Morgunblaðið - 07.09.1989, Blaðsíða 26

26 ' - MÖRGUNBLÁÐIÐ FIMMTUDAGUR 7. SEPTEMBER 1989
Georges Simenon látinn:
Eftir hann liggja
425 skáldsögur
Lausanne. Reuter.
BELGÍSKI rithöfundurinn George Simenon lést síðastliðinn mánu-
dag, á 87. aldursári og fór bálför hans fram í Lausanne í Sviss á
miðvikudag. Simenon var einn afkastamesti rithöfundur þessarar
aldar og var kunnastur af leynilögreglusögum sínum um Maigret
lögreglufulltrúa.
Sovétríkin:
Samkeppni um gerð
minnismerkis um
fórnarlömb Stalíns
Moskvu. Reuter.
SJÁ menn fyrir sér hauskúpupýramída á Rauða torginu í Moskvu?
Svarta múrsteina, sem mylja margbrotna mannslíkama? Eða hendur,
sem teygja sig út um sprungur í háum veggjum? Þetta eru aðeins
þijár af Qölda tillagna, sem borist hafa sovéskum stjórnvöldum um
hvernig opinbert minnismerki um fórnarlömb Stalíns eigi að vera.
Eitt frægasta sköpunarverk
Simenons var hinn góðviljaði pípu-
reykingamaður, Jules Maigret lög-
reglufulltrúi, og njóta sögurnar
Frakkland:
Spá vín-
uppskeru
aldarinnar
Daily Telegraph.
SÉRFRÆÐINGAR um
vínrækt telja að vinuppskeran
í Frakklandi í ár verði sú
besta sem um getur á þessari
öld. Segja þeir að þar ráði
mestu um að sólskinsstundir
hafa verið fleiri þarlendis á
ræktunartímabilinu en elstu
menn muna. Þeir búast við
að kaupendur muni þurfa að
hærra verð fyrir gæðavínið
þegar það fer á markaði, en
fyrir sambærilegt vín í fyrra.
Vínbændur, sem öllu jöfnu
eru varkárir í yfirlýsingum, hafa
undanfamar vikur spáð því að
uppskeran í haust verði einstæð.
„Það er alveg rétt að uppskeran
verður afar góð,“ sagði Irinn
Anthony Barton, en ætt hans
hefur ræktað vín í Medoc-héraði
í suðvesturhluta Frakklands frá
því 1720. Hann taldi að það eina
sem gæti komið í veg fyrir ríku-
legustu uppskeruna á þessari
öld væri slæmt veður. „Það hafa
orðið flóð á Korsíku en það eru
engar blikur á himni nálægt
Bordeaux," sagði Barton. Upp-
skera hefst við vínbúgarða hans,
Chateau Langoa og Chateau
Leoville, 11. september nk.
Helstu rauðvínsbændumir heíja
uppskeru sama dag.
Héraðsstjórinn í Gironde-
héraði lýsti því yfir opinberlega
á föstudag í síðust viku að upp-
skerutíminn væri hafinn í hérað-
inu, en framleiðendur hvítvína
höfðu víða þegar hafið tínslu.
í Búrgund-héraði í suðaustui;-
hluta Frakklands sagði talsmað-
ur vínræktenda að uppskeran í
ár yrði í versta falli „góð“ og í
besta falli „óvenjulega góð“.
Jafnvel í Champagne-héraði
búast vínbændur við góðri upp-
skem, þrátt fyrir að vínviður
hafi orðið fyrir frostskemmdum
snemma vors. Vínbændur í
Alsace-héraði, þar sem uppskera
hefst jafnan í seinna lagi, segja
að vínþrúgurnar séu þegar orðn-
ar „velþroskaðar". I Loire og
Touraine spá sérfræðingar svip-
aðri uppskeru og í Bordeaux-
héraði.
Margir eru á því að vín upp-
skerunnar 1989 verði að
minnsta kosti 10% dýrari en í
fyrra, sem þó hafði hækkað tölu-
vert frá árinu 1986.
um hann viðlíka vinsælda og sög-
urnar af Sherlock Holmes og Herc-
ule Poirot. Bækurnar um Maigret
urðu alls 84, en alls skrifaði Sim-
enon 425 skáldsögur, sjálfsævi-
sögu í nokkmm bindum og yfir
1.000 greinar og smásögur. Sim-
enon skrifaði einnig 208 klámsög-
ur, flestar á þriðja áratugnum og
yfirleitt undir dulnefni.
„Ég er að vissu leyti eins og
svampur. Þegar ég er ekki að
skrifa drekk ég í mig lífið eins og
vatn. Þegar ég skrifa kreisti ég
svampinn og úr honum drýpur
blek en ekki vatn,“ sagði Simenon
eitt sinn í viðtali við blaðamann.
