Vikublaðið


Vikublaðið - 02.07.1993, Page 4

Vikublaðið - 02.07.1993, Page 4
4 VIKUBLAÐIÐ 2. JÚLÍ 1993 Pólitísk gengisfelling sýnir hug- myndafátækt ríkisstjórnarinnar - segir Ólafur Ragnar Grímsson formaður Alþýðubandalagsins „Ríkisstjómin hefur hvorki hugntyndir né kraft til að leggja grundvöll aðskipulagsbreytingu i íslensku efnahagslífi. Það er eins og ráðherrar rikisstjómarinnar hafi á engan háttfylgst með Jrví sem er að gerast i efnahagsumrieðu á Vesturlóndum. “ etta er önnur gengisfellingin á átta mánuðum sem gerð er á þeirri stundu þegar verð- bólga er minni en í viðskiptalönd- um okkar. Aður fyrr var gengið fellt til að vega upp á móti mikilli verðbólgu. Ríkisstjórn Davíðs Oddssonar fellir gengið með póli- tísku handafli," segir Ólafur Ragn- ar Grímsson, formaður Alþýðu- bandalagsins, um efoahagsráðstaf- anir ríkisstjómarinnar. „Það sést best á því að fyrir nokkrum mánuðum var tekin upp markaðsskráning á íslensku krón- unni. A markaði sem Seðlabankinn hefor umsjón með er krónan seld og keypt á verði sem framboð og eftirspum ráða. Þannig leggur markaðurinn mat á það hvort krónan sé sterk eða veik. I aðdrag- andanum að gengisfellingimni var krónan stöðug á þessum markaði. Ef eitthvað var þá styrktist krónan dagana og vikumar á undan geng- isfellingunni. Þess vegna er gengis- fellingin hvorki knúin ffam af markaðsöflunum né Seðlabankan- um heldur ffamkvæmd með póli- tísku handafli, svo notað sé þekkt orðalag sjálfstæðismanna.“ Vítahringur gengis- fellinga Ólafúr Ragnar bendir á þann tví- skinnung sem einkennir málflum- ing sjálfstæðismanna. „Sjálfstæðisflokkurinn vill láta markaðinn ráða vöxtum, en þeir em tilbúnir að nota handaflið til að lækka gengið. Annað sérkennilegt í þessu máli er að yfirlýstur tilgang- ur ríkisstjómarinnar er að vega upp á móti skerðingu veiðiheimilda á næsta fiskveiðiári. Engu að síður kemur það ffam í yfirlýsingu ríkis- stjómarinnar, og reyndar líka í um- mælum forystumanna í sjávarút- vegi, að þegar nýtt fiskveiðiár hefst í haust þá muni staða sjávarútvegs- fyrirtækja verða jafo slæm og hún var fyrir gengisfellinguna. Aðgerð- irnar létta aðeins tímabundið á tap- rekstri sjávarútvegsins." Ólafúr er ekki í vafa um að ríkisstjómin hafi nú tekið stefatma á vítahring endurtekinna gengis- fellinga. „I röksemdafærslunni sjálffi er vísað til nýrrar gengisfellingar í haust eða vetur vegna þess að þá verður tap sjávarútvegsins komið í 8-9%. Það yrði þriðja gengisfelling ríkisstjórnarinnar á rúmu ári. Rík- isstjóm sem fyrir tveim ámm tók við stöðugu gengi og efaahagslífi í jafavægi er komin í vítahring end- urtekinna gengisfellinga sem því miður minna á gamla tíma í ís- lenskri hagstjóm sem ég hélt að allir væm sammála um að bæri að varast.“ I fjármálaráðherratíð Ólafs Ragnars náðist sá árangur með samstilltu átaki ríkisvalds, verka- lýðshreyfingar og atvinnurekenda að verðbólgan var slegin niður, nánast í einu vetfangi. Núverandi ríkisstjóm er í þann veginn að spilla þessum sigri. Og lítdð hefúr orðið úr heitstrengingum ríkis- stjórnarinnar um að hætta að bralla með opinbera sjóði. Sjóðasukk og sér- teekar aðgerðir „Forystusveit Sjálf- stæðisflokksins hefor gengið lengra en nokkrir aðrir í því sem hún kallaði sjóðasukk fyrir fáum misserurn," segir Ólafúr. „Ekki nóg með að hún er í annað sinn að ffam- lengja og skuldbreyta lán- um í