Frjáls verslun - 01.04.1991, Blaðsíða 61

legu leyti fólginn í húsum af
ýmsu tagi og þykir raunar mörg-
um nóg um. Fátt virðist hins
vegar benda til að þar verði lát á.
í dag búa fleiri íslendingar í eigin
húsnæði en dæmi eru um meðal
grannþjóðanna. Um 85% landsmanna
búa við þannig aðstæður en sambæri-
legt hlutfaU í Bretlandi er 50%, í
Finnlandi aðeins 38% og í Svíþjóð
42%. í þessum löndum hefur á síð-
ustu árum þróast leigumarkaður þar
sem stór fyrirtæki byggja heilu hverf-
in til að leigja fólki húsnæði. Þá eru
samningar þess eðlis að fólk býr í
slíku húsnæði alla ævina í sumum til-
fellum og hrekst ekki frá einni íbúð til
annarrar eins og reynsla leigjenda
hefur verið hér á landi.
Þeir, sem eru skráðir sem eigend-
ur íbúðarhúsnæðis á öðrum Norður-
löndum, búa einnig við allt önnur kjör
en við Islendingar. Menn leggja fram
um 10% andvirðis húsnæðisins í upp-
hafi og fá svo lán fyrir afganginum til
40-50 ára á hagstæðum kjörum.
Mundi margur meðaljóninn una sæll
við sitt á íslenskum húsnæðismarkaði
með þau kjör í hendi.
STEINSTEYPUFYLLIRÍ?
Sumir hafa haft á orði að áhuga
íslendinga á húsbyggingum megi líkja
við einhvers konar steinsteypufyllirí.
Hvort sem sú samlíking segir fátt eða
margt liggur fyrir að við byggjum fleiri
íbúðir á ári miðað við fólksfjölda en
annars staðar þekkist.
Húsbyggingaráhugi okkar á sér
skýringar í sögunni. Með aukinni vel-
megun eftir síðari heimsstyrjöldina
hófumst við handa við að útrýma
heilsuspillandi húsnæði um land allt
og samfara því átaki var íjárfest gífur-
lega í atvinnuhýsnæði, opinberum
byggingum og samgöngumannvirkj-
um. Ofan í kaupið varð sú þróun ofan
á að tugþúsundir manna flykktust til
suðvesturhornsins á þremur áratug-
um og yfir það fólk þurfti auðvitað að
byggja. Þannig þandist Reykjavíkur-
borg út um allar holtagrundir og litlir
byggðakjarnar í nágrenninu eins og
Kópavogur, Garðabær og Mosfells-
bær urðu stæðileg sveitarfélög á ör-
fáum árum.
Á tímabilinu 1974-1984 voru að
Sveitarfélögin í nágrenni borgarinnar hafa þanist út.
meðaltali fullgerðar um 2000 íbúðir á
ári hér á landi eða sem svarar til 8-9
íbúða á hverja 1000 íbúa. Sambærileg
tala í OECD ríkjunum er 5-6 íbúðir á
íbúa. Eftir 1984 hefur hins vegar
dregið úr íbúðabyggingum smám
saman enda ákveðinni mettun náð.
Talan hefur fallið niður í 1500-1700
íbúðir á ári og fram til aldamóta ætla
menn að þörfin verði ívið meiri eða á
bilinu 1700-1900 íbúðir á ári.
Samdráttur varð í sölu íbúða í fyrra.
GÍFURLEG FJÁRFESTING
Það kostar mikla peninga að reisa
það húsnæði sem hér er verið að taka
í notkun á ári hverju. Og þótt sam-
dráttur hafi ríkt í þjóðarbúskapnum
síðustu þrjú árin kemur í ljós að á
þessu sviði virðast menn ekki tilbúnir
að draga saman seglin að neinu marki.
I þjóðahagsspá fyrir árið 1991 er
reiknað með 5% aukningu í íbúða-
byggingum en af hálfu Verktakasam-
bands íslands spá menn nokkrum
samdrætti í nýbyggingum.
Hvort sem verður er ljóst að á
þessu ári muni þjóðin verja 15-16 millj-
örðum króna til íbúðabygginga. Er
fróðlegt að bera þá tölu saman við
ýmis útgjöld ríkis og sveitarfélaga en
sem kunnugt er verður oft að skera
nauðsynleg verkefni eins og þyrlu-
kaup eða samgöngumannvirki við
nögl. Þar skipta örfáir tugir milljóna
miklu máli.
Þótt þessi mikli áhugi á byggingum
komi fram í verki er ekki þar með sagt
að eftirspurnin í formi kaupa sé eins
mikil. Þannig varð nokkur samdráttur
í sölu nýrra íbúða í fyrra og nú er
áætlað að nokkur hundruð íbúðir séu
61