Morgunblaðið - 25.08.1998, Blaðsíða 24

24 ÞRIÐJUDAGUR 25. ÁGÚST 1998
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
FRÁ setningarathöfn Menningarnætur í Hallgrímskirkju.
ELDSMIÐUR sýnir listir sínar á Skólavöröustíg.
Menningarleg
mannlífsnótt
Menningarnótt Reykjavíkurborgar var
haldin í þriðja skipti á laugardaginn.
Geir Svansson var á ferli í blíðviðrinu
ásamt tugþúsundum gesta og einbeitti sér
einkum að ljóðadagskrá.
Á ER hún alveg áreiðan-
lega og formlega komin
til Reykjavíkur menning-
in sem skólapiltar úr
Skálholti fluttu táknrænt
á mölina árið 1793 með hleðslu
skólavörðu á holtinu þar sem kirkja
Hallgríms stendur núna. Til þessa
atburðar vísaði borgarstjórinn í
Reykjavík, Ingibjörg Sólrún Gísla-
dóttir, í ræðu sinni við setningarat-
höfn Menningarnætur fyrir framan
Hallgrímskirkju á Skólavörðuholti.
Borgarstjóri skýrði frá því að til
stæði að ganga frá í kringum kirkj-
una og um leið og hún setti hátíðina
skýrði hún frá nafngift nýfrágengins
kirkjutorgsins, en það skal heita
Hallgrímstorg.
Eftir ræðu borgarstjóra talaði
sóknarprestur Hallgrímskirkju,
séra Sigurður Pálsson, og blessaði
mannsöfnuðinn. Hann minntist
þeirrar stundar fyrir réttum 54 ár-
um þegar ungu prestarnir Jakob
Jónsson og Sigurbjöm Einarsson
boðuðu til útiþjónustu á holtinu, 20.
ágúst 1944, til að brýna menn að
hefjast handa við að reisa Hall-
grímskirkju. Hann taldi frómar ósk-
ir ungprestanna um að Holtið yrði
„fegursti staður á Islandi, gerður af
manna höndum“ ef til vill vera senn
að rætast.
Síðan var gengið í kirkju en áður
sleppti Dúfnaræktarfélag íslands
dúfnaskara. Inni í kirkjunni léku fé-
lagar úr málmblásarahópnum Ser-
pent en Ævar Kjartansson kynnti
dagskrá. Ingveldur Yr söngkona
söng tvö lög og Steinunn Birna
Ragnarsdóttir lék undir á píanó. Þar
næst las Matthías Johannessen birt
og óbirt ljóð. Ragnhildur Gísladóttir
söng síðan tvö lög. Athöfnin sem var
hæfilega hátíðleg en laus við alla
stífni endaði síðan á lagi sem
Serpent flutti.
Varia þarf að fjölyrða um að
Menningamóttin heppnaðist. Stór
hluti Reykvíkinga veit það þegar en
samkvæmt upplýsingum frá lögregl-
unni í Reykjavík vom um 30 þúsund
manns (eða sem nemur 8. hverjum
íslendingi) staddir í miðbænum þeg-
ar mest var í kringum formleg slit
hátíðarinnar við flugeldasýninguna
á Tjörninni á miðnætti. Lögreglan
telur framkomu hátíðargesta til fyr-
irmyndar.
Elísabet B. Þórarinsdóttir, for-
maður verkefnisstjórnar, var að
vonum ánægð með þátttöku og
framkvæmd. Elísabet taldi mikils-
vert að það markmið sem lagt var
upp með allt frá fyrstu Menning-
amóttinni virðist hafa náðst. „Um-
ræðan um lífíð í borginni, sérstak-
lega um helgar, var á neikvæðum
nótum. Með Menningarnótt vildum
við höfða til okkar sjálfra, til borgar-
búa sjálfra því að til að breyta borg-
arlífinu verðum við að gera það sjálf.
Nú er þessi árlegi viðburður orð-
inn tilhlökkunarefni og fólk tekur al-
mennt þátt i honum og mætir i
borgina með börnin sín og með for-
eldrum sínum, með ömmum og öf-
um. Þarna mætast allir aldurshópar
á jafnréttisgrundvelli og borgin
verður okkar þennan dag og fram á
þessa nótt.“
Elísabet sagði menningarhátíðina
„gott veganesti inn í haustið. Þetta
gefur í sálai-tetrið. Efth- þessa
menningarneyslu er fólk uppfullt af
jákvæðni og er líklegra en ella til að
sækja áfram í menningarviðburði.“
Varla getur nokkur aðili kvartað
yfir aðsókn. Yfirfullt var á flestum
stöðum þegar líða tók á kvöldið,
hvort sem um var að ræða listasöfn,
kirkjur, leikhús, veitingahús, eða
hvar þar sem eitthvað var að gerast.
Þá var götulífið nánast ævintýralegt
og sérstakt fyrir góða og afslappaða
stemningu.
Hátíð Ijóðsins
Þar sem ekki var endilega greið-
fært á milli staða og víðast þröng
þurfti að velja og hafna. Af mörgu
ágætisefni má segja að í þetta skipt-
ið hafi Ijóðið skipað nokkuð vegleg-
an sess. í Iðnó stóð yfir samfelld
ljóðadagskrá frá 19.30 til 2 um nótt-
ina. Skáldin Linda Vilhjálmsdóttir,
Sjón og Andri Snær Magnason
höfðu umsjón með þessu „ljóða-
maraþoni“ sem þau kölluðu því held-
ur óheppilega nafni „Nótt hinna
löngu ljóða“.
Linda og Elísabet Jökulsdóttir
opnuðu ljóðahátíðana á nýstárlegan
hátt með því að lesa ljóð, í gegnum
hátalara, úr tjamarhólmanum
klæddar kvöldkjólum. Þær lásu til
skiptis, sín hvor ljóðin, en Elísabet
lagði h'nurnar fyrir kvöldið með því
að lesa úr Völuspá (Hljóðs bið eg all-
ar helgar kindir) en Linda flutti sálm.
Hefðin átti nefnilega eftir að leika
stórt hlutverk í ljóðahátíð kvöldsins.
Eftir drykklanga stund í hólman-
um fluttu þær eða lásu Ijóðið í land,
hefbundin Ijóðmæli og frumsamin á
víxl. Þegar um fimmtán faðmar voru
í land fékk athöfnin súrrealískan
blæ þegar ræðarinn réri allt hvað af
tók án þess að báturinn færðist úr
stað. Gekk svo um stund og greini-
lega ekki hlaupið að því að landa
ljóðum, eins og þær stöllur bentu á
úrfleyinu ...
Sjálf dagskráin í gamla leiksaln-
um í Iðnó hófst síðan fyrir fullsetn-
um sal á flutningi Elísabetar Jökuls-
dóttur á „Einræðum Starkaðar“ eft-
ir Einar Ben, við kertaljós. Kynnir
kvöldsins, Sjón, setti því næst ljóða-
maraþonið en síðan stigu þau fram
hvert af öðru ljóðskáldin, Gyrðir El-
íasson, Vilborg Dagbjartsdóttir og
Sveinbjörn I. Baldvinsson.
í kjölfarið á þessum fyrsta hluta
fylgdu fjórir hlutar, á heila tíman-
um, með stuttu hléi á milli. í lok
hvers þeirra var tónlistaratriði. Allir
sem undii-ritaður hlýddi á stóðu sig
með prýði. Margir fluttu birt ljóð en
sumir óbirt.
Ljóðið er sannarlega ekki dautt ef
dæma má af aðsókninni í Iðnó. Það
var troðið úr úr dyrum, sérstaklega
seinni hlutann, og komust færri að
en vildu. Það var hins vegar áber-
andi hvað hefðin lék stórt hlutverk
og lítið um nýstárlegan skáldskap.
Ung skáld fá og þau þeirra sem
stigu á stokk virðast leggja mest
upp úr orðhnyttni og orðaleikjum en
margt gott inni á milli.
I öðru holli voru Steinunn Sigurð-
ardóttir, Kristján Þórður Hrafns-
son, G. Eva Mínervudóttir og Helgi
Hálfdanarson sem öll stóðu fyrir
sínu. I þriðja hópnum, milli 22 og 23,
kom fram Þorsteinn Gylfason og
flutti ljóðaþýðingar en Ásgerður
Júníusdóttir söngkona og Iwona
Jagla píanóleikari fluttu ljóð og lög.