Morgunblaðið - 15.05.1990, Blaðsíða 18

18
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 15. MAÍ 1990
S túdentastj arnan,
14 karat gull,hálsmen eða prjónn.
Um námsefnisgerð
Verð kr. 3.400
Svar frá starfsmönnum í Námsgagna-
stofimn við grein Ingibjargar Þ. Steph-
ensen: Um að börn fái að læra að lesa
Jön Slpunðsson
Skart^rípoverztan
LAUGAVEG 5 - 101 REYKJAVÍK
SÍMI 13383
ELFA -VVMP
rafmagnsþilofnar
.

Orvals sænskir
þilofnar með nýrri gerð af elementi, sem gefur
jafnan og þægilegan hita.
Hagstætt verð - góð greiðslukjör.
Eiltar Farestveit&Co.hf.
BOMOAirrÚN 2S, KMARi (91) 1MM OO 022*00 - MJM
Ingibjörg Þ. Stephensen skrifar
grein í Morgunblaðið þann 1. maí
sl. þar sem hún fjallar um útgáfu
Námsgagnastofnunar á námsefni í
móðurmáli. Hún gagnrýnir stofnun-
ina harðlega, annars vegar fyrir að
gefa út ónothæft námsefni og hins
vegar telur hún að kennurum gefist
ekki tækifæri til að segja álit sitt
á námsefnisgerðinni. í grein Ingi-
bjargar gætir vanþekkingar á mál-
efnum stofnunarinnar og þar er
ýmislegt sagt sem byggir á mis-
skilningi. Því mun hér reynt að
gera grein fyrir nokkrum atriðum
sem hún Qallar um.
Um áhrif kennara á
námseftiisgerð
í umræddri grein er taiað um að
kennarar fái ekki tækifæri tii að
„segja skoðun sína á fyrirætlunum
stofnunarinnar um gerð nýrra
námsbóka né ákvörðunum hennar
um að taka af skrá ýmsar eldri
bækur“. Svo virðist sem Ingibjörgu
sé ekki Ijóst að allar ákvarðanir um
námsefnisútgáfu eru teknar af
námsgagnastjórn þar sem m.a. sitja
fulttrúar kennara og skólastjórn-
enda. Áður en slíkar ákvarðanir eru
formlega teknar hefur verið haft
samráð við starfandi kennara eftir
ýmsum leiðum:
Hjá Námsgagnastofnun hafa á
undanförnum árum verið starfandi
hópar kennara í ýmsum greinum
sem lagt hafa á ráðin um hvaða
námsefni skuli gefa út á næstu
árum í viðkomandi grein og sömu-
leiðis hvaða efni skuli tekið af skrá
þegar nýtt efni er komið út til að
leysa eldra efni af hólmi.
í íslensku hafa hópar starfandi
kennara, tilnefndir af fagfélögum
kennara, fjallað um og gert tillögur
um námsefni í íslensku fyrir öll ald-
ursstig grunnskólans. Þar að auki
er í undirbúningi stofnun starfshóps
sem gera á tillögur um lestrarefni
fyrir 4.-9. bekk. Þannig eru starf-
andi kennarar ævinlega með í ráð-
um þegar ákvarðanir eru teknar í
útgáfumálum, handrit eru send
kennurum til skoðunar og mats
áður en ákvarðanir eru teknar um
útgáfu og síðast en ekki síst er
vert að nefna að flestir ef ekki allir
námsefnishöfundar eru kennarar.
Skýrslan sem verður Ingibjörgu
tilefni til blaðaskrifa er samin upp
úr áliti og skýrslum fimm starfs-
hópa sem stofnunin hefur átt aðild
að. Skýrslan hefur það hlutverk
fyrst og fremst að kynna kennur-
um, skólastjómendum og námsefn-
ishöfundum það starf sem starfs-
hópar hafa unnið á vegum stofnun-
arinnar. Það segir sig sjálft að það
er auðveldara að fá yfirsýn yfir til-
lögur um móðurmálsútgáfuna með
eina skýrslu í höndum heldur en
að þurfa að lesa fimm skýrslur sem
hver og ein nær aðeins yfir afmark-
að svið ísienskunnar. Þar að auki
er nauðsynlegt fyrir Námsgagna-
stofnun að fá viðbrögð við því starfí
sem unnið er á vegum stofnunarinn-
ar. Með þetta að leiðarljósi var
skýrslan fjölfölduð og send í alla
grunnskóla og fræðsluskrifstofur
landsins.
Auk þess sem hér hefur verið
nefnt og varðar ákveðnar greinar
eða bækur, er með ýmsum hætti
reynt að kalla eftir áliti kennara
um útgáfuna almennt. í fréttabréfi
stofnunarinnar eru kennarar hvattir
til að láta í sér heyra, fulltrúar í
námsefnisgerðardeild sækja haust-
þing kennara um allt land og kalla
þar éftir viðbrögðum kennara við
nýju námsefni, fulltrúar kennara í
námsgagnastjóm hafa samband við
sína félaga og leita eftir áliti á
námsefninu, upplýsingafulltrúi
stofnunarinnar heimsækir skóla til
að kynna nýtt efni og leita eftir
hugmyndum og ábendingum varð-
andi námsefnið. Að lokum má nefna
að í Kennslumiðstöð koma árlega
u.þ.b. 10.000 gestir. Þar fer fram
kynning á nýju og væntanlegu
námsefni og þar koma kennarar
iðulega á framfæri óskum sínum
og athugasemdum varðandi náms-
efni.
