Dagblaðið Vísir - DV - 18.06.1990, Blaðsíða 26

Dagblaðið Vísir - DV - 18.06.1990, Blaðsíða 26
J1 34 MÁNUDAGUR 18. JÚNÍ 1990. Afmæli Pétur M. Jónasson Pétur M. Jónasson, prófessor í vatnalíffræði, er sjötugur í dag. Pétur Mikkel er fæddur í Reykja- vík og lauk magistersprófi í dýra- fræði í Kaupmannahafnarháskóla 1952. Hann var styrkþegi Danska vísindaráðsins 1953-1957 og adjunkt í vatnalíffræði í Kaupmannahafnar- háskóla 1956, vísindalegur aðstoðar- maður 1957, fastráðinn 1958, deild- arsrjóri í KHÍ1967, lektor 1969, dr.phil. 1972 og prófessor 1977-1990. Pétri hefur verið boðið að halda gestafyrirlestur í háskólum í Evr- ópu, N-Ameríku, Japan og Nýja Sjá- landi frá 1948. Hann var vísindaleg- ur ráðunautur fyrir ríkissrjórn Kandada í British Columbía 1962 og hefur komið á fót alþjóðlegum fund- um um vatnalíffræði frá 1964. Pétur var í srjórn danska vistfræðifélags- ins 1967-1982, var fyrirlesari í að- þjóðlegri ráðstefhú um mengun í Bandaríkjunum 1967 og fyrirlesari um sveiflur um dýrum í vötnum í Arnheim í Holland 1970. Hann stjórnaði Mývatnsrannsóknunum 1970-1979 og var fyrirlesari í al- þjóðalíffræðiverkefni Sameinuðu þjóðanna 1972 og 1975. Pétur var varaforseti norræna vistfræðiráðs- ins 1973-1989 og hefur stjórnað Þing- vallavatnsrannsóknunum frá 1974. Hann hefur verið fulltrúi Dana í alþjóðavatnalíffræðingafélaginu frá 1977, aðalritsrjóri íslensku dýra- fræðinnar, Zoology af Iceland, frá 1980, en nú eru komnar út 4000 blað- síður, meðritsrjóti aðaltímarits vatnalíffræðinga 1981-1989. Pétur kom á fót ráðstefhum um ÞingvaUa- vatn 1982,1984 og landrek og líf- fræði íslenskra stöðuvatna 1986 og var fyririesari á alþjóðráðstefhu um lægri dýr í vötnum 1984. Hann var meðhöfundur bókar um vistfræði heimsins 1984, hefur verið formaður í nefhd sem útnefhir heiðursfélaga alþjóða vatnalíffræðifélagsins frá 1987 og var fyrirlesari um vatnasvið háfjallavatna í Kaliforníu 1989. Pét- ur varð meðlimur danska vísindafé- lagsins 1980, danska náttúruvís- indafélagsins 1981 og norska vís- indafélagsins 1986. Hann hefur verið forseti ísl. fræðafélagsins í Kaupa- mannahöfh frá 1985, sem m.a. hefur gefið út jarðabækur Árna Magnús- sonar og Páls VídaUns. Pétur var beðinn um að halda Baldi Memor- ial-fyrilestur20. alþjóðaráðstefhu alþjóðafélags vatnalíffræðinga 1977. Hann hlaut Naumann-Thienmann verðlaunin, þekktustu verðlaun vatnalíffræðinga í heiminum, fyrir framúrskarandi visindaafrek 1987. Pétur hefur verið forseti norræna vistfræðifélagsins 1989 og var kos- inn forseti aðþjóðafélags allra vatnalíffræðinga í heiminum frá 1989. Pétur kvæntist 29. maí 1964 Dóru Gunnarsdóttur, f. 4. nóvember 1926, ritara Sáttmálasjoðs. Foreldr- ar Dóru eru: Gunnar Árnason, verk- stjóri í Reykjavík, og kona hans, Guðrún Halldórsdóttir. Dætur Pét- urs og Dóru eru: Margrét, f. 15. sept- ember 1964, hagfræðingur í Kaup- mannahöfn, og Kristín, f. 3. október 1967, lögfræðinemi. Systkini Péturs eru: Guðmundur, f. 11. nóvember 1921, skipasmiður í Rvík, kvæntur Steinunni Guðnadóttir, hún er látin, Jón Örn, f. 23. febrúar 1923, d. 1985, skipasmiður í Rvík, kvæntur Þóru Pétursdóttur og Ása Valdís, f. 24. febr. 1926, gift Geir Arnesen, verk- fræðingiíRvík. Foreldrar Péturs voru: Jónas Halldór Guðmundsson, f. 