Þjóðviljinn - 05.01.1990, Blaðsíða 7

Þjóðviljinn - 05.01.1990, Blaðsíða 7
VIÐHORF Aramótahrun formannsins Formaöur Alþýðubandalags- ins, Ólafur Ragnar Grímsson skrifaði áramótahugvekju í Þjóð- viljann og fór mikinn. Markmið- ið með „hugvekjunni" virtist fyrst og fremst að koma höggj á róttæka gagnrýnendur Ölafs innan Alþýðubandalagsins. Á þá sem hafa gagnrýnt Ólaf fyrir skort á lýðræðislegum vinnu- brögðum og virðingarleysi við stefnu flokksins. Á þá sem hafa gagnrýnt hann sem fjármálaráð- herra fyrir virðingarleysi hans gagnvart samtökum launafólks. Aðferð Ólafs er gamalkunn aðferð íhaldsins að „flýja austur á Volgubakka" með málflutning- inn þegar erfiðlega gengur að verjast sókn róttækra afla heima fyrir. Ólafur er að reyna að inn- prenta fólki, að það séu „hinir róttæku" sem séu að láta undan síga í Austur-Evrópu nú, en hann og hans menn séu að vinna þar sigur fyrir hönd lýðræðisins. Þessi útflutningur á vanda Alþýðu- bandalagsins er barnalegur og dæmdur til að mistakast. Um hvað er deilt í Alþýðubandalaginu? Það ánægjulegasta við Lands- fund Alþýðubandalagsins í nóv- ember s.l. var að þá skýrðust pól- itískar línur á margan hátt, varð- andi mörg helstu pólitísku mál flokksins. Fyrir mér litu andstæðurnar út eins og hér segir, og byggi ég þá bæði á tillöguflutningi og öðrum málflutningi: Annars vegar stóð Birting ásamt Ólafi Ragnari og nokkrum í kringum hann í fjármálabú- skapnum. Þeir vildu aukið svig- rúm markaðsaflanna. Þetta kom m.a. fram í tillögu- flutningi þar sem fiskmarkaðir voru settir sem lausn fram í stað byggðakvótans, þ.e.a.s. í stað þeirrar kröfu Alþýðubandalags- ins um nokkurt skeið að byggð- irnar skyldu ráða fyrir fiskveiði- kvótanum í stað útgerðarmanna. Þetta kom fram í frægum tillögu- flutningi um grisjun byggða í landinu, og í því almennt að svo- kallaður hagvöxtur var settur í stað þeirrar stefnu að viðhalda byggð í landinu öllu. Þetta kom fram í breytingartil- lögum forystunnar, eftir að flestir fundarmenn voru farnir heim, við róttæka verkalýðsmálaálykt- un sem kjaramálaneftad fundar- ins hafði sett fram. Þetta kom fram í stuðningi (þó ekki afdráttarlausum) við inn- göngu í Evrópubandalagið. Þetta kom fram í umræðu um einstök mál þar sem tillögur voru um að færa félagslega þjónustu Ragnar Stefánsson skrifar frá sveitarfélögunum til einstak- linga. A móti þessari stefnu settu hin- ir róttæku fram stefnu flokksins eins og hún var mótuð á síðustu landsfundum, í stefnuskrá flokksins og víðar. Stefnu sem var mótuð, en því miður ekki Hins vegar yerðum við að krefjast þess af Ölafi að hann út- skýri nánar hvað hann á við. Þegar þú talar um hrun komm- únismans, þykir mér liklegt að þú eigir við það stjórnarfar sem ríkt hefur austantjalds allt of lengi. Hér talar þú um kommúnisma einmitt í sér að áhrif flokksins lægju í styrk hans til að koma skoðunum sínum á framfæri í lýðræðislegri og opinni baráttu á verksmiðjugólfinu, ef svo má að orði komast. Bentu okkur á, Ólafur, hvar þú hefur helst séð slíka flokka að störfum á síðustu „Öllþessi stefnuatriði renna stoðum undirþað að Ólafur Ragnar og hans lið séu að undirbúa samruna við Alþýðuflokkinn, efekki inngöngu í hann..." fylgt eftir af forystunni. Auk þess sem fram kom á landsfundinum hefur bæði Ólafur Ragnar og fleiri úr Birt- ingarliðinu lengi viðrað hug- myndir um endurskoðun á af- stöðu flokksins til veru Islands í NATO. ÖU þessi stefnuatriði renna stoðum undir það að Ólafur og hans lið séu að undirbúa samruna við Alþýðuflokkinn, ef ekki inngöngu í hann, og það á grund- velli stefnu Alþýðuflokksins, en ekki á grundvelli stefnu Alþýðu- bandalagsins. Þetta