Dagblaðið Vísir - DV - 23.06.1987, Qupperneq 14

14
ÞRIÐJUDAGUR 23. JÚNl 1987.
Frjálst.óháð dagblað
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaöur og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJANSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELiAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjórar: PÁLL STEFÁNSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift,
ÞVERHOLTI 11, SlMI 27022
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð: HILMIR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 550 kr.
Verð i lausasölu virka daga 55 kr. - Helgarblað 65 kr.
Ríkir gegn fátækum
Mörgum þætti einkennilegt, ef spurt væri, hvað sé
líkt með Thatcher sigurvegara á Bretlandi og Alþýðu-
sambandi íslands. Fleirum þætti einkennilegt, ef svarað
væri, að hvorir tveggja stæðu með hinum ríku gegn
hinum fátæku. Svarið er samt tiltölulega rökrétt.
Hagfræðingur Alþýðusambandsins kaus sér nýlega
að standa frammi fyrir umræðu um lögfestingu lág-
markslauna. Hann hefði getað sagt, að kjarajöfnun
væri æskileg, ekki framkvæmanleg með þessum hætti,
en hins vegar á annan hátt, sem hann síðan rekti.
Þetta gerði hann ekki, heldur lét sér nægja að segja,
að lögfesting lágmarkslauna næði ekki tilgangi sínum.
Auk þess bætti hann við, að kjarajöfnun í landinu væri
komin á svipað stig og var í Mesópótamíu fyrir nokkur
þúsund árum, líklega hjá Hammúrabí í Babýlon.
Hagfræðingurinn notaði enga hugmyndafræði til að
rökstyðja, hvers vegna eðlilegt væri, að lífskjaramunur
íslendinga frysi í ástandi sem ríkti fyrir Krist í Mesó-
pótamíu. Hann þurfti það ekki, af því að samtök hans
standa með hinum vel settu í launakerfinu.
Margoft hefur komið fram, að í raun ráða uppmæl-
ingaraðall og ýmsir forréttindahópar ferðinni í Al-
þýðusambandinu og flestum sérsamböndum þess. Þegar
upp er staðið eftir kjarasamninga, hafa þessir aðilar
yfirleitt hirt rjómann og smjörið af niðurstöðunni.
Málsvarar launþega komast upp með þetta á sama
hátt og frú Thatcher kemst upp með sína stefnu á Bret-
landi. Vestrænt þjóðfélag hefur nefnilega breytzt svo,
að hinir tiltölulega vel settu eru orðnir fleiri en einstæð-
ar mæður og aðrir þeir, sem skipa undirstéttina.
Um allan hinn vestræna heim hefur myndast tiltölu-
lega vel stæð miðstétt sem er fjölmennust allra stétta.
Hún er orðin kjölfestan í þjóðfélaginu. Hún á sínar eig-
in íbúðir og er farin að kaupa hlutabréf og verðbréf.
Hún er farinn að finna til sinna eigin hagsmuna.
Miðstéttarfólk Vesturlanda kemst smám saman á þá
skoðun að þjóðfélagið sé um of reyrt í viðjar velferðar.
Það hallast sífellt meira að markaðshyggju. Það styður
stjórnmálamenn sem leggja áherzlu á stækkun þjóðar-
auðsins, en sinna síður jafnri dreifingu hans.
Slíkt fólk hefur borið Reagan til valda í Bandaríkjun-
um og Thatcher í Bretlandi. Það lætur sér vel líka, að
Thatcher smjaðri ekki fyrir fátæklingum og segi letingj-
um til syndanna. Það lætur sér fátt um finnast, þegar
hana er sögð skorta hlýju í garð hinna lakast settu.
í kringum þetta hefur verið smíðuð hugmyndafræði,
sem segir, að stjórnaraðgerðir í þágu hinna vel settu,
svonefnd örvandi hagstjórn, efli þjóðarhag og myndi
auð sem síðan sáldrist frá hinum ríku niður til hinna
fátæku, í mynd aukinnar og betur borgaðrar atvinnu.
Raunar er þetta einkar rökrétt hugmyndafræði.
Stækkun þjóðarköku er yfirleitt til góðs fyrir alla um
síðir, þótt hún komi fyrst að gagni þeim, sem aðstöðu
hafa til að nota sér hvetjandi stjórnaraðgerðir á borð
við háskattalækkanir og aðra þrengingu skattstiga.
Thatcher og Reagan telja sér brýnt að beita hug-
myndafræði til varnar stuðningi við hina ríku.
Uppmælingaraðall Alþýðusambandsins hefur hins veg-
ar ekkert fyrir slíku, heldur vísar bara til Mesópótamíu.
íslenzkir stjórnmálamenn munu líka höfða meira til
eiginhagsmuna, þegar þeir fara að átta sig á, eins og
Thatcher, að hinir vel stæðu eru orðnir fjölmennasta
stéttin. Fá atkvæði eru hins vegar í einstæðum mæðrum.
Jónas Kristjánsson
„Einstæðir foreldrar og aðrir þeir sem erfitt eiga uppdráttar í þjóðfélaginu ættu að kynna sér rækilega stefnu-
skrá Borgaraflokksins þar sem mildi og mannúð situr i fyrirrúmi..."
Húsnæði - sjálf-
sogð mannréttindi
Húsnæði, föt og matur eru þær
frumþai-fir sem ekki verður komist
hjá að fullnægja fyrir þegna hvers
siðaðs þjóðfélags.