1. sept- ember 1891, d. 1970, skipasmiður í Rvík, ogkonahans, Margrét Guð- mundsdóttir Ottesen, f. 19. febrúar 1890, d. 9. desember 1964. Jónas var sonur Guðmundar, b. í Hrauni í Dýrafirði, og konu hans, Jónu Krist- ínar Jónsdóttur. Margrét var dóttir Guðmundar, b. í Miðfelli í Þing- vallasveit, Jónssonar Ottesens, b. á Ingunnarstöðum í Kjós, bróður Oddgeirs, fóður Péturs Ottesen al- þingismanns. Jón var sonur Odds Péturs Ottesen, dbrm. á Ytra-Hólmi á Akranesi, Lárussonar Ottesen, kaupmanns í Rvík, Oddssonar, rit- ara yfirdómsins á Alþingi, bróður Ólafs stiptamtmanns, ættföður Stephensensættarinnar. Oddur var sonur Stefáns, prests á Höskulds- stöðum, Ólafssonar. Móðir Stefáns var Anna Stefánsdóttir, prófasts og skálds í Vallanesi, Ólafssonar, próf- asts og skálds í Kirkjubæ í Tungu, Einarssonar, prófasts og skálds í Heydölum, Sigurðssonar. Móðir Odds Péturs var Sigríður veitinga- kona, sem Dillonshús var reist fyr- ir, Þorkelsdóttir Bergmann, kaup- manns í Rvík, Guðmundssonar, bróður Ólafs í Vindhæli, fóður Magnúsar Bergmanns, ættföður sunnlensku Bergmannsættarinnar, langafa Stefáns, afa Árna Bergmann ritstjóra. Annar sonur Ólafs var Bjórn Ólsen, klausturhaldari á Þingeyrum, ættfaðir Ólsensættar- innar, afi Björns Ólsen, fyrsta há- skólarektors. Dóttir Ólafs var Oddný, móðir Guðrúnar Blóndal, ættmóður Blöndalsættarinnar. Móðir Guðmundar var Sigurlaug, systir Björns, járnsmíðame^stara í Rvík, langafa Friðriks Þórs Frið- rikssonar kvikmyndaleikstjóra. Sigurlaug var dóttir Péturs Hjalte- steð, b. í Saurbæ á Hvalfjarðar- strönd, og konu hans, Guðríðar Magnúsdóttur, prests í Steinnesi, Árnasonar, biskups á Hólum, Þór- arinssonar. Móðir Árna var Ástríð- ur Magnúsdóttir, prófasts í Hvammi í Hvammssveit, Magnússonar, bróður Árna prófessors. Móðir Ástríðar var Sigríður, systir Páls Pétur M. Jónasson. Vídalín. Sigríður var dóttir Jóns, b. í Víðidalstungu, Þorlákssonar, lög- réttumanns í Víðidalstungu, Páls- sonar, sýslumanns á Þingeyrum, Guðbrandssonar, biskups á Hólum, Þorlákssonar. Móðir Sigríðar var Hildur Arngrímsdóttir lærða, vígslubiskups á Melstað, Jónssonar. Móðir Guðríðar var Anna Þor- steinsdóttir, systir Hallgríms, fóður Jónasarskálds. Móðir Jónasar var Ása Þorkels- dóttir, b. á Þyrh á Hvalfjarðar- strönd, Þorlákssonar og konu hans, Margrétar Þorláksdóttur, b. í Blönduholti, Brynjólfssonar, b. á Útskálahamri, Einarssonar, b. á Út- skálahamri, Þorvarðssonar, lög- réttumanns í Brautarholti, meðal hvatamanna að stofnun Innrétting- anna í Rvík, Einarssonar. Móðir Þorláks var Ása Þorláksdóttir, syst- ir Ástríðar, langömmu Þorláks O. Johnsen, kaupmanns í Rvík, langafa Einars Laxness, framkvæmdastjóra Menntamálaráðs. Menning Frjálst og formfast Það var vel til fundið af Félagi íslenskra myndUstar- manna að efna til sýningar á nokkrum vel völdum verkum eftir heiðursfélaga sinn, Sigurð Sigurðsson hstmálara, í tilefni af Listahátíð 1990. Það þarf tæplega að fara mórgum orðum um feril Sigurðar á þessum vettvangi, svo djúp spor hefur hann markað í sögu íslensks landslagsmálverks. Auk þess er ekki langt um hðið síðan haldin var yfirlitssýning á verkum Sig- urðar í Listasafni íslands, þar sem ítarlega var sagt frá þróun listar hans. Sigurður er vissulega hægferðugur í Ustinni, enda hefur