pólitíska brölt Ólafs Ragnars og hans stuðningsmanna var sæmilega afhjúpað á lands- fundinum og fékk þar lítinn stuðning. Ólafur hélt hins vegar völdum með stuðningi svokall- aðra flokkseigenda, sem telja sig verða að styðja Ólaf meðan þeir sitja í núverandi ríkisstjórn. Flokksforinginn telur að sam- runinn við Alþýðuflokkurinn, sem hófst reyndar með „rauðu ljósi" fyrir ári, sé „í hættu" vegna róttæku aflanna. Því verður að nota hvað sem er til að koma höggi á þau, og þá eru nýlegir atburðir í Austur-Evrópu taldir heppilegir. Gjaldþrot skriffinnanna Áramótahugvekja Ólafs Ragnars getur því miður ekki orðið eðlilegur grundvöllur að umræðu um þýðingu atburðanna í Austur-Evrópu. Til þess er hún allt of slagorðakennd, enda er henni ætlað allt annað hlutverk en að færa okkur nær sannleikan- um um eðli þeirra atburða sem við höfum fylgst með í Austur- Evrópu undanfarið. eins og hver annar íhaldsmaður. Sósíalistar og marxistar hafa not- að oröiö kommúnisti sem heiti á framtíðardraumsýn sinni, samfé- lagi þar sem ríkisvaldið er alger- lega horfið. Að taka undir þessa orðnotkun andstæðinga sósíal- isma, og jafnréttisbaráttu er bara til að villa um fyrir almenningi. Þú talar um gjaldþrot lenínism- ans án þess að skilgreina á nokk- urn hátt hvað þú átt við með len- ínisma, sem er nauðsynlegt að þú gerir áður en grein þín getur orð- ið grundvöllur einhverrar vitr- ænnar umræðu. Annars verður þetta bara eitthvert ismakarp, sem ekki nokkur maður skilur. Ef þú ert að tala um uppgjörið í byrjun þessarar aldar milli mciri hluta 2. Alþjóðasambandsins og þeirra sem fylgdu Lenín að mál- um, þá tengdist það uppgjör upp- hafi fyrri heimsstyrjaldarinnar, þar sem kratamir sviku fyrri heit- strengingar um að aldrei framar skyldu verkamenn heimsins bera vopn hver á annan. Þvert á móti stilltu kratar sér bak við borgar- astétt viðkomandi landa í að etja verkalýðnum út í það blóðbað sem fyrri heimsstyrjöldin var. Meginkrafa rússnesku byltingar- innar og „lenínistanna" var friður, að hætt yrði að nota al- þýðu manna sem fallbyssufóður í stríðinu. En e.t.v. ertu frekar að tala um hina lenínísku flokksgerð og stöðu flokksins í baráttunni fyrir hagsmunum verkalýðsins. En flokkur Leníns var ekki flokkur sem einn maður átti að ráða eða ráðherrar eða þingmenn. Mið- stjórnarvaldið og virkt lýðræði neðanfrá átti að koma í veg fyrir þá hættu. Flokkur hans átti held- ur ekki að einoka valdið. Krafan um öll völd til ráðanna fól það áratugum. Varla í Austur- Evrópu? Endurnýjun sósíal- ískrar baráttu í blaðagrein í nóvember sl. og útvarpsviðtali, lýsti ég í stuttu máli hugmyndum mínum varð- andi atburði síðustu mánaða í Austur-Evrópu. Ég hef tekið eftir að þeim hugmyndum sem ég þar setti fram deili ég með mörg- um róttækum sósíalistum. í stuttu máli benti ég á að lýð- ræðisþróun í Austur-Evrópu væri forsenda fyrir þróun sósíalisma í þessum löndum. Og að ég teldi að lýðræðisþróun þar mundi ýta undir og efla baráttu fyrir sósíal- isma um allan heim. Mér finnst það ekki lfklegt að alþýða Austur-Evrópu muni afhenda einstaklingum formlegar eignir sínar meira en orðið er, þvert á móti muni hún leitast við að gera þetta formlega eignarhald sitt að áþreifanlegum raunveruleika. Slfk þróun mundi virka mjög hvetjandi á launafólk í Vestur- Evrópu að fara að berjast fyrir afnámi arðránsins, í stað þess að láta sér nægja að berjast fyrir tak- mörkunum á því, fara að berjast fyrir sósíalisma. Ég get þó ekki að því gert að ég óttast að slæmir stjórnarhættir valdaflokkanna í þessum löndum um langt skeið geti einvers staðar leitt til bakslags og sigurs þeirra sem sitja vilja við kjötkatlana, ofar örlögum fólksins, Slíkt mundi ég þó ekki kalla fagnandi hrun sósíalismans. Ég mundi harma slíkt, og það gera allir þeir sem vilja veg alþýðu sem bestan í baráttu hennar við auðvaldið. 