Morgunblaðið - 17.04.1973, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 17.04.1973, Blaðsíða 12
12 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 17. APRÍL 1973 JDHANN HJALMARSSON SKRIFAR UM BÓKIVIENNTIR Skáld, sem á erindi við fólk Jón Óskar: ÞÚ SEM HLUSTAR. Ljóð. Almenna bókafélagið, Beykjavík 1973. Þú sem hlustar er að mörgu leyti fjölbreytt Ijóðabók Skáld- ið slær á ýmsa strengi. Sumir þeirra hafa ekki áður hljómað í ljóðabókum Jóns Óskars, aðrir eru gamalkunnugir lesendum hans. Ef sú krafa á rétt á sér að skáld eigi á vissan hátt að endurnýjast með hverri bók er Þú sem hlustar merkur áfangi í skáldskap Jóns Óskars. Hafi menn aftur á móti þá skoðun að skáld eigi sífellt að leggja meiri rækt við þann tón, sem ein kennir þau, er Þú sem hlustar ekki veigamikil bók. Þú sem hlustar ber þess merki að skáldið leitast við að finna skáldskap sínum nýjan farveg án þess þó að varpa að fullu frá sér aðferðum, sem þvi hafa dugað vel. Hvað hið síðarnefnda varðar er til dæmis athyglisvert hve Jón Óskar er trúr rimi og hrynj- andi í ljóðum sínum. Hann hef- ur áðuir sýnt að hann kann mæta vel að yrkja létt og leíkandi í eins konar þulustíl, sem byggir mjög á endurtekningum. Kannski má segja að Jón Óskar hafi meira tóneyra en flest íslensk nútímaskáld. Ljóð, sem bera þessu vitni i Þú sem hlustar, eru m.a. Ljósin frá í gasr, Á förnum slóðum, Myrkur yfir Prag, Jóla- börn og Að elska lifið. Óður hefur undirtitilinn söngtexti, enda saminn við gleðistef- ið i 9. hljómkviðu Beethovens. „Kvæði þetta má syngja undir lagi Bob Dylans, Blowing in the wind," segir um Mánaför. Halda mætti áfram að rekja tengsl ljóð anna í Þú sem hlustar við tón- líst, en sá eiginleiki þeirra ger ir þau ekki síst aðgengileg. Yf- irleitt eru þau einföld og gera ekki miklar kröfur til lesenda. Jón Óskar. Ég held að það hafi komið fram, sem Matt'hias Johannessen sagði um Jón Óskar, ,,að honum er einna helzt til þess trúandi af ungu skáldunum, að minnka bil- ið milli almennings og hins óbundna forms." (Stefiniir 1. h. 1955). Það, sem einkennir nýjungarn ar í Þú sem hlustar, er dirfska í framisetningu, kæruleysis- legt og stundum kaldhæðnislegt orðalag. Ég nefni ljóðið Nitján hundiruð sjötóu og . . ., Nektair- dans, Tækni, Gangstéttar- drápu, Einveru, Bairn, gamli maður og Þriðji heimurinn og . . . Hið þjóðkvæðalega Ljóða- bréf á að vissu marki einnig heima með þessum ljóðum og ým islegt í öðrum ljóðum sýn- ir breytta afstöðu Jóns Óskars til ljóðrænnar tjáningar. Gang- stéttardrápa er opið og „óbjreint" ljóð, sem minnir á sumar þýðingar Jóns Öskars á verkum franskra skálda. Barn, gamli maður er bernskuminning, hrjúf mynd af skyndifund- um manns og konu. 1 ljóðum eins og Nitján hundruð sjöfciu og . . . og Nektajrdansi er lýst frjáfeu ástarlífi í skugga stríðs og þjóð- armorða. í Þriðji heimurinn og . . . er skopast að visindamönn- um nútímans, sem hafa fundið öruggt ráð til að standast fram- Framh. á bls. 13 Haukur Ingibergsson HUOMPLÖTUR Icecross: Icecross. LP, Stereo. Icecroes. Hljómsveiitina