Lesbók Morgunblaðsins - 23.12.1964, Blaðsíða 9

Lesbók Morgunblaðsins - 23.12.1964, Blaðsíða 9
ekki g en ig hef veriö í Hrísey É, ig man ekki hvað var það fyrsta, lem ég heyrði um Hrísey, hvort það vcru sögur um Hákarla-Jörund, tilvist Þorgeirsbola, eða hvort þa'ð var gaman- Bagan um, Guðmund spekulant, sem sagð ist ekki vera giftur, en hann hefði verið í Hrísey, eða þessi sérkennilega frétta- tilkynning, sem kölluð var á eftir bát, *em yar að leggja frá Hrísey: „Viltu ekki segja hönum Stebba bróður, að hann pabbi sé dau'ður, hann hefir kannske gaman af að frétta það." Hitt er víst að ég skoðaði ekki hug minn um það tvisvar, þegar mér etóð til boða að stunda sjóróðra með triilu frá Hrísiey einn sumartíma. Það var skólabróðir minn og félagi, sem út- vega'ði mér starfið, en sjálfur var hann einnig á trillunni. Við vorum fimmtán ára stráklingar, •ð byrja að verða karlmenn, rökuðum okkur einu sinni í viku og fengum að kyssa skólasystur okkar á tröppunum heima hjá þeim eftir skólaböllin. Ég bafði frá barnsaldri verið í sveit á sumrum og einn vetur haft á hendi fjósameistarastöðu. Það þótti ekki tign- erstaða, hvorki að vera kúarektor né fjósameistari, en hugsið ykkur muninn þegar vi'ð máttum með góðri samvizku bera titil bæði skólastjóra Menntaskól- ans á Akureyri og í Reykjavík. Það var ekki leiðum að líkjast þar sem annars vegar var Sigurður Guðmundsson jarl ungra menntamanna á Norðurlandi og Pálmi Hannesson lénskóngur þeirra sunnanmanna. En „sjómaour dáðadrengur" hafði ég eldrei verið. Ástir, slagsmál og vín var þeim tengd og þá „sýldi hárið, salti etemmt, sævi þvegið, stormi kembt". Þa'ð voru sjómenn, sem báru fullar lif rartunnur eins og hvítvoðunga, drukku lýsi og brennivín eins og við sveita- lubbarnir sleiktum froðuna ofan af mjaltafötunni og það voru sjómenn sem réru svo hraustlega sunnan af Sviði að ératökin sáust á sjónum daginn eftir. Ævintýraljómi þjóðsagna hvíldi yfip Btarfi sjómannsins. Hann var hraustur eins og fjón, harður eins og tinna og kaldur eins og norðangarður. Að hafa eldrei migið í salt vatn var minkun, tem ungum íslendingi sæandi ekki, og Bá sem aldrei hafði fengið á kjaftinn með blautum sjóvettling gat ekiki talizt maður með mönnum. Það voraði vel og nú tók að nálgast prófin í skólanum. Við gerðumst latir við lesturinn og oft var sjónum hvarflað út Eyjaifjörðinn. Þar var Hrísey og þar var triJJan og þar voru æfintýr. »3 kólabróðir minn og verðandi Bkipsfélagi hjálpa'ði mér að kaupa sjó- klæðin. Eg fékk lokubuxur, ljósgráar, kiofbússur, svellþæfða duggarapeysu, með kraga, sem náði upp fyrir eyru og tvenna sjóvettlinga, sem voru svo stór- iv að öll höndin hefði komizt í annan þumaiinn. Þá var keyptur sjóhattur og Btakkur, heiðgulur eins og broddskita. ÍEg var ágætur þegar ég var kominn í trollbuxurnar og stígvélin, en þegar ég var kominn í duggarapeysuna var haus- inn á mér eins og kafrekinn korktappi í sjeneverbrusa. Ég man að fósturforeldrar imínir gátu ekki annað en brosað að sjómanninum sínum, þegar gallinn var reyndur. Ekkert skyldi ég í því hvernig Sjómenn gátu hreyft sig í þessari mund eringu. Það var ekki mikið þótt karlar yröu að vera sterkir til að geta unnið handtak í þessari hringalbrynju. Mamma þurrkaði tárin úr augnakrók-. unum, en fóstri minn sagði að strákur- inn hefði gott af þessu. Með það kvaddi ég, tók sjópofcann á öxlina og arkaði ruður í rútubil, sem flutti mig út á Litla-Áxskógssand, en þar stigum við maðurinn var ræðinn og skemmtiliegur, spuröi mig margs ag sagði méx margt. Ég man mér þótti skrítið að hann skyldi geta hjálparlaust kveikt í píp- unni sinni. Ég hafði aldrei haft náin kynni af blindum manni fyrr. Ég bar djúpa virðingu fyrir þessu tignarlega öldurmenni, sem yarð að sitja innilok- aður í myrkrinu. Ég fór jafnan út, þegar aðrir komu að heimsækja hann. Þetta voru