2. janúar 1990. Ragnar Stefánsson Ragnar Stefánsson er jarðskjálfta- fræöingur og situr í miðstjórn Alþýðu- bandalagsins. Hninkommúnismans - s»9urlýðræðSns I °nd,m Áu', í ,it,n<unní í 3UÍTS1WE r°'«° . '*'' freL:* nendu' °« | ^mmú,,,",,' ' 0| rt'««ii "" ¦ íS£ fXi!"?.'?" I tilefni áramótaqreinar í áramótagrein formanns Al- þýðubandalagsins í Þjóðviljanum 30. desember er rætt um „hrun kommúnismans" í Evrópu og í lokin hugleiðingar um einhvers konar „nýja" tíma sem eru að vísu harla þokukenndir. Neðar- lega í næstsíðasta dálki eru þó nokkur orð, sem hægt er að festa Jón Torfason skrifar hendur á, þegar rætt er um afleið- ingarnar af aburðunum í Austur- Evrópu. Þar segir: „Þessi þróun knýr á um að nú þegar hefjist umræður um grund- völl nýrrar íslenskrar utanrikis- stefnu. Kjarninn í þeirri umræðu á ekki að vera hvort bandarfski herinn hverfí frá fstandi heldur ] fcCÍ'" """"Smloo , I iknmynd ,''tZ,"" S"m «'tan. }*"*"**&??:,D'>" I "" upn s... i„™, v" ™nn- njMKJSÍT"'"11'' u »,«.„ viö dV' O0f=yt'» íícinnm S "*¦"* h.f. t Wmmmlnn' ¦**»!• Iirtll't V"°" "*„ mlk- (5 Tjsn ,'„-"'¦¦"- "ommií'iiimini, (A m^í¦, :«»t ot lp.li.bor. m'Í.'w,"Vu ÖUu lð vrfti ¦?,,, scmrn«ii' í'v>kkTmm,™w''p'1,U>fi"'*lt iommúnilm«nn Æ v»'«i**eifi '¦ffomidi- fgaíitaS-;;;,-;"0"-™,- &¦*»« SS2S» Jeitla i ___ S&'-SHSUSSi . '"Wm wm reyn^íT!.S ltnn- lvn»««u.n. Í"1"*'" »>ín- Kommiíi„„Mls. . •'lvfrufíi, un„ TLV""' ¦*> únilavei, "'™i'"*hij un •mWkUh,,',S.™n'.S''"'"* hvað tekur við þegar hann fer. Verkefni framtíðarinnar felst ekki f því að deiia um aðild ís- lands að NATO heldur varða hinn nýja veg til veraldar þar sem hernaðarbandalögin hafa glatað gildi sínu og smáþjóðir sýna í verki að þær 1 i fa f sátt og samlyndi við önnur lönd og heiminn aílan. I e'k''f|!Iu^^,n.rJL."", ' 'tfðri 'roWnims h,n, v íaroí 0«n»rC,T'','-»''''vi 'kon,. Ptntinif^.:^m ,kk,n "-«.0.nd. C '"' >9fttr rnuúbr. OIafsRagnars ¦jrfmssonar, formannsAll þýðubandalags- n"y«5miii.,!"- *>» unum í m £í™" ' l*ðv"u- ^",í"""" l»« «'""'„" «™>. íESfiC„',tín;' '"."K.S, "s"'o"»,- -s:~'„™°«"T»t,- JSsSSíilS ^PS?3 §£S£É| ¦m !,«*,«,,_ . *°..*"- Öm,, s,,„n,r,"Pi0mi" hP^Ci. rt^" WkV., K,im ,""""«"«m írSu?«m^,"">"S--'' SB V-SSSÍ.l',1'0'' „Samkvœmtþessum orðumformanns- ins hlýtur að mega treysta þvíað flokk- urinn beiti sér nú loksins afalefli íher Herinn og NATO geta ekki lengur verið viðmiðun íslenskrar utanríkisstefnu." Hér er talað óvanalega afdrátt- arlaust og ómögulegt að skilja þessi orð á annan veg en þann að herinn skuli hverfa úr landi sem skjótast. Nú stendur líka svo vel að Alþýðubandalagið er í rfkis- stjórn og á því góða möguleika á að hrinda því stemuskrárákvæði sfnu í framkvæmd að bandaríski herinn hverfi frá íslandi. Sam- kvæmt þessum orðum formanns- yy.'lj , « ins hlýtur að mega treysta því að YnaiinU... flokkurinnbeiti sérnúloksinsaf alefli í hermálinu en láti sér ekki nægja stóryrði um það fyrir kosn- ingar eins og vanalega. Samkvæmt yfirlýsingum þessa 'sama formanns er ríkisstjórnin sterk og ætlar að sitja lengi, jafnvel allt til 1992, ef ekki lengur. Pað er þvf ttlvalið að nota nú langþráð jólafrí alþingis- manna til að móta áætlun um að herinn hverfi úr landi á kjörtfm- abilinu. Jón Torfason Jon Torfason er islenskufrsBoingur og situr ( miðnefnd Samtaka her- stöðvaandst890inga. Föstudagur 5. janúar 1990 j NÝTT HELGARBLAÐ - SÍÐA 7

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.