Þjóðviljinn - 21.04.1990, Blaðsíða 26

Þjóðviljinn - 21.04.1990, Blaðsíða 26
 Z— 3 ¥— íf (o z 33 7- 8— T~ 3° 3? 8 9 10 °i 32 9 2 II 12 13 H Z 33 V 13 12 /3 Ib s ? Yb 12 10 \é b~ 32 8 7 18 20 33 20 33 8 13 21 10 52 22 (7 H 18 3 8 19 10 3? 2'i 12 18 18 Z & 2 )2 10 18 20 33 12 z 2ö~ i(> f 20 )2 27 H 2 32 8 2o 3 7 28 ir s 19 1 27 7 29 JT~ )8 13 12 z 33 10 2V 2(c> 8 5~ 18 H Z IZ 7T~ 5* 3? sr 2í~r 0 26? 33 z 2( 2? 32 Z3 zr TZ~ V- 52 IZ 10 32 9 19 32 )2 27 )8 3? 8 18 16> V 19 'io ,3k 12 2 sr 2 8 31 13 5” 33 10 u 1 ö 33 22 32 20 52 23 20 H- )2 33 21 3 if )2 73 52 ID 19 iS' 2 33 JD J 18— 20 AÁBDÐEÉFGHIÍJKLMNOÓPRST UÚVXYÝÞÆÖ Krossgáta nr. 92 Setjið rétta stafi í reitina hér fyrir neðan. Þeir mynda þá bæjarnafn. Sendið þetta nafn sem lausn á krossgátunni til Þjóðviljans, Síðumúla 37, Reykjavík, merkt: „Krossgáta nr. 92“. Skilafrestur er þrjár vikur. Verðlaunin verða send til vinn- ingshafa. _ TRYGGVI Éffk) EMILSSON / nMA )9 9 2? ZO )S 28 7 Z SÍÖMAif 4SSP 1S OG AÐRAR SÓGUJB f Lausnarorð á krossgátu nr. 89 var Spánskanöf. Dregið var úr ri og upp kom nafn Jóhönnu Lovísu Viggósdóttur, Blönduhlíð 20 í fær sendar bernskuminningar Franzisku Gunnarsdóttur, Vanc inni, sem bókaútgáfan Vaka/Helgafell gaf út 1987. ittum lau Reykjav ratað í snum, k. Hún /eröld- Verðlaun fyrir krossgátu nr. 92 eru skáldsagan Kona sjómannsins eftir Tryggva Emilsson, sem Mál og menning gaf út 1981. i bókinni eru einnig 3 styttri smásögur. Sæla í hjónabandi MATUR Guðrún Gísladóttir Því miður er það ekki á mínu færi að gefa ykkur uppskrift að hamingjusömu hjónabandi, en það veit sá sem allt veit að ég hef reynt að finna slíka uppskrift, og er ekki af baki dottin enn. Mér hefur hugkvæmst að ég hafi nú stundum verið upptekin af röng- um hlutum í hjónaböndunum mínum, t.d. ytri aðstæðum og í stað þess að vinna í undirstöð- unni þegar í henni hefur hrikt, þá hefur verið málað, keyptar nýjar gardínur, veggir rifnir og nýir byggðir í staðinn, breytt aftur í sama horf í stofunni og verið hafði nokkrum mánuðum áður, lagður nýr gólfdúkur á eldhúsið, keyptur nýr bíll og þar fram eftir götunum. í þetta fór auðvitað mikill kraftur, sem betur hefði nýst í að velta því fyrir sér hvað væri að þegar hamingjan var hvergi sjáanleg og báðir aðilar leiðir og pirraðir og létu allt fara í taugarnar á sér, sérstaklega mak- ann. Okkur er sagt að nú á dögum fari helmingur allra hjón- abanda og sambúða út um þúfur, og eldra fólk segir að unga fólkið taki því létt að skilja. Ég held að svo sé ekki, en kannski liggur eitthvað af vandanum hinum megin, í byrjun sambandsins, að við tökum því of létt að byrja að vera saman. Eitt er víst að það er erfiðara að enda samband en að byrja það. Allt í einu ertu búin að vera að hitta þennan engil í fimm vikur og þá er ekki auðvelt að setja punkt. Hér set ég þó punkt aftan við þessar hugleiðingar og gef ykkur uppskrift að ekta hjónabandssælu: 150 gr haframjöl 280 gr hveiti 200 gr sykur 299 gr smjör eða líki 1 tsk matarsódi 1 egg Þessu er öllu blandað í eina sæng og síðan látið í vel smurt form sem er um það bil helmingi minna en venjuleg ofnskúffa. Skiljið þó eftir hluta af deiginu. Ofan á þetta er sett sulta og síðan restin af deiginu. Bakist við 175° í 30-40 mínútur. Önnur sæla sem ég þekki til er kotasæla og ekki úr vegi að fjalla um hana seinna meir. FJÖLSKYLDAN ELÍSABET BERTA BJARNADÓTTIR Hvemig á að hjálpa? í páskablaðinu fjallaði ég lítil- lega um hvernig stórhátíðir ýfðu oft upp ástvinamissi og yrðu til þess að við færum að „endur- vinna“ tilfinningar okkar tengdar tapinu. Sérfræðingar um mannleg samskipti fá oft spurn- inguna: Hvemig á að hjálpa fólki með sorgarúrvinnslu? Og enn- fremur: Hvernig á að hjálpa bömum sem hafa misst ein- hvem? Því er til að svara að líkt og engin ein sorgarúrvinnsla er „sú rétta“, heldur á hver og einn rétt á sinni, þá er engin ein lausn eða hjálp til fyrir alla. Ég