Tíminn - 16.09.1973, Side 40

Sunnudagur
16. september 1973
fyrir gúóan mai
^ KJÖTIDNAÐARSTÖÐ SAMBANDSINS
-
*

Jé
*
Úr minjasafni Vegagerðar
ríkisins við Borgartún:
Fáikafáni, sem blakt hefur fyrr-
um við hún við brúarvígslur
og konunglegir
ferðakamrar, sem
yfir var tjaldað,
þegar þörfin
kallaði að
„Jú — það er reyndar sitt af
hverju frá liðnuni tima i áhalda-
húsi Vegagerðarinnar, og jafnvel
sumt, sem ekki kemur v'egagerð
i landinu beinlinis við. Embætti
vegamáiastjórans er sem sagt
eins konar erfingi landsverk-
fræðingsembættisins. Það eru til
dæmis varðveitt gömul mæiinga-
. tæki, hestvagnar, sem notaðir
voru iengi við vegagerð, gamali
og siitinn fálkafáni, sem dreginn
hefur verið að hún til hátiða-
brigða við brúarvigslur eða önnur
slik tækifæri og heilmikið af svo-
, nefndum kilómetrasteinum. Svo'
eru þar kostulegir kamrar, sem
þannig eru úr garði gerðir, að þá
má leggja saman og flytja þá
þannig á klökkum eða kerrum og
setja upp i flýti og tjalda yfir. Sú
saga fylgir þessum kömrum, að
þeirséu haria virðulegir gripir og
hafi verið notaðir við konungs-
komu.”
Þannig fórust Jóni Birgi Jons-
syni, verkfræöingi hjá Vegagerð
rikisins, orö við okkur
Timamenn, er viö hringdum á
hann. Jón Birgir hefur sem sé
gert sér seVstakt far um að stuðla
aö þvi, að ýmsum minjum úr sögu
vegagerðar á tslandi verði haldið
til haga.
Eitt af þvi sem hann hefur
leitazt við að bjarga, eru svo-
kallaðir kilometrasteinar, sem
reistir voru við vegi.með áhöggn-
um tölum á fimm kilómetra
millibili lengi fram eftir árum.
Mun sá siður vera nálega jafn-
gamall vegagerð i landinu.
Upphaflega hafa þeir verið viða
um landið meðfram vegum, en
hafa á seinni áratugum týnt
mjög tölunni.
— Ég hef stutt að þvi eftir getu,
að alltslikt verði tekið til handar-
gagns, ef hætta er á, að það
glatist ella, sagði Jón Birgir. Þess
vegna hef ég lagt fyrir verkstjóra
okkar, sem vita kunna um kiló-
metrasteina, að koma þeim i
vörzlu Vegagerðar rikisins, til
dæmis i næsta áhaldahús eða sjá
um, að þeir komizt á byggðasafn,
sé við búið, að þeir týnist að
öðrum kosti. En það er einmitt
svo margt af þessu tagi, sem vill
fara forgörðum i þvi umróti, er
fylgir nýrri verktækni. Og þó að
kilómetrasteinarnir verði ekki
beinlinis fyrir mikilvirkum
vinnuvélum velta þeir um koll
með tið og tima, sökkva i jörð eða
fara á kaf i sinu, og glatast siðan,
ef ekki er að gætt, einkum þegar
gamlir vegir leggjast af.
Ég hef heyrt, þó að ég viti ekki
Framhald á bls. 39.
Efri myndin er af 50 kiló-
metrasteininum við Þing-
vallaveginn. Þannig var talan
meitluð í tilhöggna stein-
dranga, sem reistir voru upp
og seinna múraðir niður svo
aö þeim væri ekki velt um.
Timamynd: GE.
Neðri myndin er aftur á móti
af fcröakömrunum góðu, sem
leggja mátti samanog hengja
á klakk. En mcð þvi að við
viljum koma i veg fyrir mis-
skilning, látum við þess út-
þrykkilega getiö, að það er
ekki konungur, sem hefur tyllt
sér á annað gagniö I skjóli við
steinana. En annaö mál er,
hvort það kynni að vera prins.
Viö eftirlátum lesendum að
ráða þá gátu, ef þá kynni að
fýsa að komast til botns f þvi.
Timamynd: Róbert