Morgunblaðið - 25.10.1983, Page 20

20
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 25. OKTÓBER 1983
fltacgisitfrlfifeifr
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
hf. Árvakur, Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Þorbjörn Guömundsson,
Björn Jóhannsson.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aöatstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö-
alstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskrift-
argjald 250 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 20 kr. eintakiö.
Friðar-
umræðurnar
Athyglisverðast við frá-
sagnir fjölmiða af mót-
mælum friðarsinna í Vest-
ur-Evrópu og Norður-Amer-
íku um helgina var hve mikil
áhersla er á það lögð að lýsa
fjölda þátttakenda og hve
langar „keðjur" þeir geta
myndað á milli sendiráða
Bandaríkjanna og Sovétríkj-
anna eða einhverra staða og
borga. í frásögnum af þess-
um mótmælum er lítil
áhersla lögð á það hvað
ræðumenn á friðarfundunum
hafa að segja. Göngurnar,
„keðjurnar", fjöldi þátttak-
enda, umferðaröngþveitið og
afskipti lögreglu skipta
meira máli í fréttum fjöl-
miðla af þessum atburðum
en lýsing á því sem efnislega
er um að ræða.
í forystugrein á sunnudag-
inn lýsti breska blaðið
Sunday Times mótmælunum
í Bretlandi sem „lokageispa“
friðarhreyfinganna þar í
landi. Hvort sem þetta er
rétt mat eða ekki er ljóst að
færri styðja málstað einhliða
afvopnunarsinna í Bretlandi
nú en fyrir nokkrum misser-
um. Einhliða afvopnunar-
sinnar munu auðvitað halda
áfram að kynna málstað sinn
þótt kynningin hingað til
hafi ekki leitt til þess að al-
menningur flykkist til fylgis
við hann. Einhliða afvopnun-
arsinnar í Bretlandi standa
frammi fyrir sama vanda og
herstöðvaandstæðingar hér á
landi að þeir geta ekki bent á
neinn valkost sem er betri og
skynsamlegri en sú stefna
sem nú er fylgt.
Hið besta sem friðarhreyf-
ingin hefur gert er að stuðla
að umræðum um varnir
Vesturlanda og vekja al-
menning til umhugsunar um
þau atriði sem skipta sköpum
þegar rætt er um stríð og
frið. Þeim mun lengur sem
þessar umræður hafa staðið
og því skýrari mynd sem
menn fá af því hvað raun-
verulega er um að ræða því
færri hallast að sjónar-
miðum einhliða afvopnunar-
sinna. Hið versta sem frið-
arhreyfingin hefur gert er að
vekja þær vonir hjá ráða-
mönnum í Kreml að þeir get-
ið viðhaldið einokun sinni á
kjarnorkuvopnum í Vestur-
Evrópu með því einu að bíða
eftir því að lýðræðislega
kjörnar ríkisstjórnir þori
ekki að grípa til gagnað-
gerða. Á meðan Kremlverjar
lifa í þessari von fást þeir
ekki til að fallast á fækkun
eigin kjarnorkuvopna.
Friðarumræðurnar hafa á
sér aðrar hliðar en þessar.
Til dæmis er ámælisvert þeg-
ar leiðandi aðilar á Vestur-
löndum halda því að almenn-
ingi að svo mikil hætta sé á
kjarnorkustríði að nauðsyn-
legt sé að horfa fram hjá
þeim grundvallarmun sem er
á stjórnkerfi lýðræðisríkj-
anna annars vegar og komm-
únistaríkjanna hins vegar.
Kjarnorkustyrjöld er ekki yf-
irvofandi. En það er engin
tilviljun að Kremlverjar og
áróðursmenn á þeirra vegum
tali mest um kjarnorkustríð
og bæti síðan við að það sé á
næsta leiti. Með þessum
hræðsluáróðri leitast þeir við
að rugla um fyrir vestrænum
almenningi og skoðanamynd-
andi hópum á Vesturlöndum.
Kjarnorkuhótanir Kreml-
verja munu magnast næstu
vikur. Þær eru ekki nýnæmi
fyrir vestrænar þjóðir og
með öllu óþarft að hopa
vegna þeirra.
