Morgunblaðið - 11.07.1979, Blaðsíða 25

Morgunblaðið - 11.07.1979, Blaðsíða 25
MORGUNBLAÐID, MIÐVIKUDAGUR 11. JÚLÍ 1979 25 Langadalsströnd að Bæjum þar sem þeir bíða með hesta sína til morguns, að þeir flytja þá með Djúpbátnum til ísafjarðar. Mikinn áhuga kváðu þeir vera á hestamennsku hér úti í sjávar- þorpunum, en þröngt um vegna landþrengsla, og ekki síður að skilningur yfirvalda bæjarfélaga mætti vera jákvæðari þeim til handa er ánægju og yndi hefðu af hinum göfugu samskiptum við þarfasta þjóninn, þessa fögru og traustu skepnu hestinn. ísfirðingar og Hnífsdælingar eiga nú um 60 reiðhesta, og Bolvíkingar 40. Ekki slepptu þeir hestum sínum af húsi og gjöf fyrr en 15. júní s.l., enda fallegir gripirnir og vel með farnir. Hestamannafélag er starfandi hér á Vestfjörðum er Stormur heitir, og er umdæmi þess frá Barðaströnd hér að Djúpi. Vel báðu þeir félagar fyrir þakkir til Djúpmanna fyrir góðar móttökur, sem þeir hefðu hvar- vetna fengið í ágætri og ánægju- legri ferð. Jens í Kaldalóni an draum. Frelsið er orðið að fjötrum sem hinir sömu sem bá- súnuðu frelsið ráða ekkert við. Þeir eru fjötraðir eitri á sál og líkama og áfengissýkin hefir hel- tekið þá og gröfin blasir við. Hvar er þá frelsið sem var svo heilagt að ekki mátti anda á? Já, þær eru ekki veikar raddirnar um að bind- indísmönnum komi ekki við hvernig menn fari með sín efni eða heilsu. En þetta er bara ekki svona einfalt, því að líferni þess- ara nautnasjúku einstaklinga kemur ekki litið við buddu bind- indismanna þegar þarf að reisa drykkjumannahæli og afvötnun- arstofnanir í hrönnum með öllum þeim kostnaði sem þeim fylgir. Á hverjum degi mætum við eymd og volæði þeirra sem hafa lotið „frelsi" eiturnautnanna. Það tekur á mann að horfa upp á allt slíkt. Það þarf meiri fræðslu, segir afökunarröddin, og þó þurfa menn ekki annað en að koma við á þeim stofnunum fyrir drykkjusjúka sem við verðum að greiða kostnað- inn af, hlusta á andvörpin þar og sögur um afvegaleidd líf, líf sem áttu að blómstra i þágu hins besta í landi voru en urðu baggi á samferðamönnum. Alls staðar er reynslan að fræða okkur og inn á hvert heimili eru angar þessara afvegaleiðandi strauma að berast. Þjóðfélagið er flakandi í sárum mitt í mikilli hagsæld. Hlífmót- mælir verð- hækkunum Verkamannafélagið Illíf í Hafnarfirði hefur sent frá sér ályktun þar sem varað er við og mótmælt þeim gegndarlausu verðhækkunum sem dynja yfir daglega, eins og segir í ályktun- inni, nú síðast umtalsverðar hækkanir landbúnaðarafurða. í ályktuninni sem samþykkt var á fundi í stjórn og trúnaðar- ráði Hlífar 4. júlí sl. er einnig skorað á Bæjarstjórn Hafnar- fjarðar að samþykkja ekki þær gjaldskrárbreytingar á rafmagni, sem fyrirhugaðar eru. „En í þeim felast miklar hækkanir á raf- magnsverði til heimilisnota, en lækkanir á gjaldskrá rafmagns til atvinnurekstrarins", segir. í ályktuninni. Það er staðreynd að mesta bylting til blessunarríks lífs yrði ef menn vildu henda eiturefnun- um, áfengi o.fl. fyrir borð. Þá þyrfti ekki að tala um sveltandi þjóðir og volaða einstaklinga. En þá myndu nokkrir menn sem lifa á eymd annara með sölu þessa varn- ings missa spón úr sínum aski og það vegur meira núna, því miður, en farsæld heimsins. Ög það er hörmulegt til að vita að um leið og sú staðreynd blasir við að þetta er ægilegasta böl okkar þá skuli heilir hópar hamast við að veita þessum lindum út í þjóðlífið og opna allar gáttir fyrir þeim fjötr- um sem menn verja síðan ævi sinni til að komast úr og flestir gefast upp á miðri leið. Hvílíkt myrkur og hvílíkt böl! Og svo eru menn að tala um