Atvinnutrygginga- sjóði heldur ætlar ríkis- stjómin líka að vaða í Fiskveiðisjóð og aðra sjóði sem hingað til hafa fyrst og fremst verið not- aðir til uppbyggingar. I fyrra þurrjós ríkis- stjómin Verðjöfaunar- sjóð sjávarútvegsins en þegar fyrri ríkisstjórn fór ffá var innistæða sjóðsins um þrír milljarðar króna. Þessar sjóðatilfærslur mismuna sjávarútvegsfyr- irtækjum þar sem tilfærsl- unar nýtast aðeins þeim fyrirtækjum sem era sjóð- unum skuldug. Tilfærsl- umar gagnast ekki þeim fyrirtækjum sem em í við- skiptum við bankakerfið," segir Ólafur og rifjar upp að forsætisráðherra hafi haft mörg orð um það að ríkisvaldið ætti ekki að grípa til sértækra aðgerða heldur leggja almennar forsendur fyrir atvinnu- rekstur í landinu. „Davíð Oddsson og Sjálfstæðisflokkurinn hafa sokkið djúpt í „sjóðasukkið“ og sér- tækar aðgerðir sem sjálfstæð- ismenn hafa verið að andmæla hin síðustu ár. Aðgerðir ríkisstjórnar- innar hækka vexti, bæði raunvexti og nafavexti, og þar með verða að engu ítrekuð fyrirheit ríkisstjóm- arinnar um vaxtalækkun. Þvert á móti þurfa fyrirtæki að greiða nokkra milljarða í aukna vexti, auk annars kosmaðarauka sem af geng- isfellingunni hlýst. Hér er á ferðinni gamaldags gengisfelling og sjóðatilfærsla sem snertir ekki á grundvallarvanda- málum íslensks efaahagslífs. Þetta em deyfilyf sem duga í nokkra mánuði og strax í haust mun sjávar- útvegurinn hrópa á nýja sprautu." Alþjóðavteðing sjávar- útvegsins Ólafúr Ragnar segir hugmynda- fátækt og kjarkleysi einkenna ríkis- stjórnina og ekki verði séð að hún hafi þann dug sem þarf til að vekja atvinnulífið úr þeim dmnga sem það hefúr lagst í. „Ríkisstjómin hefur hvorki hug- myndir né kraft til að leggja grund- völl að skipulagsbreytingu í ís- lensku efaahagslífi. Það er eins og ráðherrar ríkisstjómarinnar hafi á engan hátt fylgst með því sem er að gerast í efaahagsumræðu á Vestur- löndum. Ríkisstjómin hefur ekki pólitísk- an kraft til að safaa liði í þann björgunarleiðangur sem nauðsyn- legur er. Það þarf nýja hugsun í ís- lenskt efaahagslíf. Ef auðlind eins og þorskurinn minnkar eigum við að hefja nýja sókn í aðrar auðlindir. Þær þjóðir sem búa við mestan hagvöxt byggja á auðlindum sem felast í hæfileikum þegnanna; menntun, viðskiptaviti og tækni- kunnáttu. Hér á ég ekki bara við smáríki Asíu heldur gildir þetta líka um Dani og Hollendinga. Engin þessara þjóða hefur náttúmauð- lindir í hefðbundnum skilningi heldur er mannauðurinn virkjaður. Þótt þorskurinn sé þverrandi auðlind býr íslenskur sjávarútvegur yfir miklumog vaxandi mannauði. Hann felst í einstakri hæfai og kunnáttu íslenskra sjómanna og fiskverkafólks, mikilli markaðs- þekkingu íslenskra sölusamtaka í öllum heimsálfúm, framleiðslu á vélum og tækjum þar sem nútíma- tækni er tvinnuð saman við verkvit. Þessi mannauður í íslenskum sjáv- arútvegi getur skapað okkur stór- kostleg sóknarfæri ef við bemm gæfú ti! að ffamkvæma það sem ég hef kallað alþjóðavæðingu sjávarút- vegsins. Alþjóðavæðingin felst í því að setja okkur það markmið að verða framleiðslu- og viðskiptaaðilar sem ynnu úr afla sem fenginn væri víða að, ekki bara úr íslenskri landhelgi. Fjöldi þjóða er reiðubúinn til sam- starfs við íslenska aðila um slíkt sóknarátak. Alþjóðavæðing íslensks sjávarút- vegs þýðir að við verðum ekki að- eins framleiðendur á síminnkandi afla af Islandsmiðum heldur einnig