Icecross skipa þrir ungir menn, þeir Ásgeir og Ómar Óskarssynir ásaimt Axel Einarssyni, sem áður fyrr hélt hljómsveitinni Tillveru uppi. Þessi hrjóm- sveit, Iceeross, var stofnuo fyrir rúmu ári, en hélt flijót- lega til Kaupmannahafnar og spilaði þar á ýmsum stööum i fyrrasumar og gekk þokka- lega vel. Árangur þeissarar Kaup- manin'ahafnardvailar er þessi plata, sem hljómsveitin gefur sjálf út, þar sesm íslenzk hljómplötufyrirtæki munu ekki taka þá áhættu að gefa út plötu með nær óþekktri hljómsveit. Á plötunini eru átta lög, sem öil eru eftir hijómisveiitarmeð- liimina. Eru þau öll vel fram- bærileg, einkum A sad mans story, Jesus freaíks og Night- mare. Annars er eins og inn- an hljómsveitarinnar berjist tvær stefnur. Annars vegar eru rokklög með mjög miikl- um bluesáihriifum eins og Wandring around og The end, en víða í hinum lögunum er að finna flókna hljóma og óvenjuilega tónröðun. Gengur það jafnvel svo langt, að halda mætti a0 „trixin" væru gerð ,^trixanna" vegna. Þá má ekki gleyma að geta um text- ana, sem viissu'lega bera iifs- stefnu hljómsveitariininar vott. Er þar athyglisvert Jesus freaks, Nightmare og 1999, en það er giaHi að textarnir skuii ekki fylgja á blaði. Icecrosis er ein þeirra hljóm sveita, sem spfe grófa, þunga en kraftmikia tóniist, og þann- ig er þessi pilata og þar sem eragir aukaímenm koma við sögu (uitan pianó í einu lagi) þá er „.sándið" svipað frá einu iaginu tiiil ainnairs, þrátt fyrir að Axel reyni að fá fram ýmsar tónbreytingar i gítarn- um, t.d. með því að nota les- lie (en það eru hátailarabox, sérstaklegia notað við orgel). Þá hefði bassinn vel mátt koma betur fram, en það er trúlega sök dansiks upptöku- mefetara. Halldór Laxness: Sag-an af brauðinu dýra. Mono, 33 snún. Erker Verlag. Það er vissulega gott dæmi um frægð og vinisældir Hall- dórs Laxness, að svissneskt foriag skuii gefa út á hljóm- plötu upplestur hans á kafla úr Innansiveitarkrániku, Sög- unni af brauðinu dýra. Það er aiMatf gaman að heyra Haildór Laxness lesa upp úr verkuim sínuni, og þar sem umræddur kafli er lengd- ar sdnnar vegna hentugur tiil fliuitnimgs á hljómplötu, auk þess sem saigan hefur á sér skemmtilegan þjóðsagnaiblæ, er þetta sérstaklega ánægju- ieg plata og gefur vel til Fraimh. á bls. 13 1. hluti Suðurlandsáætlunar: Þróun atvinnulíf s og opinberrar þjónustu Suðurlandskjördæmi SAMGONGU-, skóla- og at- vintmniál ern meginverkefni I. hluta Suðurlandsáætlunar tim þróun a<iinniilífs og opin- berrar þjónustu, sem kynnt var af hálfu Samtaka sveitar- félaga i Suðurlandskjördæmi í gær. Þar kemur m.a. fram, að hagkvæmast er að ráðast í vegagerð með varanlegu slitlagi á leiðuniim Selfoss— Ilvolsvölliir, Selfoss—Eyrar- bakld/Stokkseyri og Hvera- gerðl—Þorlákshöfn. Kostnaður við þessar vega- gerðir er áætlaður þannig: Selfoss—Hvolsvöllur 50 km 230 millj. kr. Self.