menningu, frelsi og bjarta framtíð. Hvenær mun okkar blessaða þjóð vakna af þessum þyrnirósa- svefni og segja þessum voða stríð á hendur. Er ekki kominn tími til þess að við íhugum í alvöru að ef hér á að verða framtíð með gró- andi þjóðlif og þverrandi tár þá verður áfengið og annað sem ekkert gerir nema bólvun, and- lega, líkamlega og fjárhagslega, að víkja. Má framtíðin búast við slíkum sinnaskiptum? Árni Helgason Stykkishólmi hratt út í Stóra-Bretlandi og sjá nú um einn þriðja af allri smásölu á mat". í kaflanum „Snætt á breska vísu", kemst lesandinn að því að — „Yfirleitt borðar fólk í Norð- ur-Englandi meira en fólk í Suð- ur-Englandi og Wales, en Skotar borða minnst." „Tjáningarástríða" nefnist kafli um hvers konar listir. — „Bretar eru frægastir fyrir list sína á bókmenntasviðinu". Drottningaraðall Breta fær gott rúm í bókinni. Hér hefur aðeins verið drepið á fátt eitt, en eins og allir vita gefur það enga heildarmynd þegar lítið er tekið upp úr bók í samhengis- leysi. I seinni hluta bókarinnar er yfirlit um sögu, listir og efnahags- líf. Þar er einnig að finna landa- fræðilegt ágrip. Aftast eru tvö kort af Bretlandi. Hagrænt og eðlisrænt kort. Bókin er skemmtileg aflestrar. Lifandi texti gerir efnið áhuga- Bókmenntlr eftirJENNU JENSDÓTTUR vekjandi. Þótt efni sé víða saman- þjappað, er það að mínu mati enginn ókostur, heldur leiðir beint til þess að lesandi gerir sér far um að kynnast landi og þjóð betur í stærri bókum á breiðari vettvangi. Mér þykir víst að bók eins og þessi verði einkar kærkomin börn- um og unglingum og raunar nauð- synleg þeim sem eru í námi. En hitt má minna á, að þéir sem hafa þann hátt á að reita sér saman í bókum, hingað og þangað, fróðleika um lönd þau er þeir ætla að gista í fyrsta sinn, geta hér sparað sér tíma og fyrirhöfn í því efni hvað Bretland snertir. I hinu samanþjappaða efni er komið inn á svo marga þætti lands og þjóðar — forna og nýja — að sá er rækilega kynnir sér verður býsna vel að sér þar um. Fáir una því að ganga á vit annarrar þjóðar án þesss að hafa áður aflað sér nokkurs fróðleiks um hana og landið sem hún byggir. Ferðapésar um land og þjóð koma ekki í stað þessarar bókar — hún hefur mikið upplýs- ingagildi — en lítið auglýsinga- gildi. Kærkomin er því bókin um Bretland fleirum en skólafólki. Bókin er fallega unnin. Myndir gleðja auga á hverri síðu auk þess sem þær undirstrika texta minnis- atriðum til hjálpar. Bergljót Ingólfsdöttir Laukur í matinn Það er aldrei alveg þrautalaust að skera lauk, oít grætir hann okkur. Margir hafa bent á aðferðir til að halda tárunum ískef jum á meðan á matseld stendur, ein slík er að láta laukinn liggja í köldu vatni smástund, áður en byrjað er að skera hann. Lauklykt (og önnur sterk matarlykt) hverfur af höndum við venjulegan handþvott, ef að hendurnar eru nuddaðar með sítrónu áður en matargerð hefst. Laukbakstur 1 kg. laukur 1-2 msk. mjólk eða rjómabland, 2egg, Vz tsk. hvítlaukssalt, salt, pipar, 150 gr. rifinn ostur. Hýðið tekið af lauknum og hann soðinn, þar til hann er meyr, vatnið iátið drjúpa vel af. Síðan er laukurinn brytjaður smátt og blandað saman við hann mjólk, þeyttum eggjum og kryddi. Látið í smurt ofnfast fat, rifnum osti stráð yfir, og bakað í ofninum í 25—30 mín. Borið fram með kjöti. Ætlað fyrir 4—6. Lauksúpa 1 kg. laukur, 60 gr. smjörl. 