Dagblaðið

Dagsetning

Dagblaðið - 06.06.1977, Blaðsíða 9

Dagblaðið - 06.06.1977, Blaðsíða 9
DAGBLAÐIÐ. MANUDAGUR 6. JÚNÍ 1977. Fliíor idrykkjarvatni skaövaldur eða hjálparlyK 7 Nokkrar umræður hafa orðiö um það hvort blanda eigi f lúor í drykkjarvatn borgarbúa og sýnist þar sitt hverjum eins og oftast. Fylgjendur flúors telja efnið skaðlaust i réttri blöndu og það hafi jafnframt bætandi áhrif á tennur neytenda. Flúor er víða blandað í drykkjarvatn erlendis og hefur það valdið deilum ekki síður en hér. DB hefur komizt yfir norska skýrslu um skaðsemi flúors, sé því blandað saman við drykkjarvatn. Þar er sýnt fram á með mörgum rökum að slík blöndun sé í hæsta máta var- hugaverð og hafi ýmis skað- vænleg áhrif á menn og verður þess helzta getið hér á eftir. Flúor og siðferði Ef flúor er sett i drykkjar- vatn er það ósiðlegt þvi þá er vatnið notað til þess að koma flúor í likama manna til þess að hafa áhrif á ýmis ferli í likamanum án þess að könnuð sé þörf og heilsufarsástand þeirra einstaklingá sem fyrir þessu verða. Ekki er heldur aflað samþykkis þeirra á að- gerðinni og hún jafnvel gerð gegn vilja þeirra. Engin stjórn á einstökum skömmtum Því hefur verið haldið fram að blöndun flúors í drykkjar- vatn sé undir stjórn. Hið rétta er að flúorblöndunin er alger- lega stjórnlaus, óvísindaleg og þar með hættuleg frá læknis- fræðilegu sjónarmiði vegna þess að inntökur einstaklinga eru algerlega ðkunnar. Það er hafið yfir allan vafa að til eru einstaklingar, sem fara yfir öryggismörk hvað snertir flúormagn. Til eru heilbrigðir einstaklingar sem drekka yfir 10 lítra af vatni á dag og sjúkir sem fara allt upp í 20 lítra á dag. Það þýðir 10-20 mg af flúor og því fylgir alvarleg hætta á krónískri flúoreitrun með alvarlegum afleiðingum. 1 öðru lagi er ekki möguleiki á að halda jöfnu flúormagni í vatns- rörum þrátt fyrir fullyrðingar þar um. í þriðja lagi er flúor- magn frá öðrum uppsprettum, svo sem fæðu og andrúmslofti, óþekkt. í fjórða lagi er vitað að flúor er hættulegra sumum ein- staklingum en öðrum. Eitrun vegna náttúr- legs eða tilbúins flúors Fylgjendur notkunar flúors halda þvi fram að náttúrlegt og tilbúið flúor sé eins. Rannsókn- ir sýna þð að svo er ekki. Það umhverfi, sem flúor er 1, hefur afgerandi áhrif. Hart steinefna- ríkt vatn hefur slævandi áhrif á eiturmyndun flúors. Mjúkt steinefnasnautt vatn eykur aftur á mðti Hkur á krðnlskri eiturmyndun vegna flúors. Tilraunir hafa sýnt að þegar flúor er sett í mat, mjólk eða vatn, þá verður eitrun mest I vatni. Losnar líkaminn við flúor með þvagi? Fluorfylgjendur halda þvi fram að líkaminn losni við nær allt flúor með þvagi. Það stenzt ekki. í könnunum hefur verið tekið þvagsýni frá stórum hðp- um og sýnunum blandað saman þannig að öll einstaklingsein- kenni hverf a. Þeir, sem eru nýrnasjúkir losna við minna af flúor en hinir heilbrigðu. Margar þung- aðar konur losna ekki við neitt af flúor úr likamanum á siðasta mánuði meðgöngutímans. Ekki er vitað hvort það skaðar fðstrið þar sem nægar rann- sðknir hafa ekki farið fram. Krónísk flúoreitrun á tönnum Á svæðum þar sem flúorinni- hald vatns er frá 0.7—1.2 mg i Htra er álitið að 10—50% barna hafi sýnileg einkenni vægrar eða verri flúoreitrunar. Krónlsk flúoreitrun tanna lýsir sér sem ýmist gifishvitir eða brúnir flekkir á tönnum, en þessir flekkir eyðileggja gler- unginn. Flúor I vatni hefur einnig slæm áhrif á tannholdið samkvæmt tilraunum sem haf a verið gerðar á dýrum. Flúor og ungbarnadauði Því hefur verið haldið fram að ungbarnadauði minnki ef flúor er sett í drykkjarvatn. Þessi fullyrðing stenzt ekki. 1 Bandaríkjunum jókst ung- barnadauði mikið á árunum 1950—1965 miðað við það sem áætlanir höfðu gert ráð fyrir. Aukningin gerist um leið og útbreiðsla flúors í drykkjar- Starfsmaður vatnsveitu blandar flúor í drykkjarvatn. tryggilega varinn gegn eituráhrif um f lúorsins. Hann er vatni jókst. Þvi er ekki hægt að útiloka þann þátt sem orsök eða