Eintak - 24.05.1994, Blaðsíða 15

Bngibjörg Sólrún Gísladóttir segir það vera algera nauðsyn fyrir'Reykvikinga og lýðræðið í landinu
að koma Sjálfstæðisflokknum frá í borginni. Að öðrum kosti vinni peningavaldið á kostnað hugmyndanna
og hugsjónanna. Styrmir Guðlaugsson yfirheyrði borgarstjóraetni Reykjavíkurlistans um stöðuna
í kapphlaupi flokkanna og kosningabaráttuna fram að þessu.
„ Reykj avíkurlistann
kýs yngra fólkið
- og gamlar konur“

Undanfarnar vikur hefur Sjálf-
stæðisflokkurinn verið að draga
verulega á Reykjavíkurlistann í
skoðanakönnunum. Er það ekki
vísbending um tregðu kjósenda
við breytingar, að þeir treysti sér
ekki til að setja X við R-ið inni í
kjörldefanum þótt þeir hafi stutt
ykkur í skoðanakönnunum?
„Nei. I fyrsta lagi er það oftúlkun
hjá þér að Sjálfstæðisflokkurinn
hafi dregið verulega á okkur. 1 síð-
ustu könnun DV varð breytingin sú
að það fluttist úr hópi okkar stuðn-
ingsfólks yfir í þann hóp sem neitar
að gefa sig upp, ekki yfir í þann hóp
sem tekur ekki afstöðu. Og ég
minni á að í könnun í apríl fór
Sjálfstæðisflokkurinn niður.“
En ef þú tekur línuna þá hefur
Sjálfstæðisflokkurinn smátt og
smátt verið að saxa á fylgi ykkar,
hafa sjö menn og eiga mögulcika á
þeim áttunda samkvæmt tilhneig-
ingunni.
„Ég tel að hann eigi ekki mögu-
leika á þeim áttunda. Ég var sann-
færð um það þegar við fórum af
stað í upphafi að við ættum góða
möguleika á að vinna þetta en það
væri langlíklegast að við ynnum 8-
7.10-5 var allt of gott til að vera satt
þótt það hefði verið lang gleðilegast
að vinna með þeim hætti. En það er
rétt að það gildir ákveðið tregðu-
lögmál því fólk veit hvað það hefur
en ekki hvað það fær.“
Staðan var semsagt 10-5 en er 8-
7 núna?
„Nei, skoðanakannanir sýndu
bara þessa tilhneigingu sem mátti
greinilega túlka þannig að mikill og
greinilegur áhugi væri á að Reykja-
víkurlistinn kæmi fram sem val-
kostur. Þó að skoðanakannanir
sýni þessa tilhneigingu má samt
ekki segja að veruleikinn líti þannig
út. Við verðum auðvitað að meta
stöðuna sjálfstætt og getum ekki
metið hana eingöngu út frá skoð-
anakönnunum.“
Þannig að þú ert að segja að
staðan hafi í raun alltaf verið 8-7?
„Mér finnst það mjög líklegt.“
Sjálfstæðisflokkurinn hefur
verið áberandi síðustu vikurnar
og sprett úr spori í kosningabar-
áttunni. Hefur það ekki haft áhrif
á stöðuna?
„Jú, kosningamaskínan fór af
stað en hún var mjög sein í gang hjá
Sjálfstæðisflokknum. Þegar kosn-
ingamaskínan fer í gang þá sýnir
það sig að hún getur mulið talsvert
undir sig. Það blandast engum hug-
ur um það. Ég tala nú ekki um þeg-
ar að þeim er vegið og þeim er ógn-
að. Þá fyrst skilur maður og skynjar
það vald sem við er að eiga, sem er
ekkert lítið. Þegar flokkurinn, sem
kallar sig flokk allra landsmanna,
borgarstjórinn, sem telur sig vera
borgarstjóra allra Reykvíkinga, og
blaðið, sem telur sig vera blað allra
landsmanna, leggjast allir á eitt þá
geta þeir mulið talsvert undir sig.“
Þeirri kenningu hefur verið
fleygt að þið hafið hugsað sem svo
að öruggasta leiðin væri að láta
Sjálfstæðisflokkinn sjálfan sjá um
að færa ykkur sigurinn og þess
vegna hafið þið beitt ykkur lítið í
kosningabaráttunni.