Um skólaljóð
Umræðan um skólaljóðin hefur
nú staðið í nokkuð mörg ár og
margir tekið þátt í henni. Areiðan-
lega voru allir sammála um að
gömlu skólaljóðin dygðu ekki leng-
ur, m.a. vegna þess að bókin sam-
ræmdist ekki nútímakröfum nema
að litlu leyti. T.d. er yngsta Ijóðið
í bókinni frá fimmta áratugnum og
af 42 ljóðskáldum eru einungis 3
konur. I stað þessarar bókar þurfti
að gefa út efni sem næði til stærri
hóps og væri markaðar forsendur
í samræmi við nýja námskrá og
breytingar sem orðið hafa í kennslu
og skólahaldi á undanförnum ára-
tugum. Það er misskilningur hjá
Ingibjörgu að í stað gömlu skóla-
Ijóðanna hafi aðeins komið ein bók,
þ.e. Ljóðspor. í stað Skólaljóða
koma ekki einungis Ljóðspor heldur
þijár nýjar bækur sem ætlaðar eru
1.-9. bekk grunnskóla. Bækurnar
fyrir 4.-9. bekk hafa þegar verið
gefnar út, þ.e. Ljóðspeglar og Ljóð-
spor, og er bók 1.-3. bekkjar, Ljóð-
sprotar, væntanleg næsta haust.
Fyrirhugað er að gefa út höfunda-
tal og hlustunarefni með þessum
bókum. Fyrir yngstu börnin er auk
þess fyrirhugað að gefa út hljóm-
band þar sem ýmis ljóð úr ljóðasafn-
inu eru sungin og leikin.
Þegar hefur fengist nokkur
reynsla af notkun Ljóðspora í
kennslu og samkvæmt þeim upplýs-
ingum sem stofnuninni hafa borist
ríkir almenn ánægja í skólum með
þessa bók.
Um gamalt námsefiii
Ingibjörg talar um áform stofn-
unarinnar um að taka af skrá gam-
alt efni og segir: „Verði þessum
bókum fleygt, standa lestrarkenn-
arar frammi fyrir alvarlegum
vanda, þar sem ekkert sambærilegt
efni hefur verið gefið út á síðari
árum.“ í þessu sambandi er rétt
að eftírfarandi komi fram:
1. Aðalástæðan fyrir því, að
námsefni er tekið af skrá, er að
skólarnir panta ekki lengur viðkom-
andi éfni, nema í sáralitlum mæli.
Þá er eðlilegt að spyija hvort rétt
sé að halda áfram að nota takmark-
að fé stofnunarinnar til að prenta
slíkt námsefni.
2. Varðandi hluta af því efni sem
starfshóparnir leggja til að hætt
verði að prenta, er skýrt tekið fram
að það skuli gert þegar og ekki
fyrr en nýtt efni hefur leyst eldra
af hólmi.
3. Það er að sjálfsögðu persónu-
legt mat hvers og eins hvort efni
það, sem gefið hefur verið út til
móðurmálskennslu á undanförnum
árum, stenst samanburð við það
gamla efni sem Ingibjörg telur svo
mikia eftirsjá í. Mat kennara á
námsefni fer einnig eftir því hvaða
kennsluaðferðum þeir beita. Móður-
málsefnið, sem lagt hefur verið til
að tekið verði af skrá, er 15-50 ára
gamalt. Orðaforðinn er að hluta til
úreltur, myndirnar eru margar
hveijar af umhverfi og hlutum sem
eru framandi fyrir nemendur og
sum þeirra viðhorfa sem fram koma
hafa breyst. Má þar t.d. nefna við-
horf varðandi hlutverk kynjanna.
Tvöfalt átak
eftir Steingrím J.
Sigfússon
Við íslendingar heyjum nú öfluga
baráttu við eyðingaröfl sem hijáð
hafa landið og fólkið frá upphafi
byggðar.
Við beinum kröftum okkar að
landgræðslu og skógrækt í því
skyni að græða landið.
Við tökumst á gegn eyðingar-
mætti áfengisbölsins. Á rétt rúmum
áratug höfum við náð miklum
árangri í þeim efnum.
Það fer vel á að um helgina 19.
og 20. maí sameina Landgræðslan
og SÁÁ krafta sína í tvöföldu átaki
í landgræðslu og manngræðslu.
Báðir þessir aðilar beijast við eyð-
ingaröfl, hver á sinn hátt, og báðum
hefur orðið vel ágengt.
En baráttan er rétt að byija.
Góður árangur hennar kemur okkur
öllum til góða. Því fer vel á að við
tökum öll þátt í henni.
Tvöfalda átakið ber nafnið Álfur.
Seldur verður lítill gulur kall með
grænan hatt, og undir hattinum
leynast birki- og lúpínufræ. Viðj
géfum’ “þannig sjálf Tékið" béiháh
Steingrímur J. Sigfiússon
þátt í að rækta landið, og lagt fram
fé til þess að rækta fólkið.
L Ilöfuudur cr sanigöngu- og
■ ‘IfnJbVaaVaK' '