Morgunblaðið - 19.09.2004, Page 55

Morgunblaðið - 19.09.2004, Page 55
Morgunblaðið/Sverrir Skólahljómsveit Árbæjar og Breiðholts á góðum degi. TÓNLISTARUPPELDI í grunn- skólum borgarinnar er enn í sviðs- ljósinu; Fræðsluráð Reykjavíkur hef- ur tilkynnt að stefnt sé að því að boðið verði upp á tónlistarnám í grunn- skólum borgarinnar á næstu miss- erum í for- og grunnnámi tónlistar. Tilraunir hafa þegar verið gerðar með tónlistarnám í grunnskólum. Í Landakotsskóla hefur nemendum verið boðið að stunda hljóðfæranám innan veggja skólans, og naut skólinn styrkja frá borginni til tilraunar- innar. Þá hefur Tónskóli Hörpunnar gert samkomulag við Engjaskóla, Víkurskóla og Borgaskóla um hljóð- færanám innan veggja skólanna, en markmið með því því er að koma til móts við börn sem eiga um langan veg að fara að sækja tónlistartíma, svo og þau börn sem annars færu á mis við þann möguleika að mega stunda hljóðfæranám á grunn- skólaárum sínum. Í ofangreindum tilraunum hefur fyrst og fremst reynt á samþættingu hljóðfæranáms og almenns grunn- skólanáms, en tónlistarskólar bjóða einnig upp á það forskólanám, sem felst í hópkennslu yngstu barnanna, er fræðsluráð hyggst bjóða upp á inn- an veggja grunnskólanna. Mun lengri reynsla er komin á starfsemi Skólahljómsveitanna fjög- urra sem borgin starfrækir innan grunnskóla borgarinnar. Skóla- hljómsveitirnar eru lúðrasveitir, en samhliða veru í þeim gefst nem- endum þeirra kostur á námi á einhver hljóðfæranna sem þar er leikið á. Reyndin hefur verið sú, að tónlist- arnám innan skólahljómsveitanna hefur verið talsvert ódýrara fyrir nemendur en nám í hefðbundnum tónlistarskólum. Skólahljómsveit- irnar eru að jafnaði starfræktar utan hefðbundins skólatíma, en skólarnir hafa þó leitast við að hafa hljóðfæra- tímana sem næst lokum skóladags. Tónmennt er skyldunámsgrein í 1.– 8. bekk samkvæmt aðalnámsskrá grunnskóla. Mikill misbrestur virðist þó á að skólinn sinni þeirri fræðslu- skyldu. Í fyrravetur skipaði fræðslu- ráð starfshóp er gera skyldi tillögur um fyrirkomulag tónlistaruppeldis í grunnskólum Reykjavíkur og móta tillögur sem stuðluðu að því að allir nemendur í 1.–8. bekk fengju lög- boðna kennslu í tónmennt. Í öðru lagi var starfshópnum falið að móta til- lögur um samvinnu og samþættingu tónmenntanáms í grunnskólum og forskólakennslu tónlistarskóla með samhæft tónlistaruppeldi í yngstu bekkjum grunnskólans að markmiði. Nám í forskóla tónlistarskólanna skarast á margan hátt við almennt nám í tónmennt innan veggja grunn- skólanna. Mismunurinn er þó sá, að í forskólakennslu tónlistarskólanna er markvisst miðað að því að nemendur hefji fyrr eða síðar nám í hljóðfæra- leik, læri undirstöðuatriði í nótna- lestri og tónfræði, meðan tón- menntakennslan er ekki svo sérhæfð. Nám í tónlistarskóla og í tónmennt í grunnskóla skarast í söng, samspili, sköpun, hreyfingu, hlustun og fleiru. Formaður starfshópsins, Steinunn Birna Ragnarsdóttir, lét í viðtali við Morgunblaðið í fyrri viku, í ljósi efa- semdir um að borgin geti tekið við meiri kennslu í tónlist á