Frjáls verslun - 01.04.1991, Blaðsíða 64

VERKTAKAR
þó sú hvort hér komi álver eða ekki í
náinni framtíð. Viðmælendur Frjálsr-
ar verslunar eru allir þeirrar skoðunar
að álver á Keilisnesi hefði afar jákvæð
áhrif á byggingariðnaðinn á suðvest-
urhominu enda ljóst að innstreymi
tuga milljóna króna í hagkerfið hefur
hvetjandi áhrif á allar slíkar fram-
kvæmdir. Þá er ekki aðeins verið að
tala um uppbyggingu stóriðju og virkj-
ana heldur virkar aukið fjármagn sem
vítamínssprauta í allt umfang atvinnu-
lífsins frá sjó til sveita. Á hinn bóginn
eru einnig váboðar í slíkri framtíðar-
sýn því aukin spenna leiðir oft til verð-
bólgu og offjárfestingar sem getur
leitt til þess að góðærið verður
skammærra en ella.
Fijáls verslun leitaði til nokkurra
manna í byggingariðnaði á höfuðborg-
arsvæðinu og spurði þá tíðinda af eig-
in vettvangi en einnig voru þeir beðn-
ir að spá í spilin hvað ástand og horfur
í byggingariðnaði varðar.
IBUÐAVERÐ ÞARF AÐ LÆKKA
- SEGIR ÖRN KJÆRNESTED HJÁ ÁLFTÁRÓSIHF.
„Ég sé það fyrir mér að íbúða-
verð muni lækka á næstu árum
enda er ég þeirrar skoðunar að
íbúðaverð hér á landi sé of hátt.
Sú lækkun þarf hins vegar að
eiga sér stað á öllum stigum
byggingarinnar og hún næst
fram ef við leggjumst öll á eitt.
Þar þarf að koma til veruleg
lækkun eða aflétting opinberra
gjalda af byggingarstarfsemi
sem eru allt að 40—50% af verði
íbúðarhúsnæðis en ekki síður
önnur vinnubrögð á byggingar-
markaðnum,“ sagði Örn Kjærn-
ested, framkvæmdastjóri Álftá-
róss hf. og formaður Verktaka-
sambands Islands, í stuttu
spjalli við Frjálsa verslun.
„Staðreyndin er sú að það er margt
sem má lagfæra á íslenskum bygging-
armarkaði. Til dæmis er mikil þörf á
því að verktakafyrirtæki fái sjálf stór
svæði til að þróa áfram byggingar
sem markaðurinn biður um á hverjum
tíma. Allt of mikið er um það að
stjómmálamenn ákveði skipulag
svæða og setji stranga skilmála um
flölda íbúða, stærð og jafnvel lögun.
Þá kemur oft upp sú staða að markað-
urinn er annarrar skoðunar og afleið-
ing verður offramleiðsla á ákveðnum
tegundum húsnæðis en vöntun á öðr-
um.“
Öm sagði að stjómmálamenn
kæmu víða við sögu í íslenskum bygg-
ingariðnaði og oftast væru þau af-
skipti til baga:
„Fólk er ruglað í ríminu hvað varð-
ar fjármögnun íbúðarhúsnæðis vegna
þess að misvitrir pólitíkusar hafa ár-
um saman notað þennan málaflokk
sjálfum sér til framdráttar. Árangur-
inn hefur oft á tíðum ekki verið í sam-
ræmi við þau stóru orð sem komið
hafa fram í fréttum um ágæti þeirra.
Þeir hafa hins vegar krukkað í kerfið
með reglulegu millibili. Nýjasta dæm-
ið er húsbréfakerfið. Þar er um
ágætis lausn að ræða í aðalatriðum en
það þarf að sníða vankantana af.
Endalaust þvarg um þetta mál hefur
komið óorði á kerfið og vara, sem fær
á sig slíkan stimpil, fellur í verði.
Meðal annars þess vegna hafa afföll af
húsbréfum rokið upp og það hefur svo
valdið verulegum vandræðum á
byggingamarkaðnum. “
Emi var tíðrætt um mismunandi
vexti af lánum Húsnæðisstofnunar og
taldi brýnt að endurskoða vexti af
eldri lánum. Hann benti á að í öllu
kerfmu ættu markaðsvextir að vera
ríkjandi en að hinir tekjulágu fengju
hærri vexti bætta í gegnum skatta-
keríið. Þannig væri búið að opna fé-
lagslega íbúðakerfið í báða enda,
þ.e.a.s. að þegar fólki yxi fiskur um
hrygg og þyrfti ekki lengur á aðstoð
hins opinbera að halda, hætti það að fá
endurgreiðslur í gegnum skattakerf-
ið. í dag má segja að það sé bara hægt
að komast inn í félagslega íbúð en ekki
úr henni.
„Það er auðvitað út í hött að vera
með margs konar vaxtakjör í gangi á
sama markaði. Við byggjum íbúðir á
sama svæði fyrir sama verð. Kaup-
endur búa hins vegar við gjörólík kjör.
Annar fær meginhluta verðsins lánað-
an til 40 ára á 1-5% vöxtum en hinn til
25 ára með allt að 7-8% vöxtum í dag
sem virðast fara hækkandi. Slíkt get-
ur ekki gengið því þannig er verið að
mismuna fólki sem þrátt fyrir allt býr
við mjög svipaðar aðstæður. Þar fyrir
utan er félagslega íbúðakerfið víða allt
of dýrt og mikil hætta á óþarfa yfir-
64