viðskipta-, þjónustu og fram- leiðslumiðstöð á vélum og tækjum á heimsmælikvarða." Ólafar Ragnar nefair sem dæmi INNLAUSNARVERÐ VAXTAMIÐA VERÐTRYGGÐRA SPARISKÍRTEINA RÍKISSJÓÐS í 1.FLB.1985 Hinn 10. júlí 1993 er sautjándi fasti gjalddagi vaxtamiða verðtryggðra spariskírteina ríkissjóðs með vaxtamiðum í Lfl.B 1985. Gegn framvísun vaxtamiða nr. 17 verður frá og með 10. júlí nk. greitt sem hér segir: Vaxtamiði með 5.000,- kr. skírteini = kr. 538,30 " “ 10.000,- kr. " = kr. 1.076,60 " " 100.000,-kr. " = kr.10.766,00 Ofangreind fjárhæð er vextir af höfuðstól spariskírteinanna fyrir tímabilið 10. janúar 1993 til 10. júlí 1993 að viðbættum verðbótum sem fylgja hækkun sem orðið hefur á lánskjaravísitölu frá grunnvísitölu 1006 hinn 1. janúar 1985 til 3282 hinn 1. júlí 1993. Athygli skal vakin á því að innlausnarfjárhæð vaxtamiða breytist aldrei eftir gjaiddaga. Innlausn vaxtamiða nr.17 fer fram gegn framvísun þeirra í afgreiðslu Seðlabanka íslands, Kalkofnsvegi 1, Reykjavík, og hefst hinn 12. júlí 1993. Reykjavík, 30. júní 1993. SEÐLABANKI ÍSLANDS Með nýrri bugsun og kraftmikilli landsljóm er hægt qð snúa þróun- inni við, segir Olafur Ragnar Grímsson. að Hollendingar hafi fyrir nokkram áram einkum verið þekktir fyrir túlípanarækt. Þeir hófa markvissa sókn inn á alþjóð- leg viðskipti með blóm og hafa náð þeim árangri að núna annist hol- lensk fyrirtæki 90% af heimsvið- skiptum með blóm. Við eigurn marga möguleika Ólafar Ragnar telur að það sé ekki bara á vettvangi sjávarútvegs sem vannýttir möguleikar bíða eft- ir átaki og uppörvun. „Ferðamannaþjónusta er önnur atvinnugrein sem á skömmum tíma getur skapað milljarða í gjaldeyris- tekjur og þúsundir nýrra starfa ef hugmyndaauðgi, viðsldptavit og mannauður er þrinnað saman við íslenska náttúra. En í stað þess að styrkja þennan vaxtarbrodd ætlar ríkisstjórnin að skattleggja ferða- mannaþjónustuna sérstaklega.“ Að álid Ólafs Ragnars mættum við fylgja fordæmi Frakka sem hafa gert menningu sína að gjaldeyris- skapandi þjónustugrein. Hann bendir á við eigum mjög frambæri- legt fólk sem þegar hefar náð ár- angri á alþjóðavettvangi, til dæmis Sykurmolana og Björk og Friðrik Þór með mynd sína Böm náttúr- unnar. Þá sæki fjöldi ferðamanna Island heim til að skoða sögustaði. „En hvað gerir ríkisstjómin? Hún sker niður ffamlög til menn- ingarmála og í ofanálag leggur hún nýjan skatt á þessa starfsemi.“ Þá nefair Ólafúr Ragnar frum- kvæði Davíðs Schevings Thor- steinssonar í Sól hf. sem er að berj- ast við að koma íslensku vatni á markað erlendis án þess að njóta stuðnings stjómvalda sem að öllum líkindum leiði til þess að fram- leiðslan flyst senn úr landi. „Þannig mætti lengi telja fjölda íslenskra fyrirtækja sem byggja öll á nýrri hugsun f efaahags- og at- hafaalífi. Lítil og meðalstór fyrir- tæki með fjölþætta starfsemi eru okkar von. Ef við höldum áffarn að miða allt við hefðbundnar auðlind- ir hafsins og búum við skammsýn og duglítil stjórnvöld þá er nánast öraggt að enginn árangur næst. Með nýrri hugsun, virkjun auð- linda sem fyrst og ffemst búa í fólk- inu sjálfu og kraftmikilli og bjart- sýnni iandsstjórn er hægt að snúna þessari þróun við,“ segir Ólafúr Ragnar Grímsson.

x

Vikublaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Vikublaðið
https://timarit.is/publication/310

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.