Heimsfrið-
arráðið
Ogjörningur er að setja
allar friðarhreyfingar
undir sama hatt. Um það er
oft deilt að hve miklu leyti
þessar hreyfingar starfi á
vegum eða í þágu Sovétríkj-
anna. Þær deilur verða ekki
rifjaðar upp hér og nú en
hins vegar minnt á einn aðila
sem starfar óumdeilanlega
aðeins í nafni sovésks friðar,
en það er Heimsfriðarráðið.
Romesh Chandra, forseti
Heimsfriðarráðsins, er nú
staddur hér á landi á vegum
„íslensku friðarnefndarinn-
ar“ en þeirri nefnd hefur ver-
ið lýst sem sovéskum ferða-
klúbbi innan Alþýðubanda-
lagsins. Það er ekki til að
auka traust á neinum vest-
rænum aðila að hann bindi
trúss sitt við Heimsfriðar-
ráðið. Saga þess er á þann
veg að ráðið getur engan veg-
inn vikist undan fullyrðing-
um um að grunnþátturinn í
stefnu þess sé að útbreiða
hinn sovéska frið og ekkert
annað. Til marks um það má
rekja mörg dæmi. Það hefur
til dæmis oftar en einu sinni
verið gert á alþingi íslend-
inga og Morgunblaðið hefur
margoft gert lesendum sín-
um grein fyrir þessum stað-
reyndum.
Frá hátíðarfundi. Ljósmyndir Ö1.K.M.
Bandalag háskóla-
manna 25 ára
Bandalag háskólamanna átti
tuttugu og fimm ára afmæli 23.
okL síðastliðinn og var hátíðar-
fundur haldinn í því tilefni á laug-
ardag í hátíðarsal Háskóla ís-
lands. Formaður BHM, Gunnar G.
Schram, flutti þar m.a. ávarp og
Ármann Snævarr, fyrsti formaður
BHM, sagði frá stofnun þess.
Bandalag háskólamanna var
stofnað af ellefu öðrum félögum,
árið 1958. Launamál hafa þar frá
upphafi verið efst á baugi f
starfinu og bar baráttuna fyrir
öllum samningsrétti ríkis-
starfsmanna þar hæst fyrstu ár-
in. Nú eru 22 aðildarfélög að
Bandalagi háskólamanna með
alls 5200 meðlimum, og eru rík-
isstarfsmenn helmingur þar af.
Árlega eru ráðstefnur á vegum
BHM og eru tvær fyrirhugaðar í
nóvember. Sú fyrri ber yfir-
skriftina „Rannsóknir á Islandi"
og er haldin þann fimmta og hin
síðari „Menntun á framhalds-
skólastigi" verður haldin 26. nóv.
1981 flutti bandalag Háskóla-
manna í eigið skrifstofuhúsnæði
og hefur nú þrjá starfsmenn.
Formaður BHM Gunnar G.
Schram flytur ávarp.
Fjölsótt friðarráð-
stefna Lífs og lands
LÍF OG LAND, samtök um um-
hverfismál, héldu sl. laugardag ráð-
stefnu að Hótel Borg undir yfir-
skriftinni „fsland og friðarumræð-
an“. Þar sátu fyrir svörum fulltrúar
þeirra hópa sem hafa frið, afvopnun
og öryggismál á stefnuskrá sinni,
svo og allra stjórnmálaflokkanna.
Hófst ráðstefnan á erindum um frið-
armál, sem einnig voru gefin út
sama dag, en eftir matarhlé ávarpaði
utanríkisráðherra, Geir Hallgríms-
son, ráðstefnugesti og tónverk eftir
Atla Heimi Sveinsson var frumflutt.
Hófust fyrirspurnir að því loknu.
Að sögn Gunnars Gunnarsson-
ar, stjórnmálafræðings, tókst
ráðstefnan í alla staði vel og því
meginmarkmiði að fá fram þver-
pólitískar umræður um friðar- og
utanríkismál var náð. Sagði
Gunnar að hlutur Geirs Hall-
grímssonar, utanríkisráðherra,
hefði greinilega vakið mesta at-
hygli því húsfyllir hefði verið frá
því að utanríkisráðherra ávarpaði
ráðstefnugesti. Ekki kvaðst Gunn-
ar hafa tölu á ráðstefnugestum, en
taldi líklegt að þeir hefðu verið um
tvö hundruð.
1 1, -l « §■
1 ; ^
r »KV-. L.
Frá ráðstefnunni á Hótel Borg. í ræðustól er utanríkisráðherra, Geir Hallgrímsson.
Ljósm. Mbl./KEE.