—Eyrarb./ Stokkseyri 12 km 60 millj. kr. Hveragerði—Þorlákshöfn 23 km 106 millj. kr. Samtals yrðd þessi vega- lengd 85 km og kostnaður við hana miðað við olíumöl alls 396 miilj. kr. Þá segir enn- fremur, að nauðsynlegt sé að endurbæta malarveginn frá Hvolsvelli til Kirkjubæjar- klausturs 169 km vegar- lengd og kostar sú fram- kvæmd 300 miMj. kr. Skv. gildandi vegaáætlun fara 1973 61 m.kr. eða 7.5% vegaf jár til vega á Suður- landi. 1974 83 m.kr. eða 9.4%. 1975 35 m.kr. eða 3,4% Þess ber þó að geta að mik- ið fé hefir farið i veginn frá Reykjavík til Selfoss. Gatna- og holræsagerð er víðast mjög ábótavant i kaup túnum. 1 h!num 8 kauptúnum þarf 430 m.kr. til að koma þeim málum í svipað horf og er í Reykjavík. Lengd gatna í þeim er alls 40 km ag íbúa- fjöldi 6.300 og nemur því kostnaður um 70.000— kr. á hvern íbúa. Til samanburðar má geta þess að álögð útsvör 1972 námu kr, 11.000,— að meðaltali á ibúa. SKÓLAMÁL Fjallað er ítarlega um skóla málin i skýrslunni og ákveðn- ar tillögur settar fram um samræmingu á sjónarmiðum menntamálaráðuneytisins og fulltrúa einstakra byggða. Helzta n'ðurstaða er sú, að vænta megi sameiningu skóla og e.t.v. síðar sameiginlegrar yfirstjórnar skólamála á svæðinu. ATVINNUMÁL Árnes- og Rangárvallasýsl- ur eru að miklu leyti ein at- vinrauheild þótt Þjórsá skipti á milli héraða. Þannig má reikna með að um 9.000 manns búi á áhrifasvæði Sel- foss, þ.e. innan við klukku- stundar akstur úr báðuim hér- uðumim. Á sama hátt má ætla að 7—8000 manns séu á áhrifasvæði Hellu/HvolsvaM- ar. Það kemur fram, að inn- an vébanda verkalýðsfélaga i Suðurlandskjördæmi eru um 2.500 manns, sums staðar er þó tvítalið. Verkalýðsfélög teljast 24 á svæðinu. Mörg félög eru starfandi í sömu greinum og getur það vald'ð deilum um vinnuréttindi milli félaga. Þe.ss ber að gæta að þáttur Vestmannaeyja í skýrslunni er ekki rýrður eða breyttur vegna gossins. Hins vegar var horfið frá þvi að birta sér- kafla um Vestmannaeyjar og framhaldsvinnu var hætt, þeg ar séð varð að grundvaUar- breyting yrði á högum fólks þar. Sgfinnur Sigurðsson hag- fræðingur, framkvæmdastjóri Samtaka sveitarfélaga í Suð- urlandskjördæmi skýrði frá því, að auk samtakanna hefðu Hagvangur hf., Helgi Bjarnason verkfræðingur, Vegagerð rikisins, Valgarð Runólfsson námsstjóri, Gest- ur Ólafsson skipulagsfræðing ur og Guðmundur Einarsson viðsk ptafræðingur unnið að gerð I. hluta áætlunarinnar. Næsti áfangi myndi taka til úrvinnslu, afstöðu og ákvarð- ana sveitarstjórna, Samtaka sveitarfélaga og ríkisvalds- ins til styrktar framförum á svæðinu. Þáttur framkvæmdaráðs Framkvæmdastofnunarinnar í þessu verki hefðii hins vegar verið mjög rýr og afstaða til framhaldsvinnu við verkið neikvæð. STEYFA A STABNUM OLÍVMÖL SAMKV. ÁÆlLtíl* VIK I MÝKDAt M . I : S000 Frá Vík í Mýrdal. — Svarta brautin er eina gatan, sem enn er með varanlegu slitlagi þar. Gráu brautirnar sýna þær göt- ur, þar sem gert er ráð fyrir olíumalarlagningu og á núver- andi verðlagi myndi slíkt verk kosta 29 itiill.j. kr. eða 96.000 kr. á hvern íbúa. Mjög mikið er af hvers konar upplýsing- tim í I. hluta Suðurlandsáætlunar, sem er hin itarlegasta bók, 390 bls. iills.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.