Morgunblaðið - 22.09.1981, Blaðsíða 21

Morgunblaðið - 22.09.1981, Blaðsíða 21
MORGUNBLADIÐ, ÞRID.IUDAGUR 22. SEPTEMBER 1981 29 Allar stjórnunarstöður innan stéttarinnar eru einnig afar illa launaðar. Deildarstjórar á spítala eru með 7.689- krónur í byrjun- arlaun á mánuði en hækka lítið eftir það. Deildarstjórar á göngu- deildum eru þó en verr settir, því þeir eru einum launaflokki lægri en deildarstjórar á sjúkrahúsum. Skorturinn á hjúkrunarfræð- ingum hefur valdið því, að ekki hefur verið hægt að manna deild- irnar eins og við hefðum talið þurfa, því hefur álagið verið gífur- legt á hjúkrunarfræðingunum. Þegar svo undirmannað er á deildunum, þá er aðeins hægt að sinna því nauðsynlegasta en kennsla hjúkrunarnema og leið- beiningar til ófaglærðs starfsfólks situr á hakanum. Hjúkrunarfræðingar hafa verið afar óánægðir með kjör sín lengi og nú er svo komið, að þeir ætla ekki að láta sér þetta lynda lengur. Starfshópur á vegum Reykjavíkurdeildar HFI hefur að undanförnu verið að vinna úr tillögum, sem komu fram á al- mennum félagsfundi í maí síðast- liðnum. Er þessum tillögum beint til Hjúkrunarfélagsins og kjara- málanefndar. Þar er höfuðáhersla lögð á grunnkaupshækkanir í komandi kjarasamningum, en samningar hjúkrunarfræðinga eru lausir um áramót. Einnig er lögð áhersla á hraðara launaskrið. Þá kom meðal annars fram að æskilegt væri að vinnuvika vakta- fólks yrði stytt vegna mikils álags og næturvaktir verði með hærri álagagreiðslu en aðrar vaktir um helgar. Einnig var talað um samn- ingsbundið helgarfrí aðra hvora helgi. Þá var lögð áhersla á hærri laun fyrir deildarstjóra og aðra stjórnunarstöður og föst yfir- vinnulaun. Það var tekið fram í sambandi við aðferðir, sem beita má í kjarabaráttu, að til greina kæmi að taka upp fjöldauppsagnir ef annað brigðist. Einnig var lögð áhersla á að gerð yrði félagsfræði- leg könnun á orsökum hjúkrunar- fræðingaskortsins og eðli hjúkr- unarstarfsins, sem beita má sem rökum til grundvallar kjarabar- áttu stéttarinnar." HE. gerðu kröfur á launaflokk 107 samkvæmt BHM sem byrjunar- laun, þá gerðu hjúkrunarfræð- ingar frá HSÍ kröfu á 18. launa- flokk samkvæmt BSRB, en fengu 11. launaflokk sem byrjunarlauna- flokk. Fleira kemur til sem stuðlar að því að skortur er á hjúkrunar- fræðingum eins og það að hjúkr- unarfræðingar hafa átt lítinn kost á faglegum þjóðfélagslegum frama. Fyrr á tímum þótti það einungis við hæfi kvenna að stunda hjúkr- unarstörf. Hjúkrunarstéttin var þá eingöngu kvennastétt, en nú hafa útskrifast um 15 karlmenn sem hjúkrunarfræðingar. Misrétti kynjanna, sem ríkt hefur í all flestum samfélögum hefur síast inn í heilbrigðisstétt- irnar og heft framgang hjúkrun- arfræðinga bæði í menntunarmál- um og í starfi. Hvað varðar menntunarmál stéttarinnar þarf ekki að leita langt aftur til þess tíma er menntun hjúkrunar- kvenna þótti óþörf og þess eins krafist að konur er stunduðu hjúkrunarstörf væru mjúkhentar og hefðu gott hjartalag. Nú á síðustu tímum hefur að vísu komið fram breytt viðhorf gagnvart menntun stéttarinnar þar sem ljóst er, að menntun hjúkrunarfræðinga þarf að breyt- ast í samræmi við flóknari og fjölþættari heilbrigðisþjónustu, sem krefst aukinnar þekkingar af hjúkrunarfólki og því ætti kostur á endurmenntun að vera samfara auknum kröfum. Meðan að menntun hjúkrunar- fræðinga stóðst ekki þær krófur um aukna þekkingu, þá gaf námið hjúkrunarfræöingum ekki kost á faglegum þjóðfélagslegum frama. Þó svo að hjúkrunarmenntun sé komin upp í háskóla vaknar sú spurning, hvort hjúkrunarfræði njóti sömu virðingar og álits og aðrar þær stéttir sem hljóta menntun í háskóla til dæmis viðskiptafræðingar, læknar eða verkfræðingar. Ef svo er ekki hlýtur það að leiða til þess að ungt fólk, sem hyKRur á framhaldsnám hljóti að vega og meta kosti og galla þeirra greina, sem það velur sér, þá hljóta þættir eins og laun og þjóðfélagslegur frami, vinnuálag og vinnutími að skipta máli. IIE rað 3nda um stjórnmálavidhorfid ar, en þó gerði ég tilraun til myndunar þjóðstjórnar allra flokka til að koma á þjóðarsátt, vinna bug á verðbólgu og gera úrbætur í kjördæma- og kosn- ingamálinu, en menn voru þá með hugann við annáð, skv. ofansögðu. Með viðræðum við hina flokkana um þjóðstjórn, sem ýmsir gagnrýndu, var rofin sú einangrun, sem bæði Alþýðu- bandalagið og Framsóknarflokk- urinn vildu setja Sjálfstæðis- flokkinn í. Þegar þingflokkur Sjálfstæðis- flokksins tilkynnti Alþýðubanda- lagi og Framsóknarflokki eftir þingflokksfund 1. febrúar, að hann væri tilbúinn að kanna möguleika stjórnarmyndunar með þessum flokkum, þá var svarið, að þessir flokkar hefðu samþykkt að halda áfram við- ræðum sem hafnar voru án vitundar þingflokks Sjálfstæðis- flokksins við Gunnar Thoroddsen og þá, sem hann kynni að hafa með sér úr þingflokki Sjálfstæð- ismanna. Áhuginn var að kljúfa Sjálfstæðisflokkinn. Á síðasta snúningi var þingflokknum boðið að styðja ríkisstjórnina með óbreyttum málefnasamningi, sem var óaðgengilegur. 4. Myndun ríkisstjórnarinnar og störf eru þingmónnum, sem að henni stóðu til hneisu og því ekki þinginu til bjargar og kann að draga dilk á eftir sér ekki síður fyrir aðra flokka en Sjálfstæðis- flokkinn. Hefði enginn bilbugur verið á nokkrum þingmönnum Sjálf- stæðisflokksins og þeir allir fylgt fram ályktun þingflokksins 1. febrúar að stefna að minnihluta- stjórn Sjálfstæðisflokksins að öðrum möguleikum frágengnum þá hefði slík stjórn getað komist á laggirnar. Þjóðstjórn, minni- hlutastjórn Sjálfstæðismanna og jafnvel utanþingsstjórn voru allt betri kostir frá sjónarmiði al- þjóðar og Sjálfstæðisflokks en sá er ofan á var. Versti kosturinn var valinn. VINNUSTOFA KJARVALS Vegna dvalar eríendis hefur mér ekki gefist kostur á að skoða málverkasýningu Guðmundar Axelssonar (Klausturhóla), sem undanfarið hefur verið haldin á Kjarvalsstöðum, fyrr en í dag. Margt er um dýrðir á sýning- unni, svo sem 43 rammabundin málverk eftir Kjarval, Ásgrím, Jón Stefánsson og Gunnlaug Blöndal, en á skránni eru 44 listaverk og það sem ótalið er nefnist „vinnustofa". „Vinnustofa" er verk í svart- hvítu, sem unnið er á veggfóðrið, sem huldi alla veggi í áður óvistlegu háalofti í Austurstræti 12, sem var heimili og vinnustað- ur Kjarvals í áratugi. Verkið virðist tjáning meistarans m.a. um íslenska menningu, atvinnu- hætti og eigin trú og er mér sagt, að það hafi tekið þessa alkunnu hamhleypu 6 ár að ljúka því. Kjarval flutti loks í ný og betri híbýli, en eftir stóð gamla vinnu- stofan auð og umhirðulaus. Árin liðu. Eigendaskipti urðu á hús- eigninni. Sjálft Listasafn ríkis- ins fékk hana að gjöf, en ekkert eftir Geir Borg virtist geta forðað listaverkun- um á veggjum gömlu vinnustof- unnar frá eyðileggingu af völd- um sagga, ryks og vanhirðu. Þá kom til skjalanna maður, sem hafði áræði og hugmyndaflug — Guðmundur Axelsson. Hann festi kaup á listaverkunum, eins