„Það er ekki rétt að við höfum
beitt okkur lítið en við höfum hins
vegar ekki auglýst mikið. Við höf-
um verið mjög mikið á vinnustaða-
fundum, farið í skólana og út á
meðal fólks í borginni. Við gáfum
út bækling með stefnumálum okk-
ar og vorum að gefa út blað sem
dreift er til ungs fólks og svo kemur
út annað blað sem dreift verður til
allra. En við höfum ekki beitt okkur
í auglýsingum vegna þess að við
ætluðum okkur einfaldlega að
heyja kosningabaráttuna á mál-
efnalegum grundvelli og vinna á
nrálefnum en ekki auglýsingum.“
Kosningabaráttan hefur undan-
farið snúist um sjálfa sig. Báðir
listarnir hafa sakað andstæðing-
inn um persónuníð og málflutn-
ingurinn er farinn að snúast um
aðferðir í kosningabaráttunni
frekar en málefnin.
„Það er mjög eðlilegt vegna þess
að þú getur ekki skilið algjörlega að
markmið og leiðir. Þú getur ekki
stefnt að einhverju markmiði og
notað leiðir sem eru í algjörri and-
stöðu við það markmið.“
En er þetta upplýsandi fyrir
kjósendur?
„Já, það er mjög upplýsandi fyrir
kjósendur að velta fýrir sér hvernig
menn heyja baráttu. Það segir
manni svolítið fyrir hvað menn
standa hvaða vopnum þeir beita í
baráttunni. Það þarf að benda á það
og er mjög eðlilegt að gera það
vegna þess að tilgangurinn helgar
ekki meðalið.“
Eruð þið alveg saklaus af þvi?
„Já, ég tel okkur vera algjörlega
saklaus af þessu. Við höfum ekki
beitt neinu sem þú getur kallað
persónuníð og ekki tekið einstak-
linga í Sjálfstæðisflokknum fyrir
sérstaklega og verið að auglýsa gegn
þeim.“
Hafið þið ekki verið að taka
Ingu Jónu Þórðardóttur fyrir í
blaðagreinum?
„Ingu Jónu? Hún er ekki tekin
fyrir sem einstaklingur, hún gæti
þess vegna heitið Jóna Jóns. Hún
var ráðin til að vinna sérstakt verk
fyrir borgarstjóra og það var ekki
borið undir borgarráð. Fyrir þetta
eru greiddar úr borgarsjóði 2,4
milljónir króna og það er eðlilegt
að það sé spurt um þessa skýrslu og
þær hugmyndir sem þar liggja að
baki því að við vitum að hún er til.“
Þegar maður flettir Morgun-
blaðinu er eins og þetta sé eina
kosningamál Reykjavíkurlistans.
„Þetta er ekkert eina kosninga-
rnálið. Aðalmálin og það sem þess-
ar kosningar snúast urn eru at-
vinnumálin og skólamálin, bæði
grunnskólinn og leikskólinn. En
það er sjálfsagt að fá þessa skýrslu
upp á borðið, þessi vinna var unn-
in. Þarna voru einkavæðingartil-
lögur á ferðinni en nú kemur Sjálf-
stæðisflokkurinn og segist ekki vilja
einkavæða nein þjónustufyrirtæki
borgarinnar. Þannig að við teljum
að flokkurinn hafi þarna breytt
stefnunni um 180 gráður og við
viljum fá það upp á yfirborðið. Það
getur skýrt ýmislegt fyrir kjósend-
um. Það vill svo til að það var Inga
Jóna sem vann þetta og það er
hennar vandamál."
Væruð þið að hamra á þessu ef
Inga Jóna væri ekki í fr amboði fyr-
ir Sjálfstæðisflokkinn?
„Já, það skiptir engu máli. Við
viljurn sjá tillögurnar sem eru í
þessari skýrslu vegna þess að þær
gengu út á mjög víðtæka einkavæð-
ingu. Að koma núna og láta sem
þessi fortíð sé ekki til er ekki boð-
legt. Þetta snýst ekkert um Ingu
Jónu.“
Ykkar framboði hefur verið lýst
þannig að það samanstandi af
menntamönnum sem búi í Vest-
urbænum og vinni hjá ríkinu. Á
þessi skilgreining við?
„Nei, ég myndi ekki halda það.
Það kann vel að vera að hlutfall
þeirra sé hærra sem búa í Vestur-
bænum en í Austurbænum. En ég
held að það sé þá tilviljun því það er
auðvitað ekki raðað á listann eftir
búsetu.“
Hvernig heldurðu að fylgið
skiptist með tilliti til hverfa, stétta
og þar fram eft ir götunum?
„Það sem ég held að einkenni
okkar framboð er fólk á fertugs-
aldri sem kom út í misgengið á hús-
næðismarkaðnum og það basl allt
saman á sama tíma og það var að
koma upp börnum og jafnvel að
borga af námslánum. Ég held að
Reykjavíkurlistinn sé svolítið
dæmigerður fyrir það fólk. All-
margir í efstu sætunum þelckja
þetta basl sem venjulegt fólk sem er
að koma sér upp húsnæði og börn-
um lendir í hér í Reykjavík.“
Hvernig er þá fólkið sem er í
framboði fyrir Sjálfstæðisflokk-
inn? Það segist vera venjulegt fólk.
