Morgunblaðið - 23.05.1993, Blaðsíða 5

MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 23. MAÍ 1993
B 5
anda, Michael Medved, 20 mínútum
til að standa fyrir máli sínu. Til
andsvara voru Michael Winner,
kvikmyndastjóri, Barry Norman
kvikmyndagagnrýnandi, Josephine
Hart rithöfundur, David Puttnam
kvikmyndaframleiðandi og Toby
Young ritstjóri tímaritsins The
Modern Review. Allt þekkt fólk úr
menningar- og listalífi Breta.
Michael Medved
Hann hóf mál sitt á því, að bera
af sér þær sakir að hann vilji koma
á ritskoðun eða setja önnur höft á
kvikmyndagerð, því fari fjarri.
Hann sagðist heldur ekki vera
teprulegur í sér!
Hann kvaðst aðeins vera að biðja
um betri myndir með þekkilegra
efni, myndir sem fylla ekki áhorf-
endur óhug og vanlíðan, ykju á
vonleysi. Medved sagði langa hefð
fyrir góðum bandarískum kvik-
myndum, sem margar hveijar
stæðu enn fyrir sínu, mörgum ára-
tugum eftir gerð þeirra, og orðnar
sígildar.
Medved sagðist vilja koma með
þá tillögu að hvert kvikmyndafélag
komi sér upp eigin siðaboðum til
að fara eftir, hækki eigin velsæmis-
Honum finnst sem fleir-
um, að með ólíkindum
sé að áhorfendum skuli
boðið upp á það versta
og ómennskasta, sem
mannskepnan tekur sér
fyrir hendur, sem af-
þreyingarefni i kvik-
myndum. Það nægi að
vita að slikir menn séu
til án þess að illvirki
þeirra séu innihald i
hverri kvikmyndinni á
eftir annarri og i ótöld-
um sjónvarpsþáttum.
saman raktar upp. Hann kvað
Medved kvarta undan ógeðfelldum
persónum í nútímakvikmyndum,
slíkt væri ekki nýtt af nálinni, hann
benti á persónur í verkum Shake-
spares sem ekki væru allar yfir-
máta geðugar. Minnti á Hamlet,
Macbeth, Richard III, Anthony og
Kleopötru.
Bresku sjónvarpi taldi hann fara
sífellt hrakandi án þess að nokkuð
væri að gert. Hann sagði engar
rannsóknir hafa farið fram á áhrif-
um ofbeldis á skjánum á veruleik-
ann, til þess fengist ekki fé. Putt-
nam telur þörf á ítarlegri fjölmiðla-
rannsókn, það þyrti jafnvel að leið-
beina fólki um notkun þeirra. Hann
sagði þó fátt nauðsynlegra en að
ungmenni læri að „halda höfði“
innan um allt það, sem að þeim er
beint, þar sem hveiju skurðgoðinu
á eftir öðru er ýtt að þeim í tíma
og ótíma.
Toby Young ritstjóri var síðastur
til andsvara. Ungi maðurinn í hópn-
um stóð upp, gustmikill og eins og
tilbúinn til að gera lítið úr Medved.
Hann hóf mál sitt á því að segja,
að hver einasta mynd sem nú væri
gerð predikaði öruggt kynlíf, um-
hverfisvernd og spurði hvort menn
Toby Young
David Puttnam
Josephine Hart.
mörk og sýni metnað. Hann minn-
ist þess að í upphafi kvikmynda-
gerðar hafi verið sett siðalög til að
fara eftir, svokölluð „Hays Code“
árið 1930. Þar hafi verið kveðið svo
á, að ekki éigi að framleiða kvik-
myndir sem dregið gætu úr siðgæð-
isvitund áhorfenda. Ennfremur var
þar klásúla þess efnis, að framleið-
endum sé ljós sú ábyrgð sem á þá
sé lögð, vegna þess trausts sem
almenningur sýni þeim.
Framleiðendur skýla sér nú á bak
við rök, sem Medved finnst ekki
standast. Þau eru: 1. Að kvikmynd-
ir líkist lífinu eins og það er og
hafi engin áhrif á hegðan fólks. 2.
Að framleiðendur bregðist við ósk-
um fjöldans, sinni eftirspurn.
Höfundur flutti mál sitt af snilld,
blaðalaust og var mörgum sinnum
klappað fyrir ummælum hans, en
líka einstaka sinnum látin í ljós
óánægja. Því miður er ekki hægt
að stikla nema á stóru í þessari
umfjöllun.
Medved sagði í lok máls síns frá
samtali, sem hann átti nýlega við
kvikmyndaframleiðanda í Holly-
wood. Sá sagði: „Eg skal segja þér
að kvikmyndirnar koma mörgu
góðu til leiðar, myndin „Lethal
Weapon 3“ bjargði t.d. áreiðanlega
mörgum þúsundum mannslífa.“ Við
undrunarsvip Medved bætti hann
við: „Jú, sjáðu til, þar sáust Mel
Gibson og Danny Glover spenna á
sig bílbeltin.“
Þetta fannst Medved gott dæmi
um tvískinnung kvikmyndafram-
leiðenda.
Michael Winner kvikmyndastjóri
var fyrstur til andsvara. Hann hafði
gefið ljóslega í skyn með látbragði
sínu, svo vart fór fram hjá nokkrum
manni, að honum fyndist heldur lít-
ið til bókar og höfundar koma.
Enda voru upphafsorð hans þau,
að þetta væri versta bók sem hann
hefði lesið í heilan áratug og höf-
undurinn hlyti að vera geggjaður!
Winner sagði kvikmyndir líkjast
lífinu, menn vissu um allt það illa,
sem væri að gerast í heiminum.
Kvikmyndir sagði hann hafa lítil
áhrif á hegðan fólks og spurði
Medved hvað hann teldi hafa komið
fólki til að fremja morð fyrir daga
kvikmyndanna. Hann sagði skrif
Medved minna marga á það, sem
sást á prenti, við upphaf nasismans
í Þýskalandi, Winner hrósaði
Medved fyrir málflutninginn en
kvað orð hans ekki rista djúpt þeg-
ar að væri gáð. Hann lauk máli
sínu með því að ásaka Medved um
að vera á móti samkynhneigðum
og vera hernaðarsinna. Síðustu
ummælin vöktu kátínu viðstaddra.
Barry Norman kvikmyndagagn-
rýnandi tók næstur til máls. Hann
sagðist ekki sjá mikið athugavert
við ofbeldismyndir, þær sem nú
væru gerðar bæru merki tækni-
breytinga og brellna, sem komnar
væru til sögunnar. Hann kvaðst
ekki maður til að fordæma ljótt
orðbragð í myndum, hann ætti það
til að blóta sjálfur þegar við ætti.
Af orðum Normans var ekki annað
að skilja en honum fyndist ofbeldi
í kvikmyndum eiga fullan rétt á
sér, svo fremi að það ylli sársauka,
en ekki þegar það væri gert að
hálfgerðu gamanmáli eins og oft
ætti sér stað.
Josephine Hart rithöfundur var
næst í röðinni. Hún er höfundur
bókarinnar „Damage“ (Siðleysi), en
eftir henni hefur verið gerð kvik-
mynd með breska leikaranum Jer-
emy Irons í aðalhlutverki.
Hart hóf mál sitt á því að hrósa
Medved og framtaki hans, sagði
hann sanna að eina ferðina enn
hefði bókin yfirburði yfir kvikmynd-
ir og sjónvarp. Málþingið taldi hún
sanna það rækilega.
Hún taldi Medved hafa rétt fyrir
sér að benda á viðurstyggð ofbeld-
is- og klámmynda, en taldi þær
ekki eiga sök á því sem gengur á
í þjóðfélaginu. Hún minnti á til-
hneigingu listamanna allra tíma til
að dvelja við hið illa og benti á
skrif Shakespeares máli sínu til
stuðnings. Hart kvað það gleðja sig
að á ný heyrðist rætt um mismun
góðs og ills, hún sagðist telja fulla
þörf á því að heíja umræðu í al-
mennri siðfræði í skólum.
David Puttnam kvikmyndafram-
leiðandi tók síðan við. Puttnam
sagðist álíta að þessar umræður
ættu að snúast um það hvort allar
„festar" þjóðfélagsins yrðu smám
hefðu ekki veitt því athygli að hver
einasti dómari í „LA Law“-þáttun-
um væri þeldökk kona! Young taldi
greinilegt að menn yrðu ekki ónæm-
ir fyrir endurteknu ofbeldi í kvik-
myndum á meðan stöðugt væri ver-
ið að kvarta undan því. Honum
fannst hlægilegt af Medved að vera
að kvarta undan myndum eins og
„Terminator 2“, þar væri ekki einn
einasti maður drepinn.
Að þessu loknu var aftur komið
að frummælanda að svara fyrir sig.
Medved beindi orðum sínum fyrst
til Toby Young, varð hvassyrtur og
gerði dálítið grín að unga mannin-
um. Hann sagði það satt vera að
menn væru ekki drepnir í „Termin-
ator 2“, þeir væru „aðeins" skotnir
í hnén!
Eftir orðræðu Medved var eins
og allur vindur úr Toby Young, svo
mjög að stjórnandi spurði hann síð-
ar í umræðunni hvort hann hefði
sofnað.
Medved sagði myndir oft dæmdar
eftir því hve margir lægju í valnum
að leikslokum og minntist í því sam-
bandi á mynd frá fyrri tíð.
Árið 1927 var frumsýnd myndin
„Public Enemy“ með James Gagney
í hlutverki smáglæpamanns. í um-
sögn í The New York Times var
myndin fordæmd fyrir hin óskap-
legu og óskiljanlegu morð, hvernig
allt endaði með blóðbaði. í mynd-
inni féllu 8 manns en gerðust þeir
atburðir ekki fyrir framan mynda-
vélina.
Til samanburðar gat hann þess
að í myndinni „Die Hard 2“ lágu
264 í valnum og í myndinni „Rambo
111“ 106.
Medved hélt fast við sitt í seinni
umferð, krafðist betri mynda með
almennilegum hetjum, sem hægt
væri að líta upp til, í staðinn fyrir
ómennin.
Hann vill líka að gætt sé alls
velsæmis. Hann bar fram spurningu
til viðstaddra, ansi dijúgur með sig,
eins og hann væri fullviss um svar-
ið:
„Hefði Casablanca orðið betri
mynd“, spurði hann, „ef í henni
hefði verið djörf kynlífssena?"
Þeirri spurningu er beint áfram
til þeirra, sem þetta lesa.
Heimahlynning Krabba-
meinsfélags Islands
HEIMAHLYNNING Krabbameinsfélagsins íslands hefur nú aukið
við þjónustu sína og ákveðið að hafa Opið hús síðasta þriðjudag í
hveijum mánuði kl. 20 í húsi Krabbameinsfélagsins, Skógarhlíð 8.
Þessar samverustundir eru ætl-
aðar aðstandendum þeirra sem
fengið hafa þjónustu Heimahlynn-
ingar sem stuðning eftir missi ást-
vina. Þar gefst aðstandendum kost-
ur á að hitta annað fólk sem geng-
ið hefur í gegnum svipaða reynslu,
jafnframt gefst aðstandendum og
starfsfólki Heimahlynningar tæki-
færi að hittast. Þetta verða óform-
legar stundir og kaffið að sjálfsögðu
á könnunni.
(Fréttatilkynning)
Breski miðillinn Mariopy Kile
starfar hér á landi dagana 29. maí- I 6. júní.
Einkatímar. Tímapantanir frá kl. 13-17 í s. 62 77 I 2.
Þjálfunarnámskeið laugardag 29. maí kl. 13.30-16.00.
Skyggnilýsing 3.júní kl. 20.30.
Þjálfunarnámskeið laugardag 5.júní kl. 13.30-16.00.
Skyggnilýsing I 0. júní kl. 20.30.
Nýaldarsamtökin, Laugavegi 66, s. 62 77 00
Til sölu valtari
VIBROMAX-CASE, árg. 1979 - 6.000 kg.
Sími 77720.
, Sundlaug í
Árbæjarhverfl
Forstöðumaður
Starf forstöðumanns við nýja sundlaug í
Árbæjarhverfi er laust til umsóknar.
Forstöðumaður annast daglegan rekstur
laugarinnar svc sem starfsmannahald,
fjármál, innkaup o.fl. Starfið hefst 1.
' september n.k. en gert er ráð fyrir að laugin
opni vorið 1994. Fram að þeim tíma mun
forstöðumaður fylgjast með öllum
lokafrágangi við framkvæmdir, ráðningu
starfsmanna og undirbúning opnunar.
Æskilegt er að umsækjendur hafi menntun á
sviði stjórnunar eða tæknikunnáttu og hafi
reynslu af stjórnunarstörfum. Laun eru
samkvæmt kjarasamningi borgarstarfsmanna.
Nánari upplýsingar um starfið veita Erlingur Þ.
Jóhannsson íþróttafulltrúi og Ómar Einarsson
framkvæmdastjóri í síma 622215.
Umsóknarfrestur er til 11. júní n.k.
Umsóknum skal skilað til framkvæmdastjóra
íþrótta- og tómstundaráðs, Fríkirkjuvegi 11 á
eyðublöðum sem þar fást.
Umsóknareyðublöð fást einnig hjá
Ráðningarstofu Reykjavíkur, Borgartúni 3.