og þau voru á staðnum, og á snjallan en einfaldan hátt voru þau losuð af veggjunum og send til Danmerkur til viðgerðar. Nú stendur „vinnustofa" á Kjarvalsstöðum, fest á varanlegt efni — fullviðgerð —, að undan- skildum súðaveggnum, sem enn er í athugun í Danmörku. Guð- mundur Axelsson hefur lokið sínu ætlunarverki og sparað til þess hvorki vinnu né fjármuni. Glæsilegu listaverki hefur verið bjargað frá tortímingu og nú er það auglýst til sölu. Mér brá, þegar ég frétti á sýningunni, að aðeins eitt tilboð hefði borist og það væri frá Danmörku. Mér er óskiljanlegt, að forráðamenn Reykjavíkur- borgar skuli ekki skynja, að „vinnustofa" á hvergi heima nema á Kjarvalsstöðum, sem þá fyrst bæri nafn með rentu. Að vísu er mér ókunnugt hvaða kaupverð er áskilið, en úr því danskur aðili getur kyngt því, ætti það ekki að vera ofviða heimaborg meistarans. Fyrr á öldum safnaði Árni Magnússon fornritum íslenskum og flutti þau til varðveislu í Danmörku. Það var hamingju- dagur íslendinga þegar þau voru afhent þjóðinni á ný. Það væri óheilladagur íslend- ingum ef þeir ættu að sjá á bak „vinnustofu" áleiðis til Dan- merkur — listaverki, sem var meistara Kjarval svo nákomið. Stjórn Reykjavíkurborgar hef- ur svo sannarlega sýnt minningu Kjarvals sóma, en fulla reisn mun á skorta, ef hún lætur sér úr greipum ganga þetta ein- stæða verk, sem að réttu lagi á sér aðeins einn samastað. Reykjavík, 19. sept. Til áréttingar vegna Líf shlaups Kjarvals í fjöldamórg ár hefur undirrit- aður fylgst með uppboöum á myndlistarverkum svo og listiðn- aði hjá þekktustu uppboðsfirm- um veraldar svo sem Parke- Barnet, Sotheby, Christie o.fl. Aðallega hefur það verið í gegn- um skrif V. Hugo Blomquist í vikublaðinu „Farmand", sem gef- ið er út í Osló. Áhugi minn hefur helst verið fyrir forvitni sakir því að góð listaverk er erfitt að meta til peninga. En það er furðulegt að uppgötva að lista- verk seljast fyrir slíkar risaupp- hæðir á stundum að peningurinn hefði gert viðkomandi lista- mönnum fært að koma mörgu í framkvæmd, sem aldrei varð úr vegna peningaleysis. Auk þess lifðu sumir þeirra í sárustu fátækt og hefðu vafalaust orðið hungurmorða ef ekki hefðu kom- ið til áhrifaríkir velunnarar. En það er ekki til umræðu hér heldur vil ég koma því á fram- færi að sl. sunnudag rakst ég á skýrslu frá síðasta uppboði hjá Christie og kemur þá fram, að meðal annarra listaverka seldist málverkið „Nakin kona við glugga" eftir Norðmanninn Edvard Munch fyrir 2,08 milljón- ir króna, sem gerir rúmar þrjár milljónir íslenzkar. Myndin er ekki stór eða 81x65 cm svo að hér er um dálaglegan skilding að ræða og þá einkum með hliðsjón af því að myndin telst langt frá því að vera eitt af höfuðverkum listamannsins, sem málaði þús- undir mynda og þrykkti mörg þúsund grafískar myndir. Eg vildi sérstaklega vísa til þessa og um leið minna á hve hið viðamikla listaverk Kjarvals, sem nú er til sýnis að Kjarvals- stöðum er okkur falt fyrir hag- stæðan pening í augnablikinu. Vil ég því skora á alla góða menn og listasamtök að taka höndum saman og skapa þann þrýsting á ráðamenn að þeir komist ekki hjá því að festa kaup á myndinni. Jafnframt vil ég minna sér- staklega á að í dag, þriðjudag, eru síðustu forvöð á því að skoða hið mikla myndverk að Kjarvals- stöðum, því að sýningunni lýkur í kvöld og mun ekki verða fram- lengd. Bragi Ásgeirsson.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.