Morgunblaðið - 25.08.1998, Blaðsíða 56

Atvinnutryggingar
MORGUNBLAÐIÐ, KRINGLAN 1,103 REYKJAVIK, SÍMI5691100, SÍMBRÉF 569 USl
PÓSTHÓLF3040, NETFANG: RITSTJ@MBL.IS, AKUREYRI: KAUPVANGSSTRÆTI1
ÞRIÐJUDAGUR 25. ÁGÚST 1998
VERÐ í LAUSASÖLU 125 KR. MEÐ VSK

Samherji með mestar
heimildir á næsta ári
SAMHERJI hf. hefur yflr að ráða
mestum aflaheimildum á komandi
fiskveiðiári, sem hefst þann fyrsta
september næstkomandi, um 25.500
tonnum eða 5,6% heildarinnar. Har-
aldur Böðvarsson hf. er kominn í
annað sætið, eftir að Miðnes hf. sam-
einaðist fyrirtækinu, með 21.200
tonn eða 4,61% og næst koma Ut-
gerðarfélag Akureyringa og Por-
móður rammi - Sæberg með lang-
leiðina í 18.000 tonn eða 3,9% heild-
arinnar. I öllum tilfellum er miðað
við þorskígildi, þannig að raunveru-
legar aflaheimildir, taldar í tonnum,
geta verið mun meiri.
Þarna er um fremur litlar breyt-
ingar frá síðasta ári að ræða að und-
anskildum Haraldi Böðvarssyni, sem
var með 2,9% heildarinnar í fyrra, en
sameining Miðness við fyrirtækið jók
hlutdeildina í 3,9%. Hlutdeild Sam-
herja er nánast óbreytt, en UA eykur
á hinn bóginn hlutdeild sína um 0,5%.
Haraldur Böðvars-
son í öðru sæti
eftir sameiningu
við Miðnes
Arnar HU er nú það skip sem
mestar aflaheimildir hefur mældar í
þorskígildum, eða 6.321 tonn, sem
er um 1,4% heildarinnar. Arnar var
í sjöunda sæti í fyrra, en vegna hag-
ræðingar í útgerð Skagstrendings
hafa auknar aflaheimildir verið
færðar á skipið. Næst koma UA-
togararnir Kaldbakur og Sléttbakur
með 5.326 tonn eða 1,5% og 4.935
tonn eða 1,1% heildarinnar og loks
þrír togarar Samherja, Baldvin
Þorsteinsson, Víðir og Akureyrin
hver með rúmlega 4.000 tonn eða
um 0,9%.
Fiskistofa gefur að þessu sinni út
887 aflamarksveiðileyfi. Af þeim 887
aflamarksskipum, sem veiðileyfi
fengu, var úthlutað aflamarki til 758
skipa. Aflamarksskip, sem fá leyfi
en eru án aflahlutdeildar og fá því
ekki úthlutað neinu aflamarki, eru
129. Aflamarksskipum hefur fækk-
að um 33 á yfirstandandi fiskveiði-
ári.
Nú eru gefin út 808 krókaveiði-
leyfi. Þorskaflaheimildir ki’ókabáta á
fiskveiðiárinu 1998/1999 miðast við
34.375 lestir af óslægðum fiski.
Þorskaflahámai-ksbátum hefur verið
úthlutað 31.604 lesta þorskaflahá-
marki. Aætlaður þorskafli króka-
báta, sem stunda veiðar á sóknar-
dögum með handfærum og línu, er
445 lestir og áætlaður þorskafli
krókabáta, sem stunda veiðar á
sóknardögum með handfærum ein-
göngu, er 2.326 lestir á fiskveiðiárinu
1998/1999.

