Atuagagdliutit - 11.12.1985, Side 26

26
ATUAGAGDLIUTIT/GRØNLANDSPOSTEN
NR. 50 1985
Taamani piniartut sikunik
aserorterut unitsimmassuk
Ukiut qulit matuma siorna Uummannap sulluani piniartut iliuuseqarnerat
aatsitassarsiortunut paasisitsivoq piniartut suusupagineqarsinnaannginnerannik.
Allaaserisaq manna taamani iliuuseqarnermi siulersortaasup oqalungusiaa
aallaavigalugu allagaavoