Morgunblaðið - 24.03.1994, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 24.03.1994, Blaðsíða 22
22 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. MARZ 1994 Afkoma í sjávarútvegi sérstaklega slæm á norðanverðu Snæfellsnesi Lengja þarf lán, lækka vexti og flutningskostnað - segir Smári Guðmundsson framkvæmdastjóri Sæfangs í Grundarfirði Eigið fé sjávarútvegsfyrirtækja 1992 til 1994 and Vestfi Reykjavík/ Reykjanes Vestui 20,2% Norðurland Norðurland vestra .eystra _ Austurland Suðurland Samtals: n 19.1 \vw mi, Ö | 16,«\ ' i 18,0% AÍ1,8% ' 4 4,6 14,1 14,9 Heimild: . Petta eru lauslegar áætlanir og margir fyrirvarar settir, sérstaklega fyrir 1994. 93 '94 '92 '93 '94 '92 '93 '94 '92 '93 '94 TALSMENN sjávarútvegsfyrir- tækja á Vesturlandi segja að afkoma í greininni sé mjög slæm, sérstaklega á norðan- verðu Snæfellsnesi og því komi áætlanir Þjóðhagsstofnunar um hag sjávarútvegs í landshlutan- um ekki á óvart. Guðmundur Smári Guðmundsson, fram- kvæmdasljóri Sæfangs í Grund- arfirði, segir að fyrirtækin séu mjög skuldsett og fyrst og fremst þurfi að grípa til lána- lenginga og lækka vexti. Einnig telur hann mikla nauðsyn bera til að lækka flutningskostnað á freðfiski frá landinu. „Við erum i sjálfu sér ekki að biðja um neinar sértækar aðgerðir, en viljum fá að starfa í eðlilegu viðskiptaumhverfi," sagði Guð- mundur. Hann segir hins vegar ástæðulaust að auka kvóta í augnablikinu vegna þess hversu lélegt ástand væri á útflutnings- mörkuðum fyrir frystar afurð- ir. Guðmundur sagði að staðan væri víða mjög slæm og verstöðvar á útnesinu væru að nær öllu leyti háðar þorskveiðum. „Það hefur komið mjög bagalega niður,_ eins og sést best á atvinnulífinu í Olafs- vík, en öll stóru fyrirtækin þar eru horfin. A Hellissandi og Rifi voru geysilega öflug og sterk fyrirtæki fyrir sem þoldu þetta en ég veit ekki hvað þau gera það lengi,“ sagði hann. Guðmundur sagði að rækja og hörpudiskur hefðu komið örfáum fyrirtækjum til góða en því væri mjög misskipt. Á Stykkishólmi væri nær allri bolfiskvinnslu hætt og hörpusdiskurinn og rækju- vinnslan hefði komið í staðinn. Aðspurður hvort hann teldi að grípa þyrfti til sambærilegra að- gerða á Vesturlandi og á Vestfjörð- um sagði hann að fyrirtæki víða um land þyrftu á aðstoð að halda. Meginþorri fiskvinnslufyrirtækja væri að glíma við afborganir af skammtímalánum og þyrftu að fá lánalengingu með skikkanlegum vöxtum því þau hefðu verið að greiða okurvexti fram til þessa. Guðmundur nefndi fleiri þætti sem huga þyrfti að og nefndi sem dæmi skýrslu Drewry Shipping Consultants um flutningskostnað til og frá landinu og sagði að flutn- ingskostnðaur vegna freðfiskflutn- inga væri allt of stór kostnaðarlið- ur í bókhaldi fyrirtækjanna. „Mitt litla fyrirtæki, sem var með 350 milljóna króna veltu á síðasta ári, þurfti að borga yfir 20 milljónir í „Ég hafði gert mér grein fyrir því að bæði afkoman og eiginfjár- hlutfallið hafa hrapað hjá sjávarút- vegsfyrirtækjum á Vesturlandi. Þorskskerðingin segir sína sögu. Ég held að í framhaldi af þessu þá eigi öllum að vera ljóst að það þurfi að bregðast við gagnvart sjávarbyggðunum á Vesturlandi með mjög ámóta, svipuðum hætti og verið er að tala um gagnvart byggðunum á Vestfjörðum," sagði Sturla Böðvarsson. flutninga. Það hlýtur að vera hægt að lækka þennan lið, því á meðan við höfum verið að skera niður alla kostnaðarliði þá hefur þetta setið eftir. Gjaldþrot Hafskips var geysilega dýrt, en þá hækkuðu reikningarnir mínir um 25% sama dag og Hafskip fór á hausinn, en ég flutti mikið með Hafskip. Ég tel fáránlegt að öll þessi tæknibylt- Hann sagði að þingmenn kjör- dæmisins hefðu þegar óskað eftir því með bréfi til Byggðastofnunar að gerð verði úttekt á stöðunni og væntu þess að það mætti hraða því sem mest. Sturla sagði að staðan væri mjög slæm á norðanverðu Snæ- fellsnesi en það er alveg ljóst að bæði í Stykkishólmi og Grundar- firði væru fyrirsjáanleg vandkvæði með sama hætti og utar á nesinu, í Ólafsvík og á Rifi. ing sem síðan hefur átt sér stað í flutningum hefur ekki skilað okkur neinum lækkunum,“ sagði hann. Guðmundur sagðist telja ástæðulaust að auka þorskkvóta í augnablikinu vegna lélegs ástands á mörkuðum. Sagðist hann efast um að það myndi bæta eitthvað stöðu fiskvinnslunnai', þótt það kynni að bæta eitthvað stöðu út- Afkoma síst betri en á Vestfjörðum „Við vitum að á utanverðu Snæ- fellsnesi er afkoma fyrirtækja mjög svipuð og ekki betri en hjá fyrirtækjum á Vestfjörðum. Þar hefur átt sér stáð sama skerðing á þorski en fyrirtæki á utanverðu Snæfellsnesi byggja mjög á þorsk- veiðum og skerðingin hefur orðið gífurleg á því svæði,“ sagði Ingi- björg Pálmadóttir. Hún sagði að skerðing þorskveiðiheimilda hefði einnig komið illa niður á fleiri stöð- um á Vesturlandi og erfiðleikar væru víða, m.a. á Akranesi. Aðspurð hvort hún teldi þörf á sambærilegum aðgerðum á Vest- gerða, að fá aukinn fiskkvóta, en fiskvinnslan þyrfti þá að taka þá peninga að láni til að greiða fyrir hráefnið og myndi síðan geyma fiskinn í frystigeymslum í 5-6 mánuði. Allir kvótar að verða búnir Ólafur Rögnvaldsson, fram- kvæmdastjóri Hraðfrystihúss Hell- issands hf., sagði að enginn þyrfti að furða sig á að afkoma sjávarút- vegsfyrirtækja væri lökust á Vest- urlandi. Hann sagði að allar afla- heimildir sjávarútvegsfyrirtækj- anna á Rifi, Hellissandi og í Ólafs- vík væru í þorski og engin byggð- arlög á íslandi þyrftu eins á þorski að halda og þessir staðir. „90% af því sem við vinnum í frystihúsinu hjá okkur er þorskur, sem er skert- ur ár eftir ár,“ sagði hann. Ólafur sagði að ástandið væri orðið mjög slæmt og aðspurður hvort grípa ætti til aðgerða líkt og á Vestfjörðum, svaraði hann: „Það liggur í hlutarins eðli að það leiðir hvað af öðru. Hvernig eigum við að geta haldið uppi atvinnu fyrir fólkið? Við unnum hvern ein- asta dag í frystihúsinu hjá okkur á síðasta ári og það kostar mikinn barning. Við erum að kaupa kvóta á okurverði, kaupa dýrt á mörkuð- unum, bara til að halda uppi at- vinnu fyrir fólkið. Slæmt var það á síðasta ári, en það er ennþá verra núna, það eru allir kvótar að verða búnir,“ svaraði Ólafur og sagði ljóst að öll starfsemi myndi stöðv- ast innan tíðar að óbreyttu. Ólafur gagnrýndi harðlega við- skipti með kvóta milli landshluta, sérstaklega tonn á móti tonni-við- skiptin, og sagði að sjómannasam- tökin yrðu að taka fast á því máli. Nauðsynlegt væri að banna við- skipti með tonn á móti tonni. urlandi og unnið er að vegna Vest- fjarða sagði Ingibjörg að horfa þyrfti til landsins í heild sinni. „Ég veit að þetta er brýnt á Vestfjörð- um og það er líka mjög brýnt á utanverðu Snæfellsnesi og þolir ekki bið,“ sagði hún. Ingibjörg kvaðst hins vegar efast um að þær aðgerðir sem ríkisstjórnin boðaði væru þær einu réttu. Vísaði hún í því sambandi til umræðna um að kvóti væri sífellt að færast á færri hendur og benti á að ríkisstjórnin setti sameiningu fyrirtækja sem skilyrði fyrir fyrirgreiðslu og það hefði einfaldlega í för með sér að kvótanum yrði þjappað saman á færri aðila til að ná hagkvæmninni. Sturla Böðvarsson alþingismaður um stöðu sjávarútvegs á Vesturlandi Samskonar aðgerða þörf STURLA Böðvarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins á Vestur- landi, og Ingibjörg Pálmadóttir, þingmaður Framsóknarflokks- ins, segja að tölur Þjóðhagsstofnunar um að afkoma í sjávarút- vegi sé lökust á Vesturlandi komi ekki á óvart. Vandinn sé síst minni en á Vestfjörðum, sérstaklega á utanverðu Snæfellsnesi. 1 í I I t I L t I í I | i i f I i l i Stungið í steininn eftir þrekraun í sjávarháska eftir Árna Johnsen Afleit mistök urðu í meðferð skip- brotsmanns sem komst af eftir mikla þrekraun er bátur hans fórst við hamrana skammt austur af Þorlákshöfn sl. föstudag. Það er með ólíkindum að sjómaður sem bjargast á ótrúlegan hátt úr skipsskaða og kemst hrakinn og kaldur til byggða skuli vera látinn dúsa í tukthúsi næturlangt eftir slíka raun. Slík meðferð á skipbrots- manni er gjörsamlega út í hött. Um kvöldmatarleytið á föstudag í ljósaskiptunum var Jón Þór Gríms- son sjómaður á landleið úr róðri til Þorlákshafnar á fimm tonna trillu. Þegar hann átti skammt ófarið til hafnar urðu gangtruflanir í vél trill- unar og hún stöðvaðist. Hann reyndi að koma vélinni í gang og senda út neyðarmerki en áður en það tókst fékk báturinn á sig brot og þegar Jón Þór komst fram í trill- una til þess að kasta út ankeri kom annað brot yfir bátinn sem steytti þá á skeri og byijaði að brotna. Enn ein gangsetningartilraun á sökkvandi bátnum mistókst. Synti hann þá að skeri um 50 metra frá landi og hékk þar í þangi um stund og fór a.m.k. tvisvar í kaf meðan öldur skullu yfir. Þegar bát hans var að reka á skerið, sem hann hékk við, sleppti hann takinu á þanginu á nánast sama andartaki og trillan skall á skerinu og synti til lands þar sem við tóku ísi lagðir hamrar og varð hann að bijóta ís af klettunum til þess að komast upp á land á sokkaleistunum. Um kíló- metra frá ströndinni komst hann í húsaskjól og var illa hrakinn og kaldur þegar björgunarmaður hitti „t>að er með ólíkindum að sjómaður sem bjarg- ast á ótrúlegan hátt úr skipsskaða og kemst hrakinn og kaldur til byggða skuli vera lát- inn dúsa í tukthúsi næt- urlangt eftir slíka raun.“ hann og ók honum til herbergis hans í Þorlákshöfn. Skömmu síðar kom lögreglan frá Selfossi á vett- vang og tók skipbrotsmanninn í sína vörslu og fór með hann á lög- reglustöðina á Selfossi vegna gruns um ölvun. Nú er það alveg Ijóst að maður Árni Johnsen sem hefur drukkið eitthvað að ráði vinnur ekki slíkt afrek sem Jón Þór gerði með sundi sínu og landgöngu við þær aðstæður sem voru og ef lögreglan vildi einangra skipbrots- manninn vegna „rannsóknar máls- ins“ þá átti hún að leggja hann inn á sjúkrahús og gæta hans þar. í staðinn er manninum stungið í steininn, læknir kallaður til á lög- reglustöðina til þess að taka blóðprufu af honum og lækninum var ekki einu sinni sagt að maður- inn væri skipbrotsmaður. Hann var því ekkert skoðaður af lækninum, enda var hún ekki beðin um það og ekkert sagt frá málavöxtum. Þegar læknirinn var farinn krafðist lögreglan þess að maðurinn pissaði í flösku vegna „samanburðarrann- sókna“. Þetta gekk illa hjá mannin- um vegna skjálfta en slíkt er aug- ljós fylgikvilli losts, taugaáfalls eða skelfingar. Sem betur fer hresstist skipbrots- maðurinn af nætursvefninum í fangageymslu lögreglunnar, en þetta eru slík forkastanleg vinnu- brögð að full ástæða er til þess að vekja athygli á þeim ef það mætti koma í veg fyrir önnur slík mistök. Skipbrotsmenn eiga heima undir lækniseftirliti eftir slíka þrekraun en ekki handatjaðri lögreglunnar, þótt góður sé. Höfundur þingmaöúr Sjálfstæðis- flokksins i Suðurlandi. I t i i i i I f
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.