meðan lág- markskröfum um fræðsluskyldu í tónmennt sé ekki sinnt. Í skýrslu starfshópsins kemur fram að 21% grunnskóla í höfuðborginni, eða 7 af 34, sinna engri tónmenntakennslu, þrátt fyrir að bera skylda til þess. Í sömu viðtalsgrein segist Stefán Jón Hafstein, formaður fræðsluráðs Reykjavíkur, sjá fyrir sér að „fornám, forskóli og hluti af grunnnámi tónlist- arskólanna geti verið í skólunum, en með þjónustu tónlistarskólanna“. Hann segir að stefna beri að þessu meðal annars í þeim skólum sem illa hefur gengið að koma á kennslu í tón- mennt. Svo virðist því að með hug- myndum fræðsluráðs sé stefnt að því að tónlistarskólarnir taki að ein- hverju leyti að sér tónmenntakennslu í þeim skólum þar sem slík kennsla er ekki til staðar. Það hlýtur að vera nokkur nýlunda þar sem tónlistar- skólarnir eru reknir af einkaaðilum, með styrk sveitarfélagsins, en grunn- skólinn af sveitarfélaginu. Í skýrslu starfshópsins kemur fram að tónmenntakennsla er mest í yngri bekkjardeildum grunnskólans, en úr henni dregur þar til unglings- aldri er náð. Það sama er uppi á ten- ingnum innan tónlistarskólanna. Bekkjarkennsla innan þeirra er fyrst og fremst í forskóla- og á grunn- stigum námsins – örfáir tónlistar- skólar bjóða upp á hóptíma upp að framhaldsstigi, aðra en sérhæfða tíma í tónheyrn, tónfræði og tónlist- arsögu fyrir nemendur í hljóð- færanámi. Eftir sem áður yrði því sú hætta fyrir hendi að eldri nemar grunnskólans njóti síður tónlistar- náms en þeir yngri. Mörgum spurningum er ósvarað um kostnaðarþátt fyrirhugaðra breytinga. Gera má ráð fyrir því að tónlistarskólarnir sjái eftir þeim tekjum sem þeir hafa af skólagjöldum þeirra barna sem stunda forskólanám innan þeirra vébanda. Tæplega er gert ráð fyrir því að foreldrar kosti nám barna sinna í fagi sem að ein- hverju leyti kemur í stað þess tón- menntanáms sem borginni ber að sinna. Þá hljóta tónlistarskólarnir ennfremur að bíða skýringa á því hvernig tónlistarnám innan grunskól- anna verði fjármagnað, og hvort sá kostnaður muni þýða skerðingu á fjárveitingum til þeirra. Hvað faglegar áherslur varðar, hlýtur að vera brýnt að skerpa skil milli námsskrár í tónmenntakennslu grunnskólanna og námsskrár tónlist- arskólanna. Eftir sem áður hlýtur al- mennt tónmenntanám, sem miðað er að öllum börnum grunnskólans, að þurfa að lúta öðrum lögmálum en sér- hæfðara tónlistarnám sem tónlistar- skólarnir bjóða upp á. Ekki er ljóst hvort þörfin fyrir forskólakennslu innan tónlistarskólanna leggist af, verði nýju hugmyndunum hrint í framkvæmd. Hvernig sem fer, munu foreldrar varla sætta sig við að þurfa að greiða tónlistarskólum fyrir nám sem börnum þeirra gæti hugsanlega boðist frítt innan grunnskólans. Fari svo að hljóðfæranám færist í auknum mæli inn í grunnskólann er jafnframt spurningum ósvarað um þær aðstæður sem þar eru til slíks náms, og hvort gert verði ráð fyrir aðstöðu til tónlistarnáms í þeim skól- um borgarinnar sem byggðir verða á næstu árum. Jafnframt vakna þá spurningar um hvað eigi þá að gera við þá aðstöðu sem tónlistarskólarnir hafa