Dagblaðið Vísir - DV - 17.12.1997, Síða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 17.12.1997, Síða 14
14 MIÐVIKIJDAGUR 17. DESEMBER 1997 Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Stjómarformaöur og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON OG ÖSSUR SKARPHÉÐINSSON Fréttastjórar: JÓNAS HARALDSSON OG ELÍN HIRST Auglýsingastjóri: PÁLL ÞORSTEINSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiösla, áskrift: ÞVERHOLTI11,105 RVÍK, SÍMI: 550 5000 FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aörar deildir: 550 5999 GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777 Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/ Ritstjórn: dvritst@centrum.is - Auglýsingar: dvaugl@centrum.is. - Dreifing: dvdreif@centrum.is AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 461 1605 Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Filmu- og plötugerð: ISAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF. Áskriftarverð á mánuði 1800 kr. m. vsk. Lausasöluverð 160 kr. m. vsk., Helgarblað 220 kr. m. vsk. DV áskilur sér rétt til aö birta aðsent efni blaðsins í stafrænu formi og i gagnabönkum án endurgialds. r Evróið og Island Eftir stormasama siglingu um pólitíska ólgusjói síö- ustu ára virðist fátt geta hindrað að Efnahags- og mynt- bandalag Evrópu komist í höfn í byrjun ársins 1999. Langflest ríki Evrópusambandsins munu taka þátt í því frá upphafi. Þau fjögur sem sitja hjá í fyrstu um- ferð, Bretland, Grikkland, Danmörk og Svíþjóð, stefna hraðbyri að aðild skömmu upp úr aldamótum. Þó gjaldmiðlar þátttökuþjóðanna haldi velli fyrst um sinn verða þeir þó einn og sami gjaldmiðillinn um leið og bandalagið tekur formlega gildi. Þeir munu hverfa þegar útgáfa sameiginlegs gjaldmiðils, evrósins, hefst árið 2002. Samhliða tekur sjálfstæður Seðlabanki Evr- ópu, laus við afskipti stjórnmálamanna, við stefnumót- un í peningamálum álfunnar. Myntbandalagið mun valda straumhvörfum í efna- hagslífi Evrópu. Sameiginlegur gjaldmiðill dregur verulega úr gengisáhættu fyrirtækja, vaxtastig mun leita niður á svipað stig og í þeim löndum sem búa við mestan stöðugleika og sama gildir um verðbólgu. Við- skiptakostnaður fyrirtækjanna minnkar því og samruni gjaldmiðlanna ýtir því undir fjárfestingar, örvar hlutabréfamarkaði og leiðir til aukins hagvaxtar innan bandalagsins. Fyrir ríki sem standa utan þess, eins og ísland, skipt- ir miklu að meta hvernig á að bregðast við afLeiðingum þess. Milli 60 og 65% af utanríkisverslun íslendinga eru við ríki Evrópusambandsins, sem fyrr en varir munu öll hafa evróið að sameiginlegum gjaldmiðli. Áhrifm af evróinu birtast því fljótlega í viðskiptalífi okkar. Hver eru líkleg áhrif evrósins á ísland? Kostirnir fel- ast í lægri viðskiptakostnaði með vörur og gjaldeyri við Evrópu og hagvöxtur í löndum bandalagsins mun hafa jákvæð áhrif á íslenska hagkerfið. Gallarnir birtast í að vaxtamunur gagnvart Evrópu er líklegur til að aukast, meiri kostnaður og áhætta fylgir því að halda úti ís- lensku krónunni, auk þess sem lækkandi viðskipta- kostnaður í löndum evrósins gæti rýrt samkeppnis- stöðu íslenskra fyrirtækja. íslendingar hafa ekki mikinn tíma til að velta fyrir sér hvernig ber að bregðast við hinum nýja gjaldmiðli. Til skamms tíma gætti mjög neikvæðrar afstöðu stjórn- valda hér á landi til evrósins, eins og ummæli forsæt- isráðherra fyrr á árinu báru með sér. Þess vegna ber að fagna því að Halldór Ásgrímsson utanríkisráðherra hefur tekið af skarið og lýst skorinort yfir að það kunni að verða skynsamlegt „að tengjast gjaldmiðlasamstarf- inu með einhverjum hætti“. Ýmsir stjómmálamenn hafa séð þann ókost helstan við að leggjast við akkeri evrósins að um leið lokast hin gamalkunna flóttaleið íslenska efnahagslífsins frá sveiflum í hagkerfinu sem fólst í endurteknum gengis- fellingum. Sú afstaða byggist á misskilningi. Síðustu sjö árin hafa ríkisstjórnir lagt grunn að auknum stöð- ugleika, kvótakerfið dregur úr sveiflum í sjávarútvegi, auk þess sem umhverfi íslenska viðskiptaheimsins verður æ alþjóðlegra. Tími gengisfellinganna er því einfaldlega liðinn. Ummæli utanríkisráðherra sýna að tenging við evró er loks á dagskrá. Það skiptir miklu fyrir þróun ís- lenskra viðskipta við útlönd. í rauninni er ekki lengur spurt hvort, heldur hvenær. Össur Skarphéðinsson Á undanfórnum dögum hefur DV haft frumkvæði að því að fjalla opinberlega um framferði Sambands ís- lenskra tryggingafélaga (SÍT) og Vátryggingaeftirlitsins gagnvart stjórnskipaðri þriggja manna nefnd. Nefnd þessi vinnur að endurskoðun skaðabótalaganna sem gildi tóku á miðju ári 1993. Hafa þessir bíræfnu aðilar synjað nefndinni upplýsinga mn raunverulegan tjónakostnað í 921 líkamstjónsmáli í bif- reiðatryggingum hjá aðildar- félögum SÍT fyrsta hálfa árið sem lögin voru í gildi, þ.e. á síðari árshelmingi 1993. SÍT sendi Alþingi umsögn fyrir tveimur árum, sem byggðist á „könnun" sam- bandsins þá á tjónakostnaöi í Sigmar Ármannsson, framkvstj. SÍT, og Erlendur Lárusson, forstööum. Vá- tryggingaeftirlitsins. - Vilja hindra aö réttar upplýsingar komi fram í dagsljós- iö, segir m.a. í greininni. Forkastanleg vinnubrögð verður að sjálfsögðu komið til allsherjar- nefndar Alþingis um leið og þær liggja fyr- ir.“ Núna eru liðin að jafnaði rúmlega 4 ár frá því slysin á síðari hluta árs 1993 urðu. Enginn vafi er á að yflrgnæf- andi meirihluti þeirra hefur verið gerður upp. Það hlýtur að vera miklu einfaldara verk fyrir tryggingafélögin að upplýsa um raun- verulegan kostnað nú heldur en það var að gera áætlanir fyrir tveimur árum. En ekki aldeilis. Nú telur Sig- „Þaö hlýtur aö vera miklu ein- faldara verk fyrir tryggingafélög- in aö upplýsa um raunverulegan kostnaö nú heldur en þaö var aö gera áætlanir fyrir tveimur árum. En ekki aldeilis.“ Kjallarinn Jón Steinar Gunnlaugsson hrl. þessum tilteknu málum, 921 tals- ins. Sú umsögn var byggð á áætl- unum, sem vátryggingafélögin höfðu sjáif gert á tjónakostnaðin- um en ekki raunverulegum kostn- aði, enda lá hann ekki fyrir á þess- um tíma nema að litlu leyti. Nú, þegar kostnaðurinn hlýtur að liggja fyrir í meginatriðum, er hins vegar neitað um upplýsing- amar! DV á heiður skilinn fyrir að skýra almenningi frá þessari forhertu framgöngu. Töldu upplýsingar hafa meginþýðingu fyrir tveimur árum Fyrir tveimur árum ollu upplýs- ingar SÍT deilum á opinberum vettvangi. SÍT hafði á grundvelli „könnunar" sinnar talið að heild- arkostnaður vátryggingafélaga vegna líkamstjóna í umferðinni næmi um 2.600 milljónum króna á ári. Gagnrýnendur bentu á að inni í tölunni væru sýnilega áætlanir í öllum skráðum umferðarslysum, þó að gögn sýndu að innan við helmingur þeirra leiddi til bóta- greiðslna sem einhverju máli skiptu. Benti allt til þess að kostn- aður þessi væri a.m.k. vel innan við 2 milljarðar króna. Var SÍT beðið um frekari upplýsingar hér að lútandi en sambandið neitaöi. Sigmar Ármannsson er fram- kvæmdastjóri SÍT. Fyrir tveimur árum taldi hann að upplýsingar SÍT hefðu meginþýöingu þegar QaUað væri um endurskoðun skaðabótalaga. í Morgunblaðinu 8. desember 1995 sagði hann m.a: „Þessi athugun okkar tekur til á annað þúsund slysamála og niður- stöðurnar eru einmitt mjög áreið- anlegar ...“ Og í grein í sama blaði 23. janúar 1996 sagði hann orðrétt: „Hitt er annað að stjóm SÍT hefur farið þess á leit við trygginga- stærðfræðinginn að vinna frekar í þessu máli, m.a. á grundvelli upp- lýsinga um fleiri slysatjón sem gerö kunna að hafa verið upp að undanfómu. Þeim niðurstöðum mar framkvæmdastjóri þessar upplýsingar engu máli skipta. Og Erlendur Lárusson, forstöðumað- ur Vátryggingaeftirlitsins, tekur í sama streng. Segir hann auk ann- ars að það muni kosta mikla vinnu að afla umbeðinna upplýs- inga. Telja aðeins 40% kostnaðar greiddan eftir 31/2 ár Mér er kunnugt um að Vátrygg- ingaeftirlitið taldi í árslok 1996 að heildarkostnaður líkamstjóna í umferðarslysum hjá vátrygginga- félögum hafi á árinu 1993 numið 2.866 milljónum króna. Hins vegar var þá (3 % ári eftir slysdag að jafn- aði) aðeins búið að greiða af þessu 1.151 milljón króna eða um 40% kostnaðarins! Afgangurinn, 1.715 milljónir króna, var enn óuppgerður!! Þetta er augljós fjarstæða. Svo löngu eftir slysin er klárlega búið að greiða mun hærra hlutfall heildar- tjónakostnaðar. Tölur Vátrygginga- eftirlitsins um óuppgerð mál eru að sjálfsögðu byggð- ar á áætlunum tryggingafélaganna. Nefndin fái sjálf heimild Viðbrögð þessara aðila við ósk nefiid- arinnar eru forkast- anleg. Þeir vilja hindra að réttar upplýsingar komi fram í dagsljósið. Ekki er unnt að láta þá komast upp með svona framkomu. Vátryggingaeftirlit- inu er eftir þetta ekki treystandi til að sjá um að afla upplýsinganna. Nú er til lokaafgreiðslu á Alþingi frumvarp um að framlengja starfs- tíma hinnar stjórnskipuðu nefiid- ar, m.a. til að hún fái svigrúm til upplýsingaöflunar. Ég skora á alþingismenn að bæta í frumvarpið ákvæði um heimild nefndarinnar til að ráða sér starfs- mann til að afla nauðsynlegra upp- lýsinga hjá tryggingafélögunum um tjónakostnaðinn. Kveðið verði á í lögunum að nefndin og starfs- maðurinn skuli njóta sömu heim- ilda og Vátryggingaeftirlitið hefur skv. lögum til að afla upplýsinga og vera bundin sömu skyldum. Með þessu vinnst tvennt: Vátrygginga- eftirlitinu verður ekki íþyngt með þessu starfi og aðferðin verður trú- verðug. Jón Steinar Gunnlaugsson Skoðanir annarra Tryggöar- og afsláttarkort „Til að halda tryggð og hylli korthafa sinna hefur VISA séð sér akk í því að bjóða þeim margvísleg fríðindi og aðild að vildarklúbbum. Tryggðar- og af- sláttarkort og fríðindaklúbbar með ýmsu sniði eru nú orðnir alþekktir og viðurkenndir viðskiptahættir um allan heim. Ljóst er að þessi þróun er komin til að vera og er í allra þágu jafiit kaupmanna sem kort- hafa og markaðarins í heild, enda þótt sumum kunni að finnast verr farið en heima setið. Sú skoðun á líka fullan rétt á sér.“ Einar S. Einarsson í Mbl. 16. des. Gróska og viðræðurnar „Um leið og forysta Alþýðubandalagsins hefur gert upp við sig að hún vilji hefja undirbúning að sameiginlegu framboði verður að kalla alla áhuga- sama aðila að því borði. Þessar viðræður mega aldrei lokast inni í þröngum, lokuðum flokksstofn- unum. Gróska mun halda sínu striki og undirbúa sameiginlegt framboð jafnaðarmanna þar til það ger- ist.“ Hrannar B. Arnarson í Degi 16. des. Réttindi kvenna „Samkvæmt íslenskum lögum eru réttindi kvenna nokkuð vel tryggð en ísland var fyrst Norðurland- anna til að setja jafnréttislög, árið 1976. ... Lagaleg- um rétti þarf að fylgja viðhorfsbreyting hjá þjóðinni. Lög og kynjakvótar eru aðeins tæki sem hægt er að beita til að ná ákveðnum árangri. Lög ein og sér gera lítið gagn en þau eru staðfesting stjórnvalda og við- urkenning á því að bæta þurfi ríkjandi ástand. Þau eru ákveðinn rammi og marka stefnu." Sigurrós Þorgrímsdóttir í Mbl. 16. des.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.