2 matsk. jurtaolía, 60 gr. hveiti, 3 pelar af vatni, 2 lárviðarlauf, Vs tsk. múskat, salt, pipar, 1 peli af mjólk, ca. 1 dl. af rjóma, persille. Hýðið tekið af lauknum og hann látinn sjóða í smjörlíkinu og jurtaolíunni (ekki brúnast). Hveitinu hrært út í og síðan vatninu, suðan látin koma upp, kryddinu bætt í. Súpan látin krauma í potti með loki í ca. 1 klst., þá eru lárviðarlaufin síuð frá, mjólk og rjóma bætt í og súpan hituð, en má ekki sjóða. Persille stráð yfir. Ætlað fyrir 4—5. Steiktir laukhringir Hýðið tekið af lauknum og hann skorinn ísneiðar, sem difið er í mjólk og síðan í hveiti með kryddi í. Djúpsteikt í feiti, þarf að bera fram um leið. Lauk-„Ragout" 500—700 gr. litlir laukar, 60 gr. smjörlíki, 30 gr. hveiti, 1—114 dl. af kjötkrafti, eða vatni og súputeningum, 1 ds. niðursoðnir tómatar, '4 tsk. negull, Va tsk. kanill, 2 lárviðarlauf, salt, pipar. Laukurinn steiktur heill, hveiti hrært út í pönnuna, kjötkraftin- um hrært varlega saman við, síðan tómötunum og kryddinu. Látið sjóða í lokuðum potti í ca. 1 klst. eða þangað til laukurinn er meyr en heillegur. Það má bæta dál. vatni á, ef þurfa þykir. Borið fram með kjöti. Ætlað fyrir 6 manns. >=>v Vaskurinn í eldhúsinu Avexíir í ábœíi Fátt er betra. en að cnda góoa máltíð moð ávöxtum. forskum eða niðursoðnum. Oí 1 ávaxtasalót eru góð. og ákadcga Ijúffcngt að blanda saman nýjum ávöxtum og niðursoðnum. Má vart á milli sjá hvort failcgra er að bcra slík salót fram í stórum skálum cða í glösum. IjnnÍK má bcra fram ávaxtas'alat í bcrkinum af hálfri appclsínu cða grape. cða í mclónu. scm aidinkjótið hcfur vcrio skafið úr og hlandað saman við ávcxtina. Citrus-salat 2 ^rajH'- ávextir, — 2 appelsínur, — 2 mamlarínur, — 1—2 matsk. sykur. Avextirnir skornir í litla bita, lagðir í skál, sykri strúð á hvert lag. Salatið á að vora kalt og borið fram mcð þeyttum rjóma mcð örlitlum flórsykri í. Það er ýmislegt, sem kemst í snertingu viö vaskinn í eldhúsinu, eins og kunnugt er. Þar eru handleikin matvæli alls- konar, kjöt, fiskur, græn- meti og ávextir, þar eru þvegin matarílát og borð- klúturinn undinn. Þarf ekki að orðlengja það, að nauðsyn er að gæta fyllsta hreinlætis, og um leið og uppþvotta- burstinn og borðklúturinn eru lagðir í klór, er tilval- ið að hella klórnum líka í vaskinn og niðurfallið, og skola svo með sjóðandi vatni á eftir. Blandað ávaxtasalat 2 grapeávextir, — 1 epli, — 125 gr. vínbcr, -» 1 ds. niðursoðnar mandarínur, — dál. sykur, hnetu- kjarnar. Ávextirnir skornir í bita, vínber- in í tvt-nnt og steinarnir teknir úr. Látið í skál. sykri stráð yfir. kælt í ca. '/¦> klst. Brytjuðum hnetum stráð yfir um leiö og borið er fram. Appelsínuábætir Það þarf að minnsta kosti eina appelsínu á mann, en þær eru skornar í litla bita, lagt í skál og sykri stráð yfir hvert laj». Skálin sett á kaldan stað smástund. Þeyttur rjómi settur yfir. Ávaxtasalat með eggjum 1 ev.il. eða 2 eggjarauöur, — 1 matsk. sykur, — 1 sítróna, — 2 epli, — 2 appelsínur — nokkrar móndlur, — ca. 1 peli rjóma. Avextirnir skornir smátt, einnig rúsinurnar. sítrónusafanum dreypt yfir. Eggið þeytt með sykr- inum, þar í blandað ávöxtunum og brytjuðum móndlunum. Að síðustu er þeyttum rjómanum blandað saman við. Banana- vínberja salat 4 bananar, 200 gr. vínber, 2 dl. af rjóma, 3 tsk. sykur, 2 tsk. af kaffidufti, 2 tesk. af kakódufti. Banarnir skornir smátt, vínber- in skorin í tvennt og kjarnarnir teknir úr. Þeyttur rjómi bragð- bættur með sykri, kaffi- og kakó- dufti. Avöxtunum blandað í. /Etlað fyrir fjóra. Salat úr nýjum og niðursoðnum ávöxtum Smátt brytjaðir ávextir, epli, appelsínur og bananar settir í skál, saman við er blandað t.d. lítilli dós af „Fruit coctail" eða jarðaberjum. Drýgra er að blanda þeyttum rjóma saman við ávextina en að bera hann fram sér.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.