verið að byggja upp á sínum veg- um. Verður gert ráð fyrir að hljóð- færanám fari fram í hóptímum í grunnskólanum, – eða verður því sinnt í einkakennslu eins og víðast hvar innan tónlistarskólanna? Ekki er fullljóst hvort hugmyndir fræðslu- ráðs miða að því að nýtt fyrirkomulag í tónlistarnámi innan veggja skólans eigi að ná til allra barna sem þess óska, eða hvort gert verður ráð fyrir því að skólarnir starfræki einhvers konar tónlistarskólaútibú innan sinna veggja, á sama grundvelli og tónlist- arskólarnir eru reknir í dag. Augljós kostur við hugmyndir fræðsluráðs felst í því að með slíku fyrirkomulagi þurfa börn ekki lengur að sækja tónlistarnám í aðra skóla. Það sparar þeim og foreldrum þeirra tónlistarskólaferðir eftir skóladag, og skapar heilsteyptari vinnudag fyrir börnin. Fyrir tónlistarkennara þýddi slíkt fyrirkomulag jafnframt mikla bót á afleitum vinnutíma innan tón- listarskólanna með núverandi fyr- irkomulagi. Eftir einsetningu grunn- skólans hefur kennsla í tónlistarskólunum þurft að færast aftur fyrir starfsdag grunnskólanna, og tónlistarskólakennarar geta nú fæstir hafið dagleg störf fyrr en eftir hádegi, og eru þá víða að fram á kvöld. Enn einn kostur við nýtt fyr- irkomulag felst í auknu tónlistarlífi innan grunnskólans, og má sjá marga möguleika í því sambandi á skapandi starfi sem mun vafalítið ná til fleiri barna en við núverandi aðstæður. Að sama skapi er hætta á því að tónlist- arskólarnir í sinni núverandi mynd muni þurfa að horfast í augu við mikl- ar breytingar á sínum högum. Í niðurstöðum starfshóps um fyr- irkomulag tónlistarkennslu í grunn- skólum eru lagðar til ýmsar breyt- ingar sem fela í sér að tónmenntakennsla í skólum borg- arinnar verði efld til muna frá því sem nú er, og bent á markvissar leiðir til að árangur megi nást í þeirri við- leitni. Að mati starfshópsins er sam- starf við tónlistarskólana aðeins einn þáttur af mörgum sem taka þarf á svo hægt verði að uppfylla skyldur borg- arinnar um tónmenntakennslu skóla- barna. Í hugmyndum fræðsluráðs um áherslubreytingar í tónlistarnámi í grunn- og tónlistarskólum, hefði ver- ið þarft að horfa til allra þeirra þátta sem máli skipta, til að gefa mynd af þeirri heildarsýn sem borgaryfirvöld hafa í tónlistaruppeldismálum. Nýjar hugmyndir kalla á heildarsýn begga@mbl.is Tónlist | Tónlistarnám í grunnskólum borgarinnar MENNING MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 19. SEPTEMBER 2004 55 Leiðbeinendanámskeið ÍSÍ og SKÍ Le ið be in en da n ám sk ei ð ÍS Í Stafganga Reykjavík Laugardaginn 25. september kl. 9-17 í Íþróttamiðstöðinni í Laugardal (3. hæð). Akureyri Laugardaginn 25. september kl. 9-17 á líkamsræktarstöðinni Bjargi. Námskeiðið er m.a. ætlað íþróttakennurum, íþróttafræðingum, sjúkraþjálfurum, iðjuþjálfum, hjúkrunarfræðingum og læknum. Skráning er hjá ÍSÍ í síma 514 4000 eða á netfangið gigja@isisport.is Þátttökugjald er kr. 7.500 Skráningarfrestur er til 23. september n.k. Frekari upplýsingar má finna á www.isisport.is

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.