minnist í þessu sambandi konu nokkurrar sem misst hafði maka sinn í slys- fömm og sat eftir lémagna. Þegar mesta reiðarslagið var liðið hjá og hún hafði aftur tekið að sér stjórn heimilisins, sagðist henni svo frá: - Það voru fjölmargir sem hringdu eða á annan hátt buðu fram hjálp,en ég var of löm- uð til að geta þegið það. Ein nág- rannakona mín kom hins vegar yfir og tók til hendinni, sinnti krökkunum og fór með þau út að ganga svo ég gæti verið ein smá- stund. Þetta gerði hún alla fyrstu '" vikuna og ef hún hefði ekki bara komið þegjandi og hljóðalaust hefði ég lfldega afþakkað alla hjálp við dagleg heimilisstörf. Eftir á að hyggja finnst mér við hafa haft hvað mesta þörf fyrir þetta, því ég var alveg lömuð innan og og heyrði ekki svo mikið hvað börnin sögðu, né gat talað svo mikið sjálf, að mér nýttust löng samtöl þeirra sem komu. En að vita af nálægð hlýlegrar mann- eskju og að heimilið væri í örugg- um höndum, þótt ég væri ekki eins og ég ætti að mér, var ómetanlegt. Gjörðir framar orðum Þessi dæmisaga sýnir okkur hvernig nágrannakonan gat orðið að liði með heilbrigðri skynsemi sinni og sinningu. Hún „lét verk- in tala“ meðan það átti við. En orð eru líka verk eins og einhver spekingurinn sagði og nánustu stuðningsmenn spila það eftir eyranu hvenær tímabært er að syrgjandinn taki smám saman yfir þær skyldur er hann hafði áður á hendi og jafnframt eitthvað af þeim nýju sem hafa bæst við vegnafráfallsins. Núna, í firringu neyslusamfélagsins sem Börn í sorg þurfa að finna að þau mega sveiflast á milli harmsins og gleði daglegs lífs. við lifum í og smitumst af, virðast markmiðin: að njóta og neyta oft æðri og hærra skrifuð en sam- hjálp, og samábyrgð. Það háleita markmið, að veita hjálp til sjálfs- hjálpar, er því miður stundum rangtúlkað svo, að hver geti gert svo vel og borið sínar byrðar sjálfur, sama hversu þungar þær séu. - Þetta er bara hennar/hans ábyrgð - er „frasi“ sem oft glym- ur í firringunni, án þess að hann eigi vel við. Því svo mun um fæsta að þeir ætli sér vísvitandi að fær- ast of mikið í fang í lífinu. í þessu sambandi man ég eftir að mörg- um sem hafa tjáð sig við mig um sorg, hefur fundist sem allir hyrfu eftir jarðarförina. Daglegar skyldur og amstur gefa vinum og kunningjum ef til vill ekki mikið svigrúm til að sinna hinum syrgjandi. Einnig vill það oft gleymast þeim sem fjær standa missinum, hve smá umhyggja og áhugi fá miklu áork- að fýrir þann sem finnst hann þurfa að hugsa allt upp á nýtt. Börn í sorg Þar sem nægur stuðningur og skilningur er til reiðu hjá nánustu ættingjum barnsins og umhverfi, eins og skólanum, og hefðirnar og venjurnar eins og kistulagn- ingin, jarðarförin og erfidrykkj- an hafa gengið sinn eðlilega gang og barnið fengið að vera þátttak- andi í þeim, fengið að tjá sig um atburðina eftir þörfum, þar er eins víst að sorgarferlið gangi sinn eðlilega gang. Fyrst sterkar og sárar tilfinningar sem brjótast fram á yfirborðið þegar minnst varir, svo verður tíðnin minni og auðveldara að koma hömlum á eftir þörfum. Mörgum fullorð- num hefur reynst vel að hafa uppi við mynd af hinum látna, jafnvel þótt nýir meðlimir hafi bæst í fjöl- skylduna, og tala um hann að fyrra bragði öðru hvoru, svo barnið finni að hinn horfni er ekki ógn á heimilinu, þá tjáir það sig léttar. Smám saman dvína sveiflurnar eins og ómur söngs og það verður meir og meir á valdi barnsins eins og hins fullorðna, hvenær það tekur sorgina upp úr sínum hug- arfylgsnum. Það er þegar missir er lítið sem ekkert tjáður en um- hverfist í stíflur eins og þunglyndi og sinnuleysi sem aðstoðar fag- fólks er oft þörf. Einnig eru margir aðskilnaðir það erfiðir og/ eða snöggir að hinir fullorðnu eru ekki aflögufærir og þurfa utanað- komandi hjálp fyrir sig og sína. 26 SÍÐA — NÝTT HELGARBLAÐ Laugardagur 21. apríl 1990

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.