kvu hafði öktoert verið
sagt í kvöld af opinberri háltfu
um yfirlýsin-gu kínverstou stjórn
arinnar, en að því er 'haft er eft
ir góðum .heimildum mun Vasili
Kuznetsov aðstoðanforsætisráð-
herra stjórna viðræðunurh fyrir
Rússa hönd. Að svo áhrifamikill
maður talki þátt í viðræðunum
þykir benda til þess að Rússar
telji þær a-far mifcilvægar. Annar
aðstoðarforsætisráðherra hefur
hingað til annazt saimmingaum-
leitanir við Kínverja.
Brytor þingo
FÉLAG bryta hélt aðalfund sinn
6 okt. sl. í véitingahúsinu Skip-
hóli í Hafnarfirði. Á fundinum
var lögð fram skýrsla yfir starf-
semi félagsins á liðnu starfstíma
bili, rædd voru ýmis hagsmuna
mál og gerðar ályktanir um það
málefni.
Við stjórniarkos-niingu var Böðv
ar Steánþórsson endiurkjörinn
farm-aiðu'r, E'líisberg Pétursso-n
v-araformiaðiur, rita-ri var kjör-
i-n-n Raín Sigurðsson, gjaldkeri
A-nton Líndal Friðriksson og
fjáirmála-ritari Frímann Guðjóns-
son. Vairastjóm skip-a þsir Ká-ri
Halldórsson og Bjarni Bjar-n-ason.
Dagama 20.-24. nóv. næstkom-
andi verður faaldið þing Fair-
manna og fisfciman-niasamibands
íslands og var Böðvar Steim-þórs-
son kjörimn fu'lltrúi féla-gsims á
það þing.
- BIKARKEPPNI
Framhald af bls. 26
um 3. uimferðar enn ólokið —
eyinga og Víkings og milli A-
liðs Eyjaima-nma og Keflvikinga.
Þeir verða báðir leiknir á hei-ma
veidá Eyjamanna. Leikur A-liðs
Eyja og Keflaví-kur verður á laug
ardaginn 'kl. 16 en leifcur ÍBV-B
geg-n Vífcing verður í Eyjuim á
sunmudaginn kl. 3.
Úr-slit annarra lei'kja í 3. um-
ferð urðu:
Akranes — Fram 3:0
Akureyri — Akranes B 3:2
Valur B — Völsungar 3:2
Val-ur A — ísafjörður 2:1
KR — PH B 4:0
Selfos-s — Fram B 3:2
Auk þess sem 3. umiferð lýkur
í Vestma-mnaeyjum um mæstu
helgi, þá verða leiknir 2 leilkir
4. umtferðar 'hér á Melavellinum.
A-lið Vals og Akranes leitoa á
Mel-avelli á sunnuda-gimn ’kl. 2 og
á laugardaginn 'kl. 4 leilka á
Melavelli Valur B og Selfoss.
- HVER 10 TONN
Framhald af bls. 28
á daig. Þarna þykjuirmst við sjá'
nokkuirm áramgiur hjálpar ök'kar,
og auk þess hafa lyfjaigjatfir nú
í hau-st komið í veg fyrir stór-
feUdar farsóttir. September og
október eru erfiðir mánuðir, þá
er n-eyðim stærst, því að þá er
beðið upps'kerumnar, sem hetfst
um miðj-an október og stendur
út nóvem'ber. í febrúar og marz,
rétit fyrir voru'ppskerun-a sverf-
ur að á ný og því er rnikil nauð-
syn á að hjálp'a-rstarf ökk-a-r
gamg-i sem bezt.
— Það h-efur verið reiknað út
á veg-um Saimei-nuðu þjóðanna að
í Biafra þurfi 450 grömm af
m-atvælum til að bjariga manmi
frá dauð-a og sairmkvæmt því ætti
hver 10 tomna fanrmur DC6B flug
vélar Flu-g'hjálpar að koma um
22 þús-und manms til hjálpar,
sagði Pas-tor Möll-erup.
