Tíminn Sunnudagsblað - 30.06.1973, Blaðsíða 8

Tíminn Sunnudagsblað - 30.06.1973, Blaðsíða 8
Fyrsti kvenbúningiirinn eftir teikningu Sigurðar málara Eins og segir á forsiöu blaðsins er skautbúningurinn, eða sam- fellan, sem fjallkona Kópavogs, Björg ólafsdóttir, bar á þjóðhátið þar s.l. 17. jiíni, saumaður af Sigur- laugu Gunnarsdóttur húsfreyju f Asi i Hegranesi, og er fyrsti bún- ingurinn, sem saumaður var hér á landi eftir teikningu Sigurðar Guð- mundssonar, málara, svo að vitað sé, geröur veturinn 1864. Sunnudagsblaðið spurði Guð- mund Gislason, Vallargerði 6 í Kópavogi nánar um hann. Sigur- laug i Ási var kona Ólafs Sigurðs- sonar, alþingismanns, bónda og umboðsmanns klausturjarða I Asi. Veturinn 1864 sat ólafur á þingi og fékk þá Sigurð Vigfússon til þess að smiða beltið og sprotann, sem vafalitið er gerður í samráði við Sigurð malaru, enda var Sigurður málari núfrændi Ólafs í Asi. Þeir voru systkinasynir. Steinunn Pétursdóttir, móðir Sigurðar, var systir Sigurðar hreppsstjóra i Asi, fööur ólafs. Sigurlaug i Asi sat á meðan og saumaði búninginn fyrir norðan. Hún notaði ullurgarn i útsauminn, ásamt fiberstönginni og abúhjólinu minu frá honum Bernódusi? Hver er þaö svo sem ætlar að heimta mig til sin lika bara rétt si svona i kaupbæti. — Nei, það skal nú ekkert verða af þvi i þetta sinn. Ég neytti siðustu kraftanna til þess að reyna að koma fótunum fyrir mig, og áður en ég vissi af var ég kominn á fjóra fætur, þarna úti I miðri ánni. Mér til miklllar furðu veitti ég þvi athygli að vatnið var ekki dýpra en svo að þaö rann undir maga mér. — Ég frussaði og spýtti i allar áttir og hamaðist við að fylla lungun lofti, — en þá var ég áþreifanlega minntur á tilgang veru minnar hér. Það var rykkt óþyrmilega i vinstri höndina á mér, og mundi ég þá eftir stönginni minni, sem ég hafði náð tök- um á, strax og ég kastaði mér i ! hyldýpiö.Um leið og höndin losnaði frá botni, sá ég stærðar ferliki kastast i loft upp nokkru neöan við mig I straumnum. Auðvitað missti ég jafnvægið. Og um leið og ég fann vatn- afar vandað og vel litað, svo að það hefur haldið sér ótrúlega vel, og telur Guðmundur Gislason, að svo að segja ekkert hafi þurft að gera við búninginn sfðan hann var saumaður fyrir rúmri öld. Buningurinn var sfðan f eigu Sigurlaugar i Asi, en síðan gaf hún sonurdóttur sinni, Sigurlaugu Guð- mundsdóttur hann, og siðan eign- aðist sonur hennar, Guðmundur Gislason búninginn og gaf hann Sigurlaugu dóttur sinni, og I hennar eigu er hann nú. Kvaðst Guð- mundur vona, að hann gæti fylgt Sigurlaugarnafni f ættinni fram- vegis. Sigurlaug Gunnardóttir i Asi var merk kona og brautryðjandi. Htfn beitti sér t.a.m. fyrir stofnun fyrsta kvenfélagsins hér á landi. Það var stofnað i Asi I Hegranesi 9. júli 1869, og var Sigurlaug fyrsti formaður þess, en ritari Ingibjörg Eggerts- dóttir. ólafur maður Sigurlaugar tók hins vegar að sér gjaldkera- starfið fyrir félagið, og er gaman til þess að vita, að karlmaður skuli hafa átt sæti I stjórn fyrsta kven- félags á tslandi. ið fylla vit min að nýju, heyrði ég sjálfan mig hrópa úti í heiðbjartan vormorguninn: Það er — Meira gat ég ekki sagt þvi