„Auðvitað erum við öll venjulegt
fólk á báðum listum en ég myndi
að minnsta kosti segja að á lista
Sjálfstæðisflokksins væri tekju-
hærra fólk.“
Hvað um kjósendur hans?
„Ég hugsa að þeir séu líka yfirleitt
tekjuhærri. I skoðanakönnunum
hefur verið greint í sundur hvaða
hópar styðja frekar annan hvorn
listann. Það vekur auðvitað athygli
að fjölmennasti hópur stuðnings-
manna Reykjavíkurlistans er fólk á
aldursbilinu 30 til 45 ára. Og það er
einmitt þetta fólk sem ég er að tala
um sem hefur rekið sig á alla þessa
veggi og þekkir þetta sundurtætta
borgarlíf af eigin raun. Síðan kem-
ur aftur yngsti aldurhópurinn, 18 til
25 ára.“
Fólk yfir sjötugu er ekki spurt í
skoðanakönnunum. Segir ekki
hefðin að Sjálfstæðisflokkurinn
eigi helftina af því fylgi?
„Ég er búin að heimsækja eldra
fólk á Droplaugarstöðum, Hrafn-
istu og Grund og það hefur komið
mér á óvart að þetta er ekkert sjálf-
stæðisfólk. Því fer víðsfjarri.“
En þessi kynslóð tryggði á sín-
um tíma yfirburðastöðu Sjálf-
stæðisflokksins í borginni. Og ef
hægt er að tala um tregðulögmál í
kjósendahópi á það væntanlega
helst við hjá þeim elstu?
„Konur eru mjög fjölmennar i
þessum aldurshópi og gamlar kon-
ur hafa mikinn áhuga á því hvað
gerist í þeim málum sem snúa sér-
staklega að þeim. Það má ekki van-
meta það. Synir mínir, 8 og 10 ára
gamlir, hafa verið að ganga í hús í
Vesturbænum og selja happdrætt-
ismiða fyrir Reykjavíkurlistann.
Þeir eru búnir að gera félagsfræði-
lega úttekt á því hvernig fylgið
skiptist. Þeir segja við mig: D-list-
ann kýs eldra fólkið, R-listann kýs
yngra fólkið — og gamlar konur.“
Ykkur Árna er stillt upp hvoru
gegn öðru. Hvað finnst þér um að
kosningabaráttan sé perónugerð
svona?
„Þetta er mjög nýtt fyrir mér og
að mörgu leyti erfitt.“
Er þetta eðlilegt?
„Að surnu leyti. Ég er tákn fyrir
Reykjavíkurlistann, í mér holdger-
vist kannski það sem hann stendur
fýrir. Ég lít þannig á það. Þetta
snýst ekki bara um mína persónu
heldur fyrir hvað ég stend.“
I bældingi frá R-listanum segir
um þig: „Hún er stjórnmálamaður
eins og fólk vill hafa þá.“ Hvað
áttu við?
„Hvað á ég við? Ég skrifa ekki
þennan texta.“
Hvað á Reykjavíkurlistinn við?
„Mér finnst skipta máli að ég er
ekld komin þangað sem ég er kom-
in í stjórnmálum vegna þess að það
hafi verið mulið undir mig í ein-
hverjum flokkum eða hagsmuna-
hópum. Ég er komin þangað þrátt
fyrir að ekki hafí verið mulið undir
mig. Ég hef líka kannski komist
áfram fyrir það að vera ekki hlýðin
á réttum tímum, eins og Árni Sig-
fússon hrósar sér helst af. Ég hef
sagt hug minn í þeim málum sem
ég hef verið að fást við þó að það
hafi kannski ekki alltaf verið heppi-
legt. Það er meðal annars það sem
átt er við.“
í bæklingnum segir þú:
„Reynsla mín í borgarstjórn og á
Alþingi hefur sýnt mér að heilindi
skipta öllu.“ Nú siturðu í 8. sætinu
og ef þið náið ekki meirihluta ertu
laus allra mála. Má ekki túlka það
þannig að þú setjir sjálfa þig og
pólitískan metnað þinn fram fyrir
hugsjónirnar?
„Nei, það er ekki hægt að túlka
það þannig. Ég var beðin um að
fara í 8. sætið. Fólkið sem bjó til
Reykjavíkurlistann var sammála
um það meðal annars vegna þess að
það er baráttusætið.“
Gamla trikkið?
