Morgunblaðið - 01.06.1980, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 01.06.1980, Blaðsíða 11
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 1. JUNI1980 59 :<# \Sm0»»~im,Gmfr- Náttúrulíf óvíða sérstæðara Morgunblaðið á bjarndýraslóðum með slysavarna- félags- og varð- skipsmönnum Skýliö í Hlööuvík. 2, grein Texti og myndir Fríða Proppé Næsti viökomustaöur var í Fljótavík. Skýlið í Fljótavík er eflaust þekktast fyrir þaö, aö bjarndýr var lagt aö velli rétt viö húsdyr skýlisins hér um áriö, eftir aö þaö haföi komiö aftan aö fólki, því aö óvörum, étiö nesti úr bakpoka á hlaöinu og komio verulegum skrekk í við- stadda. Færu víst ekki sögur af fólki þessu, ef skýliö hefoi ekki veriö til staöar því þegar farið var innan í dýrið kom í Ijós, aö það hafði verið banhungrað, innihald bakþokans var það eina sem þaö hafði látiö ofan í sig í langan tíma. Á tímum búsetu í eyðilegum víkum Hornstranda komu bjarndýr oft íbúunum að óvörum og urðu margir þeim að bráð, enda íbúarn- ir þróttlitlir eftir harða ísavetur. Segir sagan að bjarndýr hafi eitt sinn rifið á hol og deytt og limlest sex manns, áöur en tókst að ráða niðurlögum þess. Dýrin voru fylgi- fiskar hafíssins, sem fyllti oft flóa og víkur og lokaði inni báta og þar með bjargarleiðum til öflunar fæðu úr sjó. Þá var komu fugls í björg beðið með eftirvæntingu og stóð oft í járnum eftir harða vetur aö saman næði vetrarforðinn og sú björg er fuglinn gaf aö vori. Enginn nema fuglinn fljúgandi í Fljótavík er náttúrufegurö mik- il. Þar mátti sjá álftapör fljúga tilkomumiklu flugi til fjalla, heiö- argæsin var þarna einnig í tilhuga- lífi og höfðu þessir fuglar sumir hverjir þegar hafiö varp. Á Horn- ströndum er enn aö finna nokkra erni, og fálka hefur einnig oröið vart. Gera náttúruverndarmenn sér vonir um, að þessir sjaldgæfu fuglar fái notiö friölandsins á Hornströndum, þannig aö stofn þeirra viöhaldist. í Fljótavík reyndist allt vera í röð og reglu, enda enginn átt þar leiö um nema fuglinn fIjúgandi frá því á síöasta hausti. Úr Fljótavík sigldi Óöinn síöan fyrir nyrzta hluta Hornstranda, Kögur og Leiti. Sygnahlein er klettur einn mikill skammt austan Leitis. Segir sagan, að Vébjörn Sygnakappi hafi brotiö skip sitt þar um slóöir og tekist á óskiljan- legan hátt að koma föruneyti sínu öllu yfir klett þennan, því hlaut kletturinn nafnið Sygnakleif. Atli í Fljóti, þræll Geirmundar heljar- skinns tók Vébjörn og liö hans til vetrarsetu og bað þau engu launa vistina, þvíGeirmundur ætti nægar vistir. Geirmundi þótti Atli nokkuð djarfur aö gera slíkt að honum forspuröum. Atli svaraöi því til, að hann myndi halda nafni Geirmund- ar á lofti meöan landið byggöist, að hann sem þræll hans teldi sig ekki þurfa að gera slíkt. Fyrir þetta tiltæki hlaut Atli frelsi og búiö til eignar, sem hann bjó á. Sygnakleif er nú í daglegu tali nefnd Sygna- hlein. Þá var siglt meöfram Balaströnd og Almenningum hinum vestri. Strönd Almenninga er lítt vogskor- in. Jafnan er þar ókyrrt og brima- samt og varla lendandi nema í sérstökum veðurskilyrðum. Þaö er álit margra aö fleiri skip hafi brotnaö viö dauöaströnd þessa, en menn vita um. Ströndin er opin gegn hafi og þar skolar brimaldan mörgu á land, og oft var þar leitaö fanga eftir byggingarefni. í fótsporum Dick Philips Fjalliö Kálfatindur í Hornvík, Jörundur til vinstri. Næsti viðkomustaöur var Hlööuvík. Þar urðum við'fyrst vör viö mannaferöir þá um vorið og var meira aö segja enn heitt inni í skýlinu, og auðséö aö þaö haföi verið notaö sama daginn eöa nóttina áöur. Vel var þó gengiö frá öllu í skýlinu. Loftnet var slitiö niöur og sagöi Jósep algengt, aö þau gæfu sig í höröum vetrarveðr- um. Viö lestur gestabókar kom íljós, að þar hafði haft viðkomu Dick Philips ásamt fimm erlendum ferðalöngum. Skrifar hann í bók- ina, að hópurinn hafi haft þar viökomu og kveikt upp vegna bilunar á hitunartækjum leiðang- ursins. Nokkur blaöaskrif uröu sl. haust vegna notkunar leiðangurshópa Dick Philips á skýlum þessum og spuröum viö Jósep, hvort mikið væri um feröalög útlendinga á þessum slóöum. Hann sagöi það vera og færi vaxandi að erlendir náttúruunnendur, fuglaskoðarar og náttúrufræöingar leituöu til Hornstranda, enda náttúrulíf óvíöa sérstæðara. Hann sagði Dick Phil- ips hafa komið árlega 81. fimm ár á þessum árstíma, ásamt þremur til fjórum útlendingum og yfirleitt kæmu síöar um sumarið tveir stórir hópar á hans vegum. „Út- lendingarnir ganga þó yfirleitt ekk- ért verr um en gróöur er mjög viðkvæmur og það verður aldrei nógsamlega brýnt fyrir þeim sem og íslendingum að sýna fyllstu aðgæzlu." í þessari ferð voru varðskips- mennirnir Kristinn Árnason 1. stýrimaöur og Sófus bátsmaöur. Kristinn sýndi mikil tilþrif er hann kleif, liðugur sem köttur, upp í loftnetsmastrið. Loftnetiö komst í lag, útbúnaöur skýlisins var í lagi og gaskútur var fja'rlægður. Sagði Jósep, aö þaö ráð hefði verið tekið til að minnka eldhættu, enda minni þörf fyrir þá aö sumrinu. Umgengni batnað Kristinn er gamalreyndur varöskipsmaður og hefur farið margar ferðir sem þessa. Sagði hann aökomu í skýlin oft hafa verið fádæma slæma. Flest heföi verið eyöilagt sem unnt var að eyði- leggja og heföi umgengni auösýni- lega batnað meö auknu eftirliti og áróöri. Þó sagðist hann ekki skilja þá áráttu náttúruunnenda aö sækja í aö nota skýlin. Þetta fólk færi til Hornstranda til aö komast í snertingu við náttúruna og hann teldi betra tækifæri til þess meö því að gista í tjöldum og vera sjálfu sér nægt. Frá Hlööuvík hélt Óöinn yfir í Hornvík, siglt var fyrir Hælavíkur- bjarg. Á vinstri hönd er siglt var inn í Hornvíkina skagaöi fram fjalliö Núpur, þá Miöfellió og Kálfatindur trónaöi þar einnig meö fylginauti sínum Jörundi. Var dagur að kveldi þegar gúmmíbáturinn var enn einu sinni settur á sjó og haldiö var frá skipshlið í Hornvíkurskýlið, en það er staösett spölkorn frá sjávarmáli. Sagt veröur frá síðasta hluta feröarinnar í næstu grein.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.