Dagblaðið Vísir - DV - 25.08.1999, Blaðsíða 14

14
MIÐVIKUDAGUR 25. ÁGÚST 1999
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ÓLI BJÖRN KÁRASON
Aöstoóarritstjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjóri: PÁLL ÞORSTEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI11,105 RVÍK,
SÍMI: 550 5000
FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999
GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777
Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/
Vísir, netútgáfa Frjálsrar fjölmiðlunar: http://www.visir.is
Ritstjórn: dvritst@ff.is - Auglýsingar: auglysingar@ff.is. - Dreifing: dvdreif@ff.is
AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 4611605
Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Filmu- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF.
Áskriftarverö á mánuöi 1900 kr. m. vsk. Lausasöluverð 170 kr. m. vsk., Helgarblað 230 kr. m. vsk.
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins í stafrænu formi og i gagnabönkum án endurgjalds.
DV greiðir ekki viömælendum fyrir viðtöl við þá eöa fyrir myndbirtingar af þeim.
Dreift eignarhald og verðmæti
Hugmyndir Davíðs Oddssonar forsætisráðherra um
að selja 51% hlut ríkisins í Fjárfestingarbanka atvinnu-
lífsins í einu lagi eru langt í frá fráleitar. Rökin sem
sett hafa verið fram vega hins vegar ekki þungt.
Þegar hafist var handa við sölu á 49% hlut ríkisins í
Fjárfestingarbankanum á liðnu ári mátti öllum vera
ljóst að hugmyndir um dreifða eignaraðild og hámarks-
verð á hlutabréfunum færu ekki saman. Fjárfestir er
ekki tilbúinn að greiða hlutfallslega jafnhátt verð fyrir
fyrir lítinn áhrifalausan hlut og fyrir stóran ráðandi
hlut. Með litlum hlut verður fjárfestirinn að treysta á
stjórnendur til að gæta fjárfestingarinnar. Komist fjár-
festir hins vegar yfir ráðandi hlut getur hann haft áhrif
á stefnu og störf fyrirtækisins og haft þannig bein áhrif
á mögulega ávöxtun fjárfestingarinnar.
Ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks
hefur haft það að markmiði að draga ríkið út úr fjár-
málafyrirtækjum og við einkavæðinguna hefur verið
stefnt að dreifðri eignaðaraðild. Eftir að eignarhalds-
félagið Orca S.A. keypti hlut sparisjóðanna og Kaup-
þings í Fjárfestingarbankanum hefur forsætisráð-
herra haldið því fram að til greina komi að selja 51%
hlut ríkisins í einu lagi. Forsætisráðherra heldur því
fram að með kaupunum hafi stefna ríkisstjórnarinnar
um dreifða eignaraðild verið eyðilögð. Til að vernda
verðmæti hlutar ríkisins sé því best að selja hann í
einu lagi.
Hér verður það látið liggja á milli hluta hvort kaup
Orca S.A. á hlutabréfunum hafi eyðilagt stefnu ríkis-
stjórnarinnar í einkavæðingu fjármálakerfisins, þó
vert sé að hafa í huga að vart getur verið mikill mun-
ur á eignarhaldi Orca og sparisjóðanna og Kaupþings.
En það er sjálfsblekking að ætla að hugmyndir um
dreifða eignaraðild standi um aldur og ævi. Fyrr eða
síðar mun eignarhald á hlutafélögum á hlutabréfa-
markaði þéttast - það myndast ákveðinn kjarni fjár-
festa sem tekur að sér leiðtogahlutverk. Við því er ekk-
ert að segja og raunar bendir flest til að það sé æski-
legt, jafnt fyrir almenna hluthafa sem fyrirtækið sjálft.
Rómantískar hugmyndir um dreift eignarhald eru hins
vegar um margt skynsamar þegar fyrstu skrefin í
einkavæðingu eru tekin.
Rökin fyrir því að selja það sem eftir stendur af hlut
ríkisins í Fjárfestingarbankanum í einu lagi eru jafn-
gild nú og þau voru á síðasta ári þegar hafist var handa
við einkavæðinguna. Hafi það verið markmið að há-
marka verðmæti hlutabréfanna var engin skynsemi í
því að stefna að dreifðri eignaraðild.
Það er einfaldlega ekki hægt að tryggja dreifða eign-
araðild og jafnframt hámarka það verð sem ríkið fær
fyrir hlutabréfin í Fjárfestingarbankanum. Þetta
tvennt getur aldrei farið saman. Hafi ríkið ætlað sér að
ná fram dreifðri eignaraðild í upphafi var um leið búið
að taka þá ákvörðun að sætta sig við lægra verð fyrir
hlutabréfin.
Sú ofuráhersla sem ríkisstjómin hefur lagt á dreifða
eignaraðild hefur villt mönnum sýn á það sem mestu
skiptir. Markmiðið á og verður að vera að losa hið op-
inbera út úr rekstri sem það á ekkert með að hafa með
höndum - ekki síst þegar sá rekstur er í beinni eða
óbeinni samkeppni við einkaaðila. Dreifð eignaraðild
getur verið markmið til skamms tíma en gengur ekki
upp þegar litið er til framtíðar.
Óli Björn Kárason
Greinarhöfundur segir að hugsanlega geri menn sér ekki almennt grein fyrir því hve ör þróun er innan stóru
sjúkrahúsanna þar sem stöðugt er gripið til nýrra aðferða og tækni. - Landspítalinn fær nýtt hjartatæki.
Beinmergsflutning-
ur á Landspítala
hæfi beinmergsflutn-
inga þar sem um er að
ræða að notast við eig-
in beinmerg. Formaður
nefndarinnar var Ás-
geir Haraldsson, pró-
fessor 1 barnalækning-
um og forstöðulæknir
Barnaspítala Hrings-
ins. Tvær aðrar tegund-
ir beinmergsflutnings
eru til, flutningur bein-
mergs frá ættingja og
flutningur frá óskyld-
um aðila sem hefur
sama vefjaflokk. Ekki
er mælt með að taka
upp beinmergsflutning
við þessar tvær seinni
aðstæður.
Gera má ráð fyrir að í
„17/ þess að halda okkar heil-
brigöisþjónustu í fremstu röð
verðum við að fylgjast með,
halda þróuninni vakandi, gæta
eldsins. Þar er mikilvægt að gera
sjúkrahúsunum fært að grípa til
nýrrar tækni.“
Kiallarinn
Guðmundur G.
Þórarinsson
verkfræðingur
Nú er unnið að
því að hefja bein-
mergsflutninga á
Landspítala innan
skamms. Hér er um
mjög mikilvægt
skref í þjónustu
sjúkrahússins að
ræða. í fyrsta lagi
má gera ráð fyrir að
beinmergsflutninga
megi gera hérlendis
fyrir svipaðan
kostnað og erlendis
ef ekki minni. í
öðru lagi er um að
ræða mikið hag-
ræði fyrir sjúklinga
sem þurfa á þessari
þjónustu að halda. f
stað þess að fara á
sjúkrahús í fram-
andi umhverfi með
tilheyrandi ferða-
kostnaði verður
unnt að fá bót hér
heima. í þriðja lagi
er mikilvægt fyrir
íslensku heilbrigðis-
þjónustuna að
sækja fram, þróa
starfsemina, bæta
við nýjum þáttum.
Allt eflir þetta heil-
brigðisþjónustu
okkar til langframa og eykur ör-
yggi þjóðarinnar.
Notast við eigin beinmerg
Fyrir tveim árum skilaði undir-
búningsnefnd áliti þar sem hún
mælti með því að Landspítalinn
framtíðinni þurfl 10-15 íslending-
ar á beinmergsflutningi eða stofn-
frumugjafar með eigin frumum að
halda. Árið 1996 t.d. fóru 16 íslend-
ingar utan í þessum erindagjörð-
um í samtals 23 ferðir. Heildar-
kostnaður Tryggingastofnunar
ríkisins getur numið um 60 m.kr.
á ári. Stofnkostnaður við að taka
upp þessa aðgerð hérlendis er vart
meiri en ca 25 m.kr.
Margt bendir til að stofnfrumu-
ígræðslu muni í framtíðinni verða
beitt í baráttunni gegn fleiri sjúk-
dómum en hvítblæði, t.d. gegn
fleiri tegundum krabbameins. fs-
lendingar hafa á undanfórnum
árum leitað t.d. til Englands,
Hollands, Svíþjóðar, Noregs og
Bandaríkjanna vegna þessarar að-
gerðar.
Þróun læknisfræðinnar
á íslandi
Oft er rætt um að heilbrigðis-
þjónustunni sé þröngur stakkur
skorinn fjárhagslega. íslendingar
geta þó borið höfuðið hátt þegar
rætt er um gæði á þessu svið. Til
þess að halda okkar heilbrigðis-
þjónustu í fremstu röð verðum við
að fylgjast með, halda þróuninni
vakandi, gæta eldsins. Þar er mik-
ilvægt að gera sjúkrahúsunum
fært að grípa til nýrrar tækni.
Þessi tækni hefur verið í notk-
un í 30 ár en með stöðugt betri ár-
angri og nú er svo komið að fjöldi
þeirra sem þurfa á þessari þjón-
ustu að halda er slíkur að einnig
er fjárhagslega hagkvæmt að hefja
þessar iækningaaðgerðir hér á
landi. Ef til vill gera menn sér
ekki almennt grein fyrir því hve
ör þróun er innan stóru sjúkra-
húsanna þar sem stöðugt er gripið
til nýrra aðferða og tækni. Hér er
aðeins drepið á eitt atriði.
Guðmundur G. Þórarinsson
Skoðanir annarra
Engin sátt um Reykjavíkurflugvöll
„Stjómvaldsákvarðanir um breytt deiliskipulag af
flugvellinum eða endurbætur á flugbrautum tryggja
enga sátt um flugvöllinn eins og samgönguyfirvöld
virðast gera sér vonir um ... Það er hvorki við hæfi
að æðsti ráðamaður samgöngumála tali með slíkum
hætti né heldur að hann geri sér það að leik að búa
til pólitískan gambít úr máli sem varðar borgarbúa
og raunar landsmenn alla jafn miklu og framtíð flug-
vallarins."
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir í yfirlýsingu sinni í Mbl.
24. ágúst.
Sparisjóðir mynda uppnám
„Þegar sparisjóðirnir tóku ákvörðun um að selja
hlutabréfaeign sína í Fjárfestingarbanka atvinnulífs-
ins hf. til Orca SA hleyptu þeir einkavæðingar-
áformum ríkisstjórnarinnar í uppnám. Það var yfir-
lýst stefna ríkisstjórnarinnar að tryggja dreifða eign-
araðild að ríkisbönkunum við einkavæðingu þeirra
... Eftir sölu sparisjóðanna á hlutabréfunum til eins
aðila, Orca SA, var ljóst að ríkisstjórnin var komin
í mjög erfiða aðstöðu. Sala þeirra hlutabréfa í
dreifðri sölu, sem enn eru í eigu ríkisins, var og er
í raun ákvörðun um að Orca-hópurinn verði ráðandi
aðili í FBA ... Ákvörðun sparisjóðanna um að selja
sinn hlut til Orca SA jafngilti því ákvörðun um að
verðfella þann hlut ríkisins, sem eftir stendur, yrði
hann seldur í dreifðri sölu.“
Úr forystugrein Mbl. 24. ágúst.
Rjúpnastofninn styrkist
„Það á ekkert að friða rjúpuna, enda er nóg af
henni. Ég bendi til dæmis á árið í fyrra, þá voru
mjög slæm veðurskilyrði til veiða og því veiddist
afar lítið. Það styrkir aftur stofninn í ár. Einnig
heyri ég það á veiðimönnum sem hingað koma í búð-
ina til mín að þeim finnist vera nóg af rjúpu á þeim
svæðum hér á Norðurlandi sem helst og mest er sótt
á, en þau eru einkum í Þingeyjarsýslunum."
Páll Pálsson, kaupmaður á Akureyri, í Degi
24. ágúst.