aristókraíar, sem strákar áttu ekki erindi við. Ég man mér var saigt að bróðir gamla mannsins færði honum stundum í glasi. Þa'ð munu hafa verið björtustu stundir hans í myrferinu. þolraun. Ég var settur víð gogginn, J»vl línu kunni ég ekki áð draga og hefði sennilega aldrei læirt ef Valdimar hefði ekki meitt sig í fingri vinstri handar og annað hvort orðið að fara í land, og við að hætta róðrinum á meðan, eða standa með gogginn. Ég var búinn að fá á kjaftinn með blautum sjóvettling. Það skeði þegar ég lá á hnjánum og ældi yfir fiskana, seim ég var að reyna að innbyrða. Mér heföi verið sama þótt ég hefði farið fyrir borð, hefði ekki reynt að taka sundtökin, þótt ég væri vel syndur, svo heltekinn var ég af sjóveikinni. Ég hékk í vantinum »»eð vinstri hendi, hafði hann raunar í handarkrikanum, grútmáttlaus. Ég held að formaður okkar hafi verið hræddur um að ég færi í sjóinn. Hann snaraðist frá umstýringunni, sló mig með rennblautum vettlingnuim og sagði: — Kingdu því aftur helvítis ræfillinn þinn. Renndu því niður. Þá hættirðu að æla. Ég var nokkra stund að átta mig. En svo biossaði upp í mér rei'ðin. Ég reis á fætur og ætlaði að berja hann með goggn um, en hann stökk eins og eldibrandur aftur í stýrishús, skaut fram hökunni, sem var rauriap hálft andlitið, gretti sig, spýtti mórauðri tóbaksslettu, hló og ¦ sagði: — Já þetta er gott. Nú ertu að hressast. Þú hafðir gott af þessu. Taktu I ÍOi féJagarnir út í ferjubátinn, sem flutti okkur til Hríseyjar. Á leiðinni út laum- aðist ég aftur með stýrishúsinu, hneppti lokunni frá trollbuxunum og kom mér í lífrænt samband við Ægi konung. Nú hafði ég gert þetta fræga í saltan sjó. Eg var orðinn sjómaður. 1 rillan hét „Júlíus" eftir höfundi sínum og skapara. Vélin í henni var gömul „Skandia", með glóðanhaus. For- maðurinn var Jón Villa og hásetarnir voru Valdimar og ég. Eigendurnir voru -Selaklapparbræðurnir Björn og Garðar Ólasynir og Siggi í Hvammi, sem jafn- framt var landformaður. Hjá Blrni og hans ágætu konu var ég í fæði, og bjó á Selaklöpp, þeim mannmarga stað. Þar kunni ég vel við mig. Ég sat oft í land- legum inni hjá gamla Birni Jörunds- syni. Hann var orðinn blindur. Gamli ::vfí:::S:::i5s::::::í::::::i:^ Ég kynntist líka í Hrísey mállausum hjónum, einnig hinum fyrstu manneskj- um, sem við það böl áttu að búa. Hann var skósmiður. Þetta var yndislegt fólk, glaðvært og skemmtilegt. Konan las af vöium og gat talað, en gamli maðurinn notaði aðeins fingurna. Fingramálið varð mér eitt af furðuverkum heimsins. " egar ég byrjaði á þessu greinar- korni ætla'ði ég að segja frá ofurlitlum sjóhi-aknimgum. Formálinn er víst orð- inn nógu langur. En það er svo ein- kennilegt þegar farið er að rekja gamlar minningar hrannast þær upp hver af annari svo það liggur við að aðalefnið gleymist. Nú skal þó reynt að komast að efninu. Við höfum farið nakkra róðra með Jóni Villa. Ég var að byrja að sjóast. Fyrsti róðuxinn hafði verið afskapleg fiskinn, helvítis ræfillinn. Ætlarðu að hætta að gogga? Sérðu ekki að fiskur- inn flýtur út um allan sjó? Ég hafði verið of upptekinn vfð að finna mér eitthvað til að henda í for- manninn. Línan var gráseiluð af fiski, sem slitnaði af við línuhjólið. Ég hafði því nóg að gera næstu mínúturnar og imér til ánægjú fann ég að sjóveikia rjátlaðist af mér smátt og smátt. Svo merkilegt sem þa'ð kann að virðast, hef ég lítið sem ekki fundið til sjóveiki síðan. Ég mæli því eindregið með hrossa lækningu Jóns Villa. 38. tbl. 1864 " að var dumbungsveður þegar við lögðum upp í róður síðla kvölds í júlí- imánuði. örlítil austan kæla var, sjór nálægt enginn og ve'ðurspáin frekar góð. Róið hafði verið dag hvern að undan- förnu, flestir fengið lítið, nema við. -LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 41

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.