Það vekur þvi furðu að í okkar
auðuga þjóðfélagi skuli ekki betur
séð fyrir hentugu húsnæði fyrir
þegnana en raun ber vitni. Langar
raðir auglýsinga í dagblöðum eftir
húsnæði vitna best um að hér ríkir
hið mesta ófremdarástand sem óhjá-
kvæmilega leiðir af sér ýmiss konar
félagslegan vanda, vanda sem venju-
legt launafólk ræður engan veginn
við. Tæpast þarf að tíunda þau
vandamál sem hrannast upp hjá því
fólki sem ekki hefir gilda sjóði upp
á að hlaupa. Húsaleiga er hér afar
há og í hana fer því miður alltof stór
hluti þeirra lágu tekna sem verka-
fólk aflar og af þeim sökum hefir
fólk ekki efni á að sinna ýmsu því
sem með öðrum þjóðum telst til sjálf-
sagðra mannréttinda. Hvemig á t.d.
einstæð Sóknarkona með 29 þúsund
í mánaðarlaun að ráða við að greiða
20 þúsund í leigu á mánuði?
Félagslegt vandamál
Öllum ætti því að vera ljóst að hér
er um geysistórt félagslegt vandamál
að ræða, vandamál sem ekki þolir
bið og verður að leysast af þeirri rík-
isstjóm sem næst sest að völdum.
Mjög hefir verið gumað af nýju
og bættu húsnæðislánakerfi og
vissulega var þar um framför, og
hana allverulega, að ræða en betur
má ef duga skal. Með hinu nýja lána-
kerfi virðist vera miðað við að allir
þeir sem eignast vilja eigið húsnæði
þurfi að ráða yfir verulegu fjármagni
þó svo að viðkomandi hljóti hæstu
möguleg lán frá hinu opinbera. Aug-
ljóst er hins vegar að verkafólk hefir
litla sem enga möguleika á að eign-
ast þak yfir höfuðið einfaldlega
vegna þess að það hefir ekki efni á
að taka dýr bankalán til þess að
koma til móts við þau lán sem hið
opinbera veitir.
Húsnæðisvandamál hafa verið
ríkjandi hér svo lengi sem ég man
eftir og því er augljóst að öllum þeim
Kjaliaiinn
Þorvaldur Sigurðsson
skrifstofumaður
stjómmálaflokkum, sem hingað til
hafa setið á alþingi, hefir gjörsam-
lega mistekist að finna viðhlítandi
lausn á þessu sjálfsagða mannrétt-
indamáli. Frændur okkar Sviar hafa
fyrir löngu gjört sér grein fyrir þess-
um vanda og í flestum stærri borgum
þar er ekki um húsnæðisskort að
ræða. Þar gefast ýmsir kostir og
getur fólk þar valið á milli þess að
eiga húsnæðið sjálft eða þá að leigja
hjá hálfopinberum aðilum á sann-
gjömu verði. Hér þarf að gefa
láglaunafólki kost á að eignast eigið
húsnæði sé þess óskað og þá verður
að ganga út frá því að þeir sem vinna
fyrir lægstum launum geti fengið
andvirðið allt að láni hjá opinberum
aðilum og að greiðslubyrðin skerði
sem minnst eðlilegt líf fólks.
Ófremdarástand
Aðeins einn stjómmálaflokkur
hefir óflekkaðar hendur í þessu máli
og á ég þar við Borgaraflokkinn sem
er nýtt afl í íslenskum stjómmálum
og hefir m.a. tekið upp eftirfarandi
í fjölþætta stefhuskrá sína varðandi
húsnæðismál: „Húsnæðislánakerfið
verði í stöðugri endurskoðun og at-
hugað hvort nýta megi hugmyndir
frá nágrannalöndunum": Hér er hóf-
lega og hreint gengið til verks og
lýst yfir fullum vilja til þess að tak-
ast á við þessi mál og að nýta það
sem best hentar og gefist hefir vel
hjá nágrannaþjóðum okkar. Víst er
að hinir nýkjörnu þingmenn Borg-
araflokksins munu af krafti takast á
við þetta erfiða og fjölþætta vanda-
mál þvi ekki verður lengur unað við
ríkjandi ófremdarástand.
Einstæðir foreldrar og aðrir þeir
sem erfitt eiga uppdráttar í þjóð-
félaginu ættu að kynna sér rækilega
stefnuskrá Borgaraflokksins þar sem
mildi og mannúð situr í fyrirrúmi
og þar sem rúm er fyrir alla þá sem
heilshugar vilja Ijá góðum málum
lið. Með því að efla og styrkja Borg-
araflokkinn getum við best tryggt
að hagsæld og almenn velmegun, þar
sem tekið er tillit til allra, nái að
ríkja á meðal okkar um ókomna
tíma.
Hér hefir aðeins verið stiklað á
stóru enda var meiningin alls ekki
að ráða til lykta þessu víðfema
vandamáli. Markmiðið er fyrst og
fremst að vekja athygli á að nú hef-
ir í fyrsta sinn í áratugi gefist kostur
á að efla og styrkja nýjan og ferskan
stjómmálaflokk, flokk sem sett hefir
í öndvegi velferð og heill einstakl-
ingsins í þessu ægifagra landi.
Þorvaldur Sigurðsson
„Hvernig á t.d. einstæð Sóknarkona með
29 þúsund krónur í mánaðarlaun að ráða
við að greiða 20 þús. kr. í leigu á mánuði?u