hann ævinlega haft meiri ánægju af því að lifa lífinu en að kósera um það á striga. Sem þýðir alls ekki að hann sé sestur í helgan stein, sáttur við ævi- starf sitt eða uppfullur með beiskju, eins og svo marg- ir hérlendir starfsbræður hans. Straumarfrá Frans „Maður losnar ekki við þennan andskota," er við- kvæðið þegar Sigurður er spurður tíðinda af málverki sínu. En þrátt fyrir ólíkindalæti fær listamaðurinn engan veginn duhð þá staðreynd að sjaldan hefur hann málað betur en hartn gerir í dag. í landslagsmyndum hans mætast tveir straumar, sem sennilega eiga upp- runa sinn í einu og sama fljótinu, kannski því sama og rennur undan fjaUinu Sainte-Victoire í Suður Frans. Annars vegar er bjart og skynrænt Utróf danskra heiðamálara, hins vegar þéttur og voldugur bygging- arstíll Jóns Stefánssohar. Stundum nær danskurinn yfirhöndinni og myndir Sigurðar leysast upp í bjartan vef Uta, annars staðar er byggingin svo rammger að Utirnir fá sig hvergi hrært. Mosi og uróaröldur En í bestu myndum sínum, og nokkrar þeirra er aö finna á sýningunni í FÍM-salnum við Garðastræti, haldast Utróf og byggingarstíU þétt í hendur. Þetta eru yfirleitt myndir með sterkum láréttum áherslum, þar sem mætast grámosi og urðaröldur, eða sandflesjur og himinn. Og maður setur sig í steUingar skáldsins EUots og spyr: Hvað vex í svona grýttri auðn? Við fyrstu sýn, ekkert. En þegar yfirborð þessara mynda er gaumgæft birtist ótrúlega blæbrigðarík Utaflóra undir efsta lagi þeirra og fer vaxandi því lengur sem á þær er horft. Á endanum skiptir ekki máU hvort Sigurður Sigurðsson að störfum. Myndlist Aðalsteinn Ingólfsson þessi Utbrigði eru þarna „í raun og veru", svo mikUl er Ustrænn sannfæringarkraftur málarans. Portrett Á sýningunni í FÍM-salnum gefst einnig tækifæri að berja augum nokkur portrett Sigurðar svo og eina uppstUUngu, þar á meðal þekkta mynd hans af konu sinni, Önnu. UppstiUingin (nr. 18) er mikU gersemi, í senn samræmd og fijáls í sniðum. Sýningunni í FÍM- salnum lýkur þann 19. júní, svo nú er hver síðastur að sjá hana. Hl hamingju með afmælið 18. júní ______________________ SigurI>jörgSteiansdóttir, OC árfk Grenitéigi4,Keflavík. **** <i» q Húnverðuraðheiman. _*„„_,-.., _-.««,+!*_„__ Guðinundurívarsson, MagnusKnatjansson, „ ,, ..„„ , ÞambárvöBuml.Óspakseyrar- ^öaveptj.beitosi. j^, Bi EmarEggertsson, EngjaseU62,Reykjavík. 75ara_________ 50ára________ StefaníaSigurbergsdóttír, ¦_. ., _. _ EngmjaUal9,Kópavogi «m^M#,f0n„w« GfsfiStorgéirsson BugatumlO.TaUaiafirði HausthusumLEyiahreppt Sl^?' 70 ára 40 ára 1 n a i bj örg Magnúsdóttir, Þorsteinsgötu5, BorgarnesL Guðrún Kristíénsdótir, FífUbrekku, Akureyri Halidóra Guðlaugstló ttir, Skólábraut 3^ Selrjarnarnesi 60ára Ragnar Sigurðsson, Firði,Bæjahreppi S umarliði Bárðarson, Háteigsvegi 22, Reykjavík. KyþórVatdimarsson, Ásgarði, Kirkjubæjarhreppi. Þóra Vignisdðttir, Álfheimum 32, Reykjavik. tiunnóH'ur Árnason, Brekkustíg 31A, Njarðvík. Helen Dröfn Hialtadóttir, Túngötn 9, SúðayíkurhreppL Heiga Eyj ólfedóttir, SuðurvöUum 14, Keflavík. Guðjón Óskarsson, ÞverárseH 28, Reykjavik. Freysteinn Traustason, Hverhólum, Lýtíngsstaðahreppi. Hu< >um brosum/ í íimferðinni * - og allt gengur betur! • ||UMFERDAR

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.