einhvern þátt 1 orsökinni. Eina fylkið I Bandarikjunum, sem ekki hefur innleitt flúor I drykkjarvatn, er Maryland en þar er ungbarnadauði einmitt lægstur i Bandarikjunum. Flúoreitrun beinvefja Flúor getur orsakað eitrun I beinvefjum manna þar sem flúormagnið er um 1 mg í Htra. Einnig hefur komið i ljðs að flúoreitrun I beinvefjum getur stafað af mikilli te- og vín- drykkju. Flúor og nýrnaveiki Þeir sem hafa sjúk nýru hafa ekki nærri því eins mikla möguleika á þvi að losna við flúor með þvagi og þeir heil- brigðu. Það er einnig sýnt að nýrnasjúkir hafa meira flúor- magn I beinum en aðrir. Ofnœmi Mörg ofnæmistilfelli vegna flúornotkunar hafa komið I ljós bæði vegna notkunar flúor- tannkrems, flúortaflna og flúors í drykkjarvatni. Ein- kennin lýsa sér margvislega, Fremur vægar skemmdir á glerungi tanna. m.a. með vöðvaverkjum I hönd- um og fótum, skyndilömunum, magaverkjum og krömpum, höfuðverkjum, lystarleysi, sjðnskerðingu, útbrotum og öðrum óþægindum I húð og miklum þorsta. Skólayfirlœknir á allt annarri skoðun DB ræddi við örn Bjarnason skðlayfirlækni um flúor og ahrif þess og bar undir hann áðurnefnd atriði skýrslunnar. örn var á allt öðru máli um áhrif flúorblöndunar drykkjar- vatns. Hann sagði að þeir sem væru lengst komnir I þessum efnum væru Bandarikjamenn og rikin fyrir austan járntjald. Hann sagði að rannsðknir hefðu farið fram á tveimur byggðarlögum I Bandarikjun- um þar sem annað hafði flúor- blandað drykkjarvatn en hitt ekki. Þar sem vatnið var blandað voru tannskemmdir 50 til 60% minni. Þar sem flúor- blöndun hefur verið komið á I Bandarikjunum hefur það alls staðar verið samþykkt 1 al- mennum atkvæðagreiðslum. Alþjóðaheilbrigðisstofnunin hefur og mælt með blöndun flúors 1 drykkjarvatn að sögn Arnar. Einfalt er að fylgjast með mælingum sem tryggja að flúormagn sé jafnt og i réttu hlutfalli. Það gildir sama um flúor og önnur lyf að þau hafa eiturverkanir í stærri skömmt- um. örn sagði að það stæðist ekki að flúor orsakaði tannátu. Þessir blettir hafa sézt hér á landi án þess að flúor hafi verið 1 vatni. Orsök gæti því verið allt önnur. Flúor sezt að í tönnum og herðir þær. Ef góð tannhirð- ing og notkun flúors fara saman næst beztur árangur. Varðandi mikla vatnsneyzlu einstaklinga sagði örn að þeir sem drykkju 10 Htra af vatni á dag þjáðust yfirleitt af vatns- sýki en það er sjúklegt ástand á heiladingli. Ofnæmislýsingin á við bráða flúoreitrun af verulegt flúor- magn hefur komizt I likamann, eins og getur t.d. gerzt I sauðfé vegna eldgoss. Menn hafa tengt flúornotkun og ýmis vandamál saman án þess að orsakasamhengi sé þar á milli. Eins má t.d. nefna að saman getur f arið aukin notkun bárujárns og tlðni botnlanga- skurða. En engin tengsl eru þð þar á milli. JH Störfvegna náttúruhamfara — rædd á norrænu þingi brunavarða Þátttaka slökkviliða í að- gerðum sem gripið er til vegna náttúruhamfara og í almannavörnum almennt er eitt helzta málið á dagskrá norræns brunavarðarmóts sem haldið verður hér á landi 7.—10. júní. Rúnar Bjarnason mun halda erindi um náttúruhamfarir hór á landi ok þátttöku slökkvi- liðsins í að koma I veg fyrir stórslys af þeirra völdum. Máli sínu til stuðnings sýnir hann myndir frá fjosinu í Vestmannaeyjum og fara hinir norrænu gestir einnig út til Kyja til að skoða vegs- ummcrki mcðeijíin auKum. Kjai'amál brunavarða ér annað hcl/la mal mótsins cn íslcn/kir brunavciðir hafa mun vci'ii k.jör cn íélanar þcirra á öðrum Norðurlönd- um. Launin cru til dæmis mun læ^ri þo starfið sé cins mikilvægt. - I)S Glcymdu endurnýjun 6 ffokkur 9 á 1.000.000.— 9.000.000.— 9 — 500.000.— 4.500.000.— 9 — 200.000.— 1.800.000.— 180 — 100.000.— 18.000.000.— 558 — 50.000.— 27.900.000.— 8.667 — 10.000.— 86.670.000.— 9.432 147.870.000.— 18 — 50.000.— 900.000.— 9.450 148.770.000.— Án endurnýjunar áttu ekki möguleika á vinningi. Við drögum næst þann 10. júní. Gleymdu ekki að endurnýja! HAPPDRÆTTI HÁSKÓLA ÍSLANDS Tvö þúsund milljónir í boði