Tíminn Sunnudagsblað - 30.06.1973, Blaðsíða 20

Tíminn Sunnudagsblað - 30.06.1973, Blaðsíða 20
I þetta sinn má kalla vfsna- þáttinn „visnabálk úr Borgar- firöi", þvi að vlsurnar og tilefni þeirra eru skráöar eftir Birni Vigfússyni frá Gullberastööum. Eyjólfur í Bakkakoti og siöar I Sveinatungu var á leiö til þjóð- hátfðar á Þingvelli 1874. Hann var maður vel hagorður. Er hann reið niður á vellina I flokki Borg- firðinga, stanzaði hann við tjald eitt, þar sem gamall maður sat á ¦ gæruskinni fyrir tjalddyrum, en þau voru oft kölluð skinn-skjátur I Borgarfirði. Eyjólfur ljóöaði þegar á manninn: Nii skal fara að yrkjast á við austanmanninn. Bezt er þá að byrja þanninn: Bölvaður farðu skjátu-glanninn. Maðurinn á gæruskinninu svaraði þegar: Bölvaðu ekki brags i stauti, Borgfirðingur, Mér heyrist á þvl, sem þú syngur, að sóma- munir og æru- ringur. Eyjólfi þótti maður þessi meö óllkindum fljótur að svara fyrir sig og spurði, hvaðan hann væri, en hann kvaðst heita Gestur Gamalielsson frá Hæli. (Líklega afi Gests, er siðar varð kunnur og lézt ungur). Tóku þeir siöan tal saman og fór vel á með þeim. Um hjón nokkur, er bjuggu eigi allfjarri, kvað Eyjólfur. Um bóndann: Glennti upp augiin, gjarn á raus. Grimmdin sauð I drjólnum. Mammons draugur dyggðalaus drundi i Laugarhólnum. Og um konuna: Kristin heitir kona flá kjafta beitir nöðrum. Sker og reytir mest sem má mannorðsfeiti af öðrum. Ekki er lýsingin falleg og mun fremur gerð i hálfkæringi en fullri meiningu. Sigurgeir, faðir Odds sterka af Skaganum, var eitt sinn kaupa- maður á Oddsstöðum i Lundar- reykjadal. Eitt sinn, er kona, sem Þurlður hét, kallaði á fólkið heim I matinn, stóð svo á, að Sigurgeir var aö ljuka við hólma i slægjunni. Varð honum þá að orði: Illa bltur eggin blá á þó liti fleiri. Hólmaskitur heita má hreint ónýtur Geiri. Geiri var þó afburöagóður sláttu- maður og smiður ágætur. Eitt sinn á siðsumri, er verið var að heyja frá Oddsstöðum uppi á fjalli í mýrlendi, sem kallað var Lymska, vann fólk fram á nótt við að sæta, og var komið myrkur, er heim var haldið. Þá kvað Sigurgeir: Héðan úr Lymsku löbbum glaðir liður á nótt og dimma fer. Frjálsir skundum nú fótahraðir, fram á brúnina komumst vér. Ljóðin ei yrkja lengur skal. Lendum við öll I Skolladal. Eitt sinn var Grimsá i foraðs- vexti og ekki árennileg yfirferðar. Helzt var talið reynandi á svo- kölluðu Norðlingavaði undan bænum Mávahlið. Margt fólk úr Lundarreykjadal var þarna á heimleið frá Akranesi og settist að i Mávahlið, tepptist þar við ána heila nótt. Glatt var á hjalla, þótt fólki þætti töfin leið. I þessum hópi var Guðriður húsfreyja i Múlakoti, en sá bær er handan ár, gegnt Mávahliö. Um nóttina kastaði hún fram þessari stöku: Grimsá freyðir boðabreið, bagar tfðum ferðalýð. Það er neyð um næturskeið nú að blða I Mávahliö. Eitt sinn sat Guðriður Jónsdóttir, húsfreyja i Múlakoti að saumum. Hún hafði keypt stórt pils á upp- boði, og var það úr vænu efni og fallegu. Hún hugðist sauma treyju handa bónda sinum úr pilsinu. Maður nokkur hagorður kom til hennar og kastaði fram þessari stöku: Bæði sniður breitt og sftt bús- af efnum sinum. Konan meður pilsið prýtt passar bónda sinum. Guðriður lét ekki eiga hjá sér og svaraði þegar: Svona getur falskur flutt fræðin eins og refur. Mannorðið sem mjótt og stutt mörgum sniðið hefur. Eitt sinn var Jóhann alþingis- maður Eyjólfsson i Brautarholti á heimleið úr Kollafjarðarrétt. Hann reið hryssu, sem Rotta var kölluð, gott reiðhross. Þá kvað hann: Sit ég Rottu úr réttunum rækalls hrottalega. Bjórinn totta á bæjunum og ber mig flott i selskapnum. Vestur-Islenzka og borgfirzka skáldið Þorskabitur var staddur i Flókadal, liklega um 1880, og sá flökkufjölskyldu tilsýndar á leið til bæjar. Maðurinn hét Jón, en konan var kölluð Gudda, svo og dóttirin. Hundur fylgdi fólkinu, kallaður Svartur. Hrökk Þorskabit þá af munni þessi visa: Ekki hart þær hlaupa um frón húsgagns-snuddurnar. Briinka, Svartur og bjarti Jón og báðar Guddurnar. Um aðra förumenn, sem oft voru á ferð i Borgarfirði, kvað Þorska- bítur: Höski, Tota, Hemingur, Háski sálar og Gissur, Bjarni þota, Bréffaldur, Bæringur og Jón kengur. A Gullberastöðum I Lundar- reykjadal var til heimilis gömul kona.Þuriður Sigmundsdóttir, ætið kölluö Þura. Hún var hinn mesti vlsnasjór. Eftirfarandi visur heyrðist hún oft raula fyrir munni sér: Tíðum sungu Tyrfingar titt f drungaveðri. Reykjar- sprungu rokurnar Róms af bungum neðri. Hverskilur nil? Og einnig raulaði hún þessa: Flutt á bls. 550. 548 Sunnudagsblað Tímans

x

Tíminn Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.