vatnið ætlaði að kæfa mig. — Þarna sérðu Kristján minn Karl. Þú ætlaðir að drepa lax, reykja hann og éta á jólunum, enn verður nú sjálfur að rotna i votri gröf sem hátiðarfæöa beirra, sem þú ætlaöir að drepa. — Ég hrópaði á móti þessari innvitundarrödd min sjálfs: Þú lýgur, Ég skal aldrei gefast upp. Ég gerði mér ekki ljóst fyrr en siðar, hve vafasöm þessi fullyrðing væri. En hún hleypti i mig sjalfsbjargar viðleitni, sem dugði. Ég bylti mér við i vatninu og settist á rassinn flötum beinum og var svo heppinn að fá fótspyrnu, og þá stóð ég sjálfan mig að þvi að ljiíka setningunni, sem ég hafði byrjað á að hrópa úti vormorgunskyrröina:------- — lax á færinu. Áður en ég leiddi hugann aö þessari, kátbroslegu aðstöðu minni, sitjandi á rassinum úti miðri á, varð mér það fyrst að verki, að huga að stönginni minni. Ég lyfti henni varlega upp úr vatninu og leit á hjólið. Vatnið rann úr þvi.Fyrst varð mér fyrir að lina örlitið á bremsunni. Ég naut þess að heyra hvernig þaut i linunni, þegar bremsan gaf eftir. — Hann er þá á enn. — Guð almáttugur, hvað þú ert góð- ur, þyrmir lifi minu og gefur mér lax! Gætilega fór ég nú að reyna fyrir mér að komast á fæturna og ná til lands. Ég hef ekki enn getað gert mér grein fyrir því, hvernig það tókst, en landi náði ég með stöngina i báðum höndum og óbrotin beinin. — Það varðaði mestu þvi að nú hófst gliman við laxinn. Hann var kominn með mest alla lin- una út af hjólinu. Fór ég nú að reyna að vina hana inn aftur, en varlega varð að fara, svo að hann sliti ekki og hyrfi með allt saman. Ég náði nokkrum föðmum inn, en þá tók hann á rás niður i strenginn, svo ég varð að gefa aftur út meginhluta þess, sem ég hafði áður náð inn. En þá gerðust þau undur, sem enginn lax- veiöimaður hefur áöur lifað, og enginn mun sennilega fá að sjá og reyna. Lax- inn tók á rás upp strauminn i fyrstu, sneri siðan snögglega beint i áttina til min og þegar , á að gizka , faðmur var á milli hans og bakkans, sem ég nd stóð á, stökk hann i loft upp og fyrr en mig varði fékk ég óþægilegt högg neðan undir mig, svo ég riðaði við, en laxinn rann upp eftir mér, en um leið og hann hentist aftur fyrir mig fékk ég feikna högg beint á hann, svo að það sprakk fyrir á neðri vörinni, en laxinn þeyttist aftur fyrir mig og barðist um með látum á milli þúfna. — Ég reikaði til hans og fann volgt blóöið seytlast niður hökuna á mér, niður óstina og hálsinn, blóðfnykubragð var i munni mér og — mér sortnaði fyrir augum. Siðasta hugsun min var sú aö nú slyppi hann ekki. Með fálmkenndum handbrögðum hneppti ég frá mér veiðiúlpunni, tók höndum i lafahorn hennar og kastaði mér yfir dauðvona fiskinn. Ég vissi ekkert af mér um stund. Þegar ég rankaði við mér, lá laxinn i fangi mér með sina kinn að minni og ég haföi sveipað úlpunni minni utan um hann. Augu hans störðu á mig og mér fannst beiðni fyrirgefningar blika i þeim. Með veikum burðum lagði ég laxinn minn frá mér, strauk honum bliölega um búkinn, gældi við hann i huganum og hét honum góðum stað I frysti- kistunni. Fór svo að huga að sjálfum mér. 536 Sunnudagsblað Timans

x

Tíminn Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.