Morgunblaðið - 06.10.1996, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 06.10.1996, Blaðsíða 7
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 6. OKTÓBER 1996 B 7 PREMIERES PHOTOGRAPH] PE LA TRAGÉDIE DU «1 VOICI LBS CREMIERS DOCUMENTS ARRIVES A I'ARIS £>E LA CATASTROWHK DU * POURQUOI-PAS ? » BRISEPÁRl.ATEMÍ'ETESUilUvSREClFSDELACOTE O'ISIANOE. K CAtlCHt : LA MER A REJETE I.E5 CADAVRES QUl SONT DEPOSES SUR 1.E RIVACE, PRES DE LA PKRME « STRAUMFJORD .. AU PREMIER PUS : l.E CORPS OU DOCTEUR CHARCOT. A DROJTE : LE SURVIVANT GONIDEC, AUX COTES DES FER. MIERES DK , STKAUMFJORD > QUI L'ONT RECUEILI.1 F.T SOICNE. WEgtTA COrOOÍACCE 1? ÞANNIG var frásögnin í frönsku dagblaði strax eftir sjóslysið 1936 og segir að myndirnar hafi verið fengnar með Dronning Alexandrine til Kaupmannahafnar og síðan með Belinogramm myndsendi til Parísar. A þessum myndum, sem Finnbogi Rútur Valdimarsson tók, eru líkin í fjörunni og Gonidec stýrimaður með bóndakonunum í Straumsfirði sem hjúkruðu honum. ÞESSAR síðustu myndir af dr. Carcot sendi hann frá Reykjavík til aðstoð- arkonu sinnar síð- ustu 10 árin, Marthe Emmanuel, „til að hlæja að". Þær eru úr safni hennar og birtar í nýlegri franskrí bók úm hann. Ekki vissi hún hver tók þær. En það var Kaldal og var ein þeirra stækkuð á nýlegri sýningu hans í Nýlistasafninu. af fjórum doríum skipsins, en hún sökk á skammri stundu. Hann sá Jaouen háseta, sem synti við hliðina á honum, hverfa í hafið. Þá náði hann í viðarbút og fleytti sér um stund, en nokkru síðar bar hann þangað sem landgöngustigi flaut og náði þar handfestu. Þar var líka vél- stjórinn Péron. Héngu þeir lengi á honum saman í hafrótinu og uppörv- uðu hvor annan, þar til félagi hans uppgafst, sleppti takinu og hvarf í hafið. Er frá leið missti stýrimaður- inn sjálfur meðvitund og vissi ekki hvað gerðist fyrr en tveir menn reistu hann á fætur í fjörunni. Fyrstu myndirnar Meðfylgjandi mynd af gamla land- göngustiganum af Pourquoi pas? í fjörunni við Straumsfjörð birtist m.a. í veglegri bók um Charcot, „heim- skauta sjentilmanninn" eftir Benoit Heimermann og Garard Janichon frá 1991. Þar er myndin sögð fengin í sjóminjasafninu Musée de la Marine, en ljósmyndara ekki getið. Aðeins sagt að hún sé af stiganum sem Gonidec, eini skipsmaðurinn sem eft- ir lifði, hékk á. í þessu sama safni eru fleiri myndir, án þess að vitað sé um ljósmyndara. í fyrrnefndri bók, sem kom út 1991, er á mynd úrklippa í frönsku blaði sem birtist strax eftir slysið með fyrirsögninni: Fyrstu myndirnar frá harmleik Pour- quoi pas? Þar eru tvær myndir, önn- ur hin fræga mynd af líkunum í fjör- unni, þar sem dr. Charcot er í for- grunni og hin sýnir Gonidec milli kvennanna sem hjúkruðu honum á bóndabænum. Þar segir: „Þetta eru fyrstu myndir sem borist hafa til Parísar af sjóslysi Pourquoi pas? sem brotnaði í óveðri á skeri við ísland. Til vinstri er mynd af líkunum í fj'ör- unni þar sem þau rak við bæinn Straumsfjörð. Fremst liggur dr. Charcot. Myndin til hægri sýnir skip- brotsmanninn Gonidec milli bænda- kvennanna í Straumsfirði, sem björg- uðu honum og hjúkruðu." Svo segir: „Myndirnar voru sendar af fréttarit- ara okkar í Reykjavík með skipinu Drottning Alexandrine til Kaup- mannahafnar og þaðan sendar áfram hingað til blaðsins Paris Soir með Belinogrammi. En sú nýja tækni var kennd við Edouard Belin sem fann upp tæki og sendi með fyrsta mynd- senditækinu 1907, og á þriðja og fjórða áratugnum var þessi aðferð notuð af evrópsku pressunni þegar mikið lá við. Nú lá mikið við að fá myndir þeg- ar þessi heimsfrægi heimskautafari, á borð við Amundsen og Scott, fórst við ísland. En hvergi er getið ljós- myndarans. Það er saga að segja frá því. Árni Óla hafði ekki myndavél eða fílmur meðferðis. En það hafði annar blaðamaður, Finnbogi Rútur Valdimarsson, ritstjóri Alþýðublaðs- ins. Hann tók myndirnar, sem Morg- unblaðið fékk hjá honum til birting- ar. Öll heimspressan æpti á myndir af atburðinum. Morgunblaðið var fréttaritari fyrir Politiken í Dan- mörku og þegar myndirnar höfðu verið notaðar var þeim stungið í umslag og þær sendar með Dronning Alexandrine til Danmerkur. Þeim á Politiken lá svo á að þegar skipið kom í nánd við Jótland sendi blaðið bát til móts við það til að sækja myndirnar. Þegar svo filma Finnboga Rúts, sem hafði líka sent fílmurnar NY SENDING! EPISODE KÁPUR KJÚLAR •DRAGTIR •PILS Tískuverslun - Alrtamýri 7 Sími 553 5522 sínar með skipinu til að selja mynd- irnar og dreifa, komu til Kaupmanna- hafnar, var Politiken búið að svara kalli frá Frakklandi og heimspress- unni og senda myndirnar út um allt. Enn eru þær í notkun og enginn veit hver tók þær. Að þetta eru sömu myndirnar sem Finnbogi Rútur tók á fyrsta degi uppi á Mýrum má sjá af ýmsu. M.a. því að á mynd hans af líkunum hef- ur hann dr. Charcot í forgrunni og líkin af félögum hans í framhaldi, en í rauninni lá dr. Charcot í miðjum hópnum með menn sína beggja meg- in. Fleiri myndir í þessari fallegu bók eru í leit að höfundi. Þar er heil síða með 48 andlitsmynda syrpu af dr. Charcot, þar sem hann gerir sig til og segir í texta að bak við hátíðlega framkomu opinberlega hafi verið stutt í grínið hjá honum. En þessar myndir hafi hann sent sinni hægri hönd síðustu 10 árin, Marthe Em- manuel, til „að hlæja að". Og þessar myndir eru fengnar úr myndasafni hennar. Sýnilega er ekki vitað hver tók þær. En á sýningunni á myndum Kaldals í Nýlistasafninu nýlega er ein af þessum myndum, sem Kaldal tók af dr. Charcot í Reykjavík og munu þetta vera síðustu myndirnar af þessum fræga heimskautafara, teknar af Kaldal. Lx>ks má geta þess að í tilefni þess að 60 ár eru síðan þessi frægi heimskautafari fórst við ísland, var efnttil sýningar dagana 14.-25. sept- ember sl. í fundahöllinni í Aix-les- Bains í Frakklandi undir nafninu „Les Journées Charcot 96" og undir- titillinn: í fótspor heimskautafaranna miklu. Þar voru sýndir munir og myndir úr heimskautaleiðöngrum frá 19. öld og fram á þennan dag með níu fyrirlestrum um þekkingu á heimskautasvæðunum sem aflað var í leiðöngrum undir stjórn gömlu heimskautafaranna. En dr. Charcot er talinn einn af þeim fremstu þar í flokki. Lægsta verðið til London í nóvember frá kr. 16.930 Flug og hótel kr. 19.930 »K. ;«> <¦*& í o ktOt etfiW Við kynnum nú nýtt hótel, frábærlega staðsett skammt frá Oxfordstræti með góðum aðbúnaði fyrir farþega okkar. Bókaðu ferðina þína strax og tryggðu þér sæti til þessarar höfuðborgar Evrópu og njóttu um leið öruggrar þjónustu íslenskra fararstjóra Heimsferða í London. Síðustu 40 sœtin á sértilboði Verðkr. 16.930 Flugsæti. Verð með flugvallarsköttum, 4. og 11. nóv. mánudagur til fimmtudags. Verðkr. 19.930 M.v. 2 í herbergi, Butlins Hotel með morgunverði. 4. og 11. nóv. 3 nætur. Verðkr. 26.930 Inverness Court, 14. nóv. 4 nætur, m v. 2 í herbergi. 4-nóv. erLt«st>{ 7"óv " , s*« "nóv. .* ,'7s*tf '6 «6tf HEIMSFERÐIR f y, Austurstræti 17, 2. hæð. Sími 562 4600 Afmælis útsa í tilefni 20 ára afmælis okkar bjóðum við Gluggatjaldaefni frá 200 kr./m. Komið og gerið góð kaup! JílRafeaep Síðumúla 32, Reykjavík Símar 553 1870 & 568 8770 Tjamargötu 12, Keflavík Sími 421 2061 \ U D R Æ N tja/&w - Nýtt námsketö helst 9. októbep. Þúlærir Salsaá lOtímum hjáCai'los. Ekki hika - taktu skpefiðl v/Bergstaðastræti Innritun í síma 5515103 S 1 í I F L l

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.