Möllerup sa-gðist ekki hafa á
r-eiðuim höndum tölur um þátt
Fluighjál-par í þe-ss-u, en eins og
fyr-r segir hefðu hjálparsamtök-
in í heild fluitt 5100 tonn af mat-
vælum og lyfj-um í september.
Alþjóðlegu hjálpia-rsamtö-kin
hafa sam-tals flogið 3800 ferðir
til Biafna frá því hjálparflugi'ð
h-ófst fyrir 14 m-ánuðium. Nú eru
15 fluigvéiar á vegum hjálpa-r-
samtakamná og eru þær frá ís-
1-andi, Danmör'ku, Noreigi, Kam-
ada og Bandaríkjumum.
- LAN TIL
Framhald af bls. 28
ih-emria, -siaigði að lékuim að
forsvairsmienjn Alþjóðábantoarus
heflðu tékið tiimiæiuim ísleoztou
tfulKtrúiamima vel.
'GyMi Þ. Giísttasoms viðislkipta-
mláttamáðlhieinra, gerði ámsifluimdli
þessaira stotflniamia eiinindlg -að um-
tattsietflni á þfliaiðiamiainmiaiílunidii, sem
hiamin efmidi tliil í -gær og slkýrt er
fr-á á öðiruim stað i hfllaðimu.
Sagði máðbiemriamin, að ísiemdiinigar
mytu tmau'Sts hjá Alþjó-ðaibanlkam-
um. fsleradingar slkullda bamlkam-
uim niú 1778 mlffljómlir króma en
hieildlairsfciuldir opiinlbemria aðitta
bérleindlis við últfliömd miemrua 8700
mnltljómium floróma og erttemidlar
Skulldir yfirttei'tt sem enu ’tffl eims
árs ©ða lemigri tímia niemia II18O1O
miiflljiómiuim fcróma.
Viðistkiptaimiáflairáðherra saigði
að á þessum ársfumidii hetfði verið
ákveðið að ihiiin svometfmdla „sér-
statoa yfirdráttairheimiifld“ toæmi
tffl ifiraimlkvæmidia 1. jlaimúar U970.
Með þeirri Tiáððtöflum er iraun-
verulega verið að alutoa við gufll-
forðla heiiimisims mleð sérstölku
yfirdiráttairkierfi, sem ékkert
gtenctluir á 'balk við nienrua gagm-
tovæmlt traust aðilldairrikjia Al-
þjióðalgj-afldleiyrissjóðsiins. Þasisd sér
stalka yfirdiráttairheimttld niemuir
9,5 miffllljörðum doflllaira oig kem-
uir tffl tfraim/kv'æmidla í þremiur
áfiömiguirm. Þetta þýðir að ís'lamd
fær automa yfirdnáttairihieimál'd
hjá Alþjóðagj'aildieyrissjióðmiuim,
sem mamntr 59 mlifllljómluim kirónia.
- SORP
Framhald af bls. 1
mianm'a í London heíur leitt tii
þesis, að um 8 millj. mainmia í 30
atf 32 borgairhlultum Lumdúna
haifa engin tök á að losma við
úngamig oig hatf-a heilbrigðisyfir-
völdin senit út .að'vöiruiraairtifllkynm-
inigiaT um, að sorphauigairini'r, sem
hrúgast upp á götumuim, geti
dkapað -heilbrigði alimie’mmimgs al-
vairlega hættu. Óttast hieilbrigðis
yfiirvöl'din, -að m'albaireitrum kummi
-að fcoma upp eða taugaiveikiisfar-
áldur, etf vemkfalflið dr-egst á lamg-
inm. Er talið, að um 10.000 tanm
atf sorpi hrúgist upp með hverj-
um deigi -mú sem líðuir.
Þá fóru sorphreimsuimainme-nm í
borigumum Grimaby og Lake-
ifi-eid í No-r'ður-Emglaindi í samúð-
anvartoflaffll með starfs'bræðrum
símum í Lomdon á mámuidaig og er
ót-tazt, að sorphreimsumairmemn í
öðrum bomgum mumi faira í fót-
spo-r þei-rra.
Samlkvæm-t frétt f-rá NTB seg-
ir að heilbrigðisyfirvöldin í Lond
on óttist að sorphaugarni-r geti
leitt til þess, a-ð það verði til svo
kölluð ,,super“-fluga, sem sé ó
næm fyrir venjulegum stoordýra
eyðamdi efnum. Fulltrúi heil-
brigðisyfirvaldanna í Austur-
Londo-n hafu-r skýrt frá því að
óvenjulegir hitar að undantförnu
hafi valdið því, að flugnafjöldinn
hafi vaxið gí-furlega og aulk þess
líti svo út sém flugurnar séu í
þann veg að þróa m-eð sér ónæmi
gegn DDT og öðrum efnum, sem
notuð eru til þess að eyða sfcor
dýrum.
- BANATILRÆÐI
Framhald af bls. 1
sprumgið í bústað yfirmianns
grí-sku kirkjunmar. Tilgangurinn
hefði ve-rið sá að mótmæla fylgi
spekt Hieronim-usar erkibiskups
við herforin.gj-astjórnina. Lögregl
an meitar því að sprengja hafi
sprungið í bústað erkibiskupsins.
Fimm pólitísikir faingar í Aver-
off-flan.gelsi í Aþenu hafa s-kor-
að á Alþjóða Rauð-a krossinn að
leggj-a fast að h-erforim-gjiastjórn-
inni að bæta aðbún-að í grískum
fan-gelsuim. í bréfi til erlendra
fréttastofnana segja fimmm-enn-
ingarnir, sem er-u allir forys>tu-
nuenn í vinstri flokknum EDA, að
fjórir fanganna í Averoff-fang-
elsinu s-éu alvairlega veiki-r og
að láta verði þá lausa þegar í
stað. Auk þess er kva-rtað yfir
því að stór hluti matarbi-rgðanna
berist ekki fön-gunum og að þeir
fái ekki að g'an-ga uim í fan.gelsis-
garðinum.
BABNA- OG MIÐSKÓLI DALVÍKUB
TEKUB TIL STARFA
Dalvík, 7. öktó-bar.
BARNA- og miðskólinn á Dalvík
var settur sl. föstudag. Á barna-
skólastiginu eru 143 nemendur,
en 73 nemendur á gagnfræða-
stigi. Engir nýir kennarar komu
til skólans í ár, en tveir hafa
látið atf störfum frá því í fyrra
og einn látizt.
Tóniliistair'gkólinin er einiraiig tek-
inin tiil startfa og ar milkáfl a-ðsókn
a-ð horauim. E'rai gtairfaradi kenm-
larin-n vi-ð TánlMgtaratoálann er
G-estuir Hj-örleitfsson, en umdarafar
in ár hetfur Iragilbjörig Stein-
grírrasdóttiir, siem lézit fyriir
skömmu, aramazt toemmsiun'a með
'hioniuim. Veriða tö'luverð vamdiræði
í samibaradá við kemimsluma etf ekki
fæst kemmari sem fynst í Iragi-
bjiargar stað. í skóiamum er
fcerarat á orgal, píamó og hatfin eir
kemmsia á blásturishfljóöfæiri, með
það fyrir aiugum að komia upp
bainmaiúðina.sveit.
1 vor var opma-ð nýtt veitimiga-
hús á Dalvíik og beit-ir það Vík-
urröst. Veiitinig-aihiúsið er byggt í
sambaimdi við í'þróttahús barmia-
oig miiðiSkóiiamis. Veitdmigiairmaðuir
er Kniistj-án Jcinisisom, en bamm
hefuir áðluir uinmiið hjá Lotftleiðum
og víðar. — Fréttaritari.
I HAFNARFIRÐI