Dagblaðið Vísir - DV - 04.01.2003, Blaðsíða 39

LAUGARDAGUR JANÚAR 2003
H&lgarblac) 33V
43
Lögrþj. nr. 12 og 31 fóru að sinna þessu en þá voru
strákarnir farnir.
(Loks fréttir lögreglan í Reykjavík af því aö erlend-
ur her sé stiginn á land og hafi tekiö öll völd í sínar
hendur, 17 klukkustundum eftir aö fréttir bárust inn á
lögreglustöö um aö óþekktur herskipafloti vœri kom-
inn á ytri höfnina. Þá er eftirfarandi fœrt í dagbók-
ina:)
Tilkynning
Kl. 20.42 hringdi á stöðina Jónas Jónsson alþingis-
maður og óskaði eftir því að skilað yrði til lögeglu-
stjórans frá sér aö hann óskaði eftir að lögreglan
spornaði við því að krakkar og unglingar héngju utan
í hermönnum þeim sem hér eru í landi. Taldi hann
þetta þjóðinni til ósóma og það sama gilti fyrir lög-
regluna að skipta sér ekki af þessu. Magnús Eggerts-
son talaði við lögreglustjóra þessu viðkomandi og fyr-
irskipaði lögreglustjóri að lögreglan skyldi ekki
skipta sér af þessu að svo stöddu.
Lýst eftir manni
Kl. 20.55 var hringt á stöðina frá Vonarstræti 36 og
lýst eftir manni sem þar býr og ekki hefur komið
heim síðan 81/2 f.h. Maður þessi heitir Sigurður Sig-
urðsson, hár, grannur, ljóshærður, í gráteinóttum föt-
um. (Ath. SÞJ. Síðar er bætt aftan við bókunina) Mað-
urinn er kominn fram.
Skýrsla
Lögrþj. nr. 65 gefur skýrslu um fangelsun Einars
Sigurjónssonar frá Háholti.

Hi’jH wí * w.: vl
3H
WJ,

■Wm' Jt \ i
Að morgnl 10. maí 1940 tók breski herinn að sér alla stjórn í höfuðborginni. Hér er vígaleg vélbyssusveit við Herkastalann. Staðar-
valið er ekki tilviljun. Þarna rétt hjá er Landssímahúsið, sem herinn var búinn að brjótast inn í með valdi, og stöðvaði þar með öll
fjarskipti, þar á meðal útvarpssendingar. Vélbyssuhreiðrið er við enda Túngötunnar, þar sem þýska scndiráðið var. Þar gerðu her-
menn einnig húsbrot, handtóku sendiherrann og leituðu að skjölum og öðrum gögnum.
Af verði
Kl. 22.00 fóru af verði lögrþj. nr. 11, 12, 20, 3, 32, 33,
38, 39, 52, 57, 58, 59 og 65.
Þá voru mættir lögrþj. nr. 9. 33. 34, 45, 46, 49, 50, 53,
55, 56, 60, 63 og 67.
Næturlæknir í nótt er Kristín Ólafsdóttir, Ingólfs-
stræti 14, sími 2161.
Lyfjabúðir eru Laugavegs- og Ingólfs Apótek.
Næturakstur annast Litla bílastöðin með 14 bíla
(Ath. SÞJ, öll númer bílanna eru gefin upp).
Kallað frá Heitt og kalt
Kl. 21.50 var beðið um lögregluaðstoð frá „Heitt og
kalt“. Þangað fóru lögrþj. nr. 31, 32 og 56. Þeir vísuðu
þaðan út og fluttu um borð í s/s Sindra þá Gísla Þór-
isson og Friðrik Jónsson.
Kvenveski fundið
Kl. 22.20 fannst kvenveski í Austurstræti og var
það sótt litlu síðar af eigandanum, Önnu Hávarðsdótt-
ur, Fjölnisvegi 0.
Jónas frá Hriflu fór þess á leit við lögregluna að sjá svo uni að krakkar væru ekki að veitast að hermönnun-
um. En lögreglan kom sér hjá því að hafa nein afskipti af því fremur en öðru sem viðkom hcrnáminu.
Matstofan
Kl. 22.45 var kallað frá Matstofunni, Aðalstæti 9.
Þangað fóru lögrþj. nr. 45, 46 og 56. Þeir tóku þar
Benedikt Skorrdal Kárason, Laufásvegi 0, og fluttu
heim til hans, og Ásmund Kristjánsson, Hafnargötu
00, Keflavík, og Odd Sigurdórsson, Skólavörðustíg 0.
Þeim var leyft að fara.
Skýrsla
Lögrþj. nr. 46 gefur skýrslu um framferði Bene-
dikts S. Kárasonar og þeirra félaga.
Bifeið stoliö
Kl. 23.25 tilkynnti Einar kaupm. Eyjólfsson, Aust-
urhlíð, að verið hefði verið að stela bifreið sinni, R-
50, en hún hefði staðið fyrir utan heimili sitt, og bað
hann lögregluna um að aðstoða sig með leit á bifreið-
inni. Allar bifreiðastöðvar kvaddar til aðstoðar. (Ath.
SÞJ. Bætt aftan við bókunina) Bifreiðinni skilað aft-
ur kl. 00.30.
Ölvaður maður í varðhald
Kl. 23.55 komu lögrþj. nr. 50 og 63 með ölvaðan
mann er þeir tóku í Hafnarstræti 16, veitingastof-
unni. Maðurinn heitir Bjarni Jónsson, Básvör, Höfn-
um. Bjami var fluttur í varðhald.
Skýrsla
Lögrþj. nr. 63 gefur skýrslu um framferði Bjarna.
Hótel Borg
Kl. 24.00 var beðið um aðstoð frá Hótel Borg. Þang-
að fóru lögrþj. nr. 33 og 63 og vísuðu þeir þaðan út
óvelkomnum mönnum.
Samkvœmt talningu eru 13 menn á hverri vakt
þennan sólarhring.
Hvar var lögreglustjóri?
Það kann að þykja með ólíkindum að lögreglan i
Reykjavík hafi ekkert vitað af hernáminu og hafðist
ekki annað að fyrsta sólarhring hersetunnar en að
eltast við hænsn og fyllirafta en lét hertöku höfuð-
borgarinnar með öllu afskiptalausa og reyndi ekki
einu sinni að bægja krökkum frá vel vopnuðum inn-
rásarher.
En málið var að lögreglustjórinn, sem þá var Agn-
ar Kofoed-Hansen, var að þjálfa „foringjaefni" lög-
reglunnar austur á Laugarvatni. Þá voru válegir tím-
ar og þurfti úrvalsliðið á sérstakri þjálfun að halda og
var þar m.a. kenndur vopnaburður. Fyrirhuguð voru
tvö þriggja vikna námskeið en aldrei var haldið nema
eitt og stóð það í sex vikur og endaði á sjálfan her-
námsdaginn.
Þennan örlagaríka sólarhring virðist svo sem lög-
reglan hafi verið eins og höfuðlaus her sem ekki vissi
sitt rjúkandi ráð andspænis margföldu liði stríðs-
manna sem braut upp hús og handtók fólk og tók
jafnvel að sér umferðarstjórn. Ef til vill var það skyn-
samlegt éins á stóð að láta eins og ekkert hefði kom-
ið upp á í höfuðborginni og sinna daglegum störfum,
eins og að kljást við fyllibyttur og reka púddur úr kál-
görðum. Það var meira að segja daufheyrst við erindi
Hriflu-Jónasar um að halda krökkum frá hernámslið-
inu. En það er eina færslan i dagbók dagsins sem gef-
ur til kynna að óvígur her sé stiginn á land og hafi
tekið að sér yfirstjórn fullvalda ríkis sem deildi kóngi
með dönskum.
í dagbók lögreglunnar fyrir apríl-maí 1940 kemur
hvergi fram að Agnar Kofoed-Hansen hafi verið aust-
ur á Laugarvatni við þjálfun lögreglumanna. En í
minningabók Agnars, sem Jóhannes Helgi skráði,
segir í bindinu „Lögreglustjóri á stríðsárunum" á bls.
128: „Námskeiðinu lauk með lokaprófl 9. maí, daginn
fyrir hernámið, og brottför var ákveðin daginn eftir."
Á sömu síðu er enn fremur haft eftir Lárusi Sal-
omonssyni: „Þegar við komum ofan að Svínavatni, þá
kemur til mín bílstjóri að koma úr Reykjavík, rétt
slapp úr bænum, og segir okkur að landiö hafi verið
hernumið um nóttina og sími og útvarp lokað.“
Það kemur sem sagt í ljós að þeir eru á leið til
Reykjavíkur, sambandslausir, þegar landið er
hernumið og fá fyrstu fréttir um það á leiðinni þang-
að. En það var fyrsta verk bresku hermannanna þeg-
ar þeir stigu á land að aftengja Landssímann og loka
fyrir útvarpssending ar. Þá var útvarpið í Landssima-
húsinu við Austurvöll og þangað er örskammt frá
höfninni. Hermenn brutu upp útidyr hússins, storm-
uðu inn og rufu öll fjarskipti. Á Hellisheiði, skammt
frá Hveradölum, mæta þeir fyrstu herbílunum á leið-
inni austur fyrir fjall.
Jakob Jónsson, sem varð þekktur lögreglumaður
og lengi yfirvörður á Alþingi, var með í fór og segir
svo frá komunni til Reykjavikur: „Við sungum há-
stöfum á leiðinni og þegar við komum að Elliðaánum,
brúnni, voru hermenn þar á vappi og hittist svo á að
við vorum að syngja Eldgamla Isafold þegar rútan
rann yfir brúna og hermennirnir allir sem einn ruku
í réttstöðu. Lagiö við Eldgamla ísafold er, eins og all-
ir vita, þjóðsöngur Breta. Reykjavík var krökk af her-
mönnum og herbílum og fengum við hálftíma til að
fara heim og klæðast búningum ...“
I minningabók Jóhannesar Helga um Agnar Kof-
oed-Hansen kemur fram að haft hafi veriö samband
við Einar Arnalds, fulltrúa lögreglustjóra, þegar lög-
regluþjónn nr. 50 tilkynnti um komu herskipanna kl.
03.40 aðfaranótt 10. maí. -OÓ