„Já, auðvitað er þetta gamla
trikkið. Ef fólk vill mig inn í borg-
arstjórn Reykjavíkur þá vill það að
ég fari inn í meirihluta. Ég sat í sex
ár í minnihluta í borgarstjórn.
Reynsla mín af þeim tíma segir mér
að kröftum mínurn sé miklu betur
varið sem þingmaður Reykjavíkur
en borgarfulltrúi í minnihluta.“
Þannig að þú nennir því ekki?
„Þetta er ekki spurning um að
nenna. Þú hlýtur að forgangsraða í
lífinu og spyrja þig hvar kröftum
þínum sé best varið. Ég geri það
líka. Ég ætla að verja kröftum mín-
um þar sem þeim er best varið
meðan ég er í stjórnmálum. Ég er
ekki í stjórnmálum til að fórna mér
og kemur það ekki til hugar. Ég hef
gaman af því að vera í stjórnmálum
og finnst það skapandi en ég er ekki
haldin neinni fórnarlund."
Er fólk að kjósa þig eða listann?
„Hvorki ég né aðrir geta vitað
það nákvæmlega. Ég held að sumir
séu að kjósa hvort tveggja, mig og
listann, og finnist þetta tvennt fara
afskaplega vel saman. Aðrir eru
kannski að kjósa listann, þrátt fýrir
mig og enn aðrir mig, þrátt fýrir
listann.“
Er ekki fyrst og fremst verið að
kjósa um fólk í sveitastjórnar-
kosningum?
„Nei, heldurðu að sveitastjórnar-
mál séu ekki pólitík eins og lands-
málin? Það er bara annars konar
pólitík. Skólamálin, leikskólinn,
umhverfið og skipulagsmálin eru
allt stór mál sem varða daglegt líf
fólks. Þau eru bara með allt öðrum
hætti.“
En andstæðurnar eru ekki jafn
skarpar og í landsmálunum?
„Þær hafa oft verið jafn skarpar
en eru það reyndar ekki í þetta sinn
vegna þess að við erum í þeirri sér-
stöku aðstöðu hér í Reykjavík að
það eru tveir stjórnarandstöðu-
flokkar í kjöri. Sjálfstæðisflokkur-
inn hefur ekki verið að gera annað í
kosningabaráttunni en að berjast
við eigin fortíð og stendur ekki við
stefnumál sín frá undanförnum ár-
um. Það er ekki fyrr en núna sem
það er vandamál að sýna fram á
sérstöðu Sjálfstæðisflokksins og
hann á sjálfur í erfiðleikum með
það. Ástæðan er sú að þessi flokkur
snýst ekki um neitt annað en að
halda völdum."
Hvernig stjórnmálamaður er
Árni Sigfússon?
„Ég veit það ekki vegna þess að
ég hef ekkert séð til Árna sem
stjórnmálamanns. En það er elcki
mitt hlutverk að dæma hann opin-
berlega.“
Hvernig finnst þér fjölmiðlar
hafa sinnt sínu hlutverki í kosn-
ingabaráttunni?
„Ég hef ekkert sérstakt undan
þeim að kvarta og finnst þeir hafa
sinnt því nokkuð vel. En það hefur
komið í Ijós að framboðsmálin hafa
orsakað ákveðna pólitíska kreppu
hjá vissum fjölmiðlum sem á sjálf-
sagt eftir að draga dilk á eftir sér.“
Til hvaða fjölmiðla ertu að vísa?
„Ég er að vísa til Morgunblaðsins
og líka reyndar DV og þess sem ný-
ráðinn fréttastjóri þess, Guðmund-
ur Magnússon, hefur staðið fýrir
þar.“
Hvað áttu við með þvi að það
eigi eftir að draga dilk á eftir sér?
„Þetta sýnir fólki að það þarf að
fara að huga að því hvernig fjöl-
miðlamarkaðurinn hér lítur út.“
Er þá næsta skref að gefa út dag-
blað?
„First we take Manhattan, then
we take Berlin.“
Ertu sannfærð um sigur ykkar?
„Ég er sannfærð um að við eig-
um góða möguleika. Kosningabar-
áttan hefur sýnt mér að það er alger
nauðsyn að við vinnum þessa borg.
Það er alger nauðsyn fyrir borgar-
búa og lýðræðið í landinu að koma
Sjálfstæðisflokknum frá völdum.
Að öðrurn kosti vinnur peninga-
valdið en ekki hugmyndirnar og
hugsjónirnar.“
Hverjir eru möguleikar ykkar í
prósentum?
„Ég held að þeir séu 60 á móti
40.“ ©
•IK
t *
ÞRIÐJUDAGUR 24. MAÍ1994