Bush hvatti til þjóðarátaks gegn
fíkniefnaneyslu sem næði til allra
skóla landsins, vinnustaða og hverrar
fjölskyldu. Bush hét því að herða
eftirlit með fíkniefnum og auka fang-
elsisrými fyrir fíkniefnasala. Hann
mæltist til þess að opinberir starfs-
menn á lægri stjórnstiguin sviptu til
dæmis eiturlyfjaneytendur ökuleyfi
og létu vinnuveitendur vita af fíkni-
efnabrotum starfsmanna.
En nýja stefnan nær ekki einung-
is til aðgerða innanlands. Bush sagði
að 449 milljónum dala (27,4 milljarð-
ar ísl. króna) yrði varið til hernaðar-
og efnahagslegrar aðstoðar við ríkis-
stjórnir Kólumbíu, Bólivíu og Perú.
Sagði forsetinn að tveimur milljörð-
um Bandaríkjadala yrði varið til þess
á næstu fimm árum að beijast gegn
eiturlyfjakóngum í Andesfjöllum en
þaðan kemur megnið af því kókaíni
sem smyglað er til Bandaríkjanna.
„Skilaboð mín til eiturlyfjahringanna
eru þessi: Leikreglurnar hafa breyst.
Við munum koma hverri þeirri ríkis-
stjórn til hjálpar sem vill aðstoð okk-
ar. Þegar þess er æskt munum við
í fyrsta skipti láta hernaðaraðstoð í
té,“ sagði forsetinn.
Bush lagði einnig til að haldinn
yrði leiðtogafundur Andes-ríkja til
að samræma aðgerðir í baráttuni við
kókaínrækt.
Samkvæmt hinni nýju stefnu for-
setans verður 7,86 milljörðum dala
varið til baráttunnar við eiturlyfin á
næsta fjárlagaári sem hefst 1. októ-
ber. Upphæðin er háð samþykki
þingsins. Er þetta rúmlega tveimur
George Simenon.
Bækur hans hafa selst í yfir 500
miljónum eintaka og hafa verið
þýddar á 45 tungumál. Simenon
þótti skrifa gneistandi stíl, hafa
næmt innsæi í mannlegt eðli og
geta skapað umhverfi verks í fáum
orðum.
Sex bækur hafa verið þýddar
eftir Simenon á íslensku, þar af
fimm úr bókaflokknum um Maigr-
et lögreglufulltrúa.
milljörðum dala meira en varið hefur
verið til sömu hluta á því fjárlagaári
sem nú er að ljúka.
Ríkisstjórn Kólumbíu tilkynnti eft-
ir ræðu forsetans að ekki væri áhugi
á því þar í landi að fá bandarískar
bardagasveitir til landsins. Hins veg-
ar er þegar byijað að senda flugvél-
ar, þyrlur, og önnur gögn til landsins
auk bandarískra hernaðarráðgjafa.
Er þetta hluti af 65 milljóna dala
aðstoð við Kólumbíu sem þegar hefur
verið samþykkt.
Joseph Biden, formaður réttar-
farsnefndar Öldungadeildar Banda-
ríkjaþings, sagði að áætlun Bush
væri ekki nógu róttæk. Aðrir þing-
menn demókrata kvörtuðu undan því
að fé til áætlunarinnar yrði fengið
með því að skera niður önnur félags-
leg verkefni.
Edward Kennedy, öldungadeildar-
þingmaður demókrata, lauk hins
vegar lofsorði á stefnumörkun Bush.
„í fyrsta skipti í áratug höfum við
Um 175 listamenn og arkítektar
keppa nú um að fá að vera höfundar
minnismerkis um þá, sem máttu líða
„ólög og ofsóknir á árum persónu-
dýrkunarinnar," en svo er valdatími
Stalíns opinberlega nefndur.
Menningarmálaráðuneytið og
„Minning" — félag sem sett var á
laggirnar til þess að kreflast opin-
berrar viðurkenningar á ógnarverk-
um Stalíns — standa fyrir samkeppn-
inni, en í keppnisreglunum er kveðið
á um að minnismerkið skuli sérstak-
lega minna á „hin saklausu fórn-
arlömb, sem sett voru í fangelsi eða
stjórn sem er staðráðin í að gera
allt hvað hún getur til að losa þjóð-
ina við plágu eiturlyfjaneyslunnar."
Hver einasti Bandaríkjaforseti frá
og með Richard Nixon hefur lýst
stríði á hendur eiturlyfjaneyslu.
Vandinn hefur engu að síður vaxið
þrælkunarbúðir eða drepin a timum
ógnarstjórnarinnar."
Líkön og teikningar af tillögunum
liggja nú frammi í Donskoj-klaustr-
inu í Moskvu. Líkan það, sem með-
fylgjandi mynd er af, sýnir fyrr-
nefndan hauskúpupýramída, en lista-
maðurinn gerir ráð fyrir að hann
standi á Rauða torginu og, á hann
að vera 36 m hár, sem jafngildir 12
hæða húsi eða eða hálfri Haligríms-
kirkju.
í öllum tillögunum ber á harðri
gagnrýni á Stalín, mismikilli þó, en
í þeim má finna allt frá sósíal-real-
hröðum skrefum. Ronald Reagan og
kona hans Nancy hleyptu af stokkun-
um herferðinni „Just say no!“ (Segðu
bara nei!) árið 1986. En ári síðar
lagði forsetinn fyrrverandi til við
þingið að fjárframlög til fíkniefna-
mála yrðu minnkuð.
Hjartanlegar þakkir til allra þeirra, sem glöddu
mig meö gjöfum, b/ómum og skeytum ú 80
ára afmæli mínu þann 24. ágúst sl. Sérstakar
þakkir til frœndfólks og vina fyrir stórkostlega
veislu.
Guö blessi ykkur öll.
Anna Ó. Helgudóttir,
Hrafnistu Hafnarfiröi.
Lyfjanotkun o g fíkniefhi
sverta norsk átrúnaðargoð
Heló Frn Rlllio Timhorllíl fróHorifarn M Ai’fri inhl>wleiiie 1
Ósló. Frá Rune Timberlid, fréttaritara Morgunblaðsins,
Lyfjanotkun og fíkniefnaneysla tveggja helstu átrúnaðargoða æsk-
unnar eru nýjasta hneykslismálið í Noregi um þessar mundir. Fyrst
reyndist spjótkastarinn vinsæli, Trine Solberg, hafa neytt lyfja og síðan
var sá kunni umhverfisverndarirömuður Frederic Hauge tekinn með
fíkniefíii í fórum sínum.
Hauge er þjóðkunnur maður í
Noregi fyrir baráttu sína gegn meng-
un og umhverfisspjöllum og í forystu
fyrir Bellona-háttúruverndarsamtök-
unum. Hafa þau eflst að. áhrifum
með ári hveiju og nýlega fékk Hauge
ýmis stórfyrirtæki til að leggja þeim
lið.
Vegna þess hve Hauge var kunnur
og vinsæll maður renndu stjórn-
málaflokkarnir til hans hýru auga
og reyndu margir að lokka hann til
„Ég veit varla hvað lyfjaneysla er.
Niðurstaðan hlýtur að stafa af getn-
aðarvarnapillunum, sem ég tek,“
segir Trine Solberg og heldur fast
fram sakleysi sínu en Frederic Hauge
getur ekki borið neinu við. Hann var
tekinn með hass, sem hann hafði
falið í sígarettupakka, þegar hann
kom til flugvallarins í Osaka í Japan
en þar ætlaði hann að sitja ráðstefnu
um umhverfismál ásamt Morten
Harket í hljómsveitinni A-ha.
sín. Hauge sagði þó alltaf nei og
líklega til mikils léttis fyrir pólitíkus-
ana eins og nú er komið.
Fríðleiksstúlkan Trine Solberg er
meðal vinsælustu íþróttakvenna í
Noregi fyrr og síðar og vekur alltaf
jafn mikla hrifningu meðal áhorf-
enda. Á Bislett-leikunum í sumar
náði hún líka þeim árangri, sem hún
hefur lengi stefnt að, að kasta spjót-
inu yfir 70 metra. Nú getur svo far-
ið, að Trine verði útilokuð frá keppni
í tvö ár. Þeir eru þó margir, sem
telja, að ekki séu öll kurl komin til
grafar og Fijálsíþróttasambandið
norska vill trúa því enn, að getnaðar-
varnapillunum sé um að kenna.
Bush boðar steftiu sína í fíknieftiamálum:
Ríkið auki framlag sitt um
tvo milljarða dala milli ára
GEORGE Bush Bandaríkjaforseti kynnti stefnu ríkissljórnar sinnar í
fíkniefnamálum í 25 mínútna langri sjónvarpsræðu í fyrrakvöld. Hann
sagði að hér væri við erfiðasta innanlandsvanda að eiga í áratugi og
sýndi áhorfendum poka af „krakki" sem fundist hafði fyrir utan Hvíta
húsið máli sínu til áhersluauka. Forsetinn sagði að hann hefði valið
eiturlyfjavandann sem eíhi fyrstu ræðu sinnar úr skrifstofú Hvíta húss-
ins vegna þess hversu brýnn hann væri. Sumir þingmenn Demókrata-
flokksins gagnrýndu ræðu forsetans og sögðu að aðgerðirnar væru
ekki nægilega harkalegar.
Reuter
Bush sýndi sjónvarpsáhorfendum í fyrrakvöld poka af „krakki",
blöndu af kókaíni og bökunarsóda, sem gerir nú hvað mestan óskunda
í borgum Bandaríkjanna.