i
Ljósmynd/Tómas Tómasson
Grunaður um þátt
í smygli á tæpum
2 tonnum af hassi
ÍSLENSKUR maður á fimmtugs-
aldri hefur verið í haldi lögreglu í
Þýskalandi í einn mánuð, grunaður
um þátttöku í innflutningi á tæp-
lega tveimur tonnum af hassi.
Interpol, alþjóðalögreglan, gaf út
alþjóðlega handtökuskipun á
manninn. Hann er grunaður um að
tilheyra glæpamannahópi í Evrópu.
Maðurinn var handtekinn í
Þýskalandi seint í júlí á grund-
velli alþjóðlegrar handtökuskip-
unar sem deild Interpol í Túnis
gaf út. Ekki liggur fyrir hvort
verið var að reyna að smygla
hassinu inn í Túnis, en yfirvöld
þar hafa krafist framsals hans.
Maðurinn hefur, samkvæmt
heimildum blaðsins, leitað til ís-
lenskra stjómvalda með beiðni
um að þau hlutist til um að hann
verði ekki framseldur til Túnis.
Þýskaland er með framsals-
samning við Túnis en löggjöfinni
svipar til þeirrar íslensku þar sem
gert er ráð fyrir að hægt sé að
hafna framsali af mannúðar-
ástæðum.
Fiðrildalirfur éta
upp lauf af trjám
TRJÁMAÐKUR hefur lagst á tré
og runna víða um land í sumar,
maðkurinn étur upp Iauf og eru
tré t.d. mjög illa farin í Vagla-
skógi að sögn Þrastar Eysteins-
sonar, fagmálastjóra hjá Skóg-
rækt ríkisins.
„Fiðrildalirfustofninn hefur
verið í hámarki í sumar og er
mest af haustfeta- og tígulvef-
aralirfum. Það hefur borið á
þessu um allt land en á Suður- og
Vesturlandi hafa trén getað vaxið
upp úr þessu þar sem veðrið hef-
ur verið mun betra. En vegna
kuldans á Norður- og Austurlandi
hafa trén lítið vaxið og trjámaðk-
urinn náð að aflaufga heilu trén
og bletti í skóginum.
Birkislcógurinn á Hallormsstað
er heldur Iauflitill og Vaglaskóg-
ur er mjög illa farinn eins og
fleiri svæði í Þingeyjarsýslum. í
Mývatnssveit hefur t.d. gulvíðir-
inn gjörsamlega verið aflaufgað-
ur,“ segir Þröstur.
Þröstur segir Guðmund Hall-
dórsson, skordýrafræðing skóg-
ræktarinnar, vera að skoða
myndir af svæðunum sem teknar
Morgunblaðið/Björn Gíslason
í VAGLASKÓGI eru um þrír
fjórðu hlutar trjánna illa farn-
ir eftir trjámaðkinn og segir
Sigurður Skúlason, skógar-
vörður á Norðurlandi, að
gömlu trén verði mest fyrir
barðinu á maðkinum.
voru úr lofti til að kanna út-
breiðslu skemmdanna. Hann seg-
ir annars litið við þessu að gera,
óreglulegar sveiflur verði alltaf í
stofnstærðum og nú sé upp-
sveifla.
Viðgerðir
á Bessa-
staðakirkju
14% hækkun launavísi-
tölu á átján mánuðum
UMFANGSMIKLAR viðgerðir
standa nú yfir á Bessastaða-
kirkju utanverðri og er áætlað að
þeim ljúki í október næstkom-
andi. Bessastaðakirkja er með
elstu steinhúsum á Islandi. Hún
var byggð á árunum 1771 til
1795 en lokið var við turninn
1822-1823.
Istak sér um viðgerðirnar fyr-
ir Bessastaðanefnd og að sögn
Tóinasar Tómassonar, verk-
fræðings hjá ístaki, var ekki
vanþörf á að hefjast handa.
Framkvæmdir hófust í júnflok
og þeim Iýkur í október. Búið er
að hreinsa utan af kirkjunni
skemmda múrhúðun og til
stendur að kústa hana þannig að
hleðslan sjáist. Þá verður skipt
um þakstein og gert við þakið á
turni kirkjunnar, skemmda
burðarviði og milligólf í turnin-
um, að sögn Tómasar, en mynd-
in var tekin er verið var hífa
turnþakið af Bessastaðakirkju.
LAUNAVÍSITALA hefur hækkað
um 14% undanfarið tæpt hálft ann-
að ár eða frá því hafist var handa
um gerð heildarkjarasamninga á
vinnumarkaði í fyrravor. A sama
tímabili hefur vísitala neysluverðs
hækkað um 2,4% og þegar litið er
auk þess til skattalækkana ríkis-
stjórnarinnar um síðustu áramót
um 1,9 prósentustig lætur nærri að
kaupmáttur launa hafi aukist al-
mennt um 12-13% á þessu tímabili
samkvæmt þessum mælingum.
Launahækkanimar eru nokkuð
mismunandi eftir einstaka stéttum,
eins og gengur, og nokkru munar á
launaþróun á almennum markaði
annars vegar og hjá opinberum að-
ilum hins vegar. Þannig mælir
launavísitala Hagstofunnar 12%
hækkun frá fyrsta ársfjórðungi
1997 til annars ársfjórðungs í ár á
almennum markaði, en 16% hækk-
un hjá opinberum starfsmönnum
og bankamönnum á sama tímabili.
Munurinn er 4 prósentustig og eru
þó ekki komin inn áhrif vegna
samninga við hjúkrunarfræðinga
um mitt þetta ár í kjölfar uppsagna
þeirra eða áhrif vegna ákvarðana
kjaranefndar að undanfórnu, svo
dæmi séu tekin.
Einstakt
Þessi launaþróun og kaupmátt-
araukning eru verulega umfram
það sem reiknað var með við gerð
kjarasamninga í fyrravor, en þá
töldu margir að farið væri fram á
ystu nöf í launahækkunum og
lengra en samræmdist stöðugleika
í efnahagslífinu til lengri tíma.
„Það er nánast einstakt, að það
sé í einhverju þjóðfélagi hægt að
hækka laun og launakostnað um á
annan tug prósenta og fá nánast
verðhjöðnun á sama tíma,“ sagði
Hannes G. Sigurðsson, aðstoðar-
framkvæmdastjóri Vinnuveitenda-
sambands íslands, aðspurður um
þessi efni.
Hann sagði að því kæmi það
honum ekki á óvart þótt einhverj-
ar hækkanir ættu eftir að koma
fram þó síðar yrði. Hins vegar
valdi aukin samkeppni og opnun
markaða hér því að verðmyndunin
lúti öðrum lögmálum en áður.
Kostnaðarverðbólga stjórni ekki
lengur verðlagsþróuninni heldur
verði verðmyndunin meira á
grundvelli markaðsaðstæðna
hverju sinni.
Friðrik M. Baldursson, for-
stjóri Þjóðhagsstofnunar, sagði að
ekki væri einfalt að skýra verð-
stöðugleika undanfarinna mánaða
í ljósi þeirra kostnaðartilefna sem
atvinnulífið hefði tekið á sig í
kjarasamningum. Fram til síðasta
vors hefði hækkað gengi krónunn-
ar stuðlað að því að halda verð-
lagshækkunum í skefjum. Inn-
flutningsverðlag hefði verið að
þróast með hagstæðum hætti, auk
þess sem álagning, sérstaklega á
innfluttan varning, hlyti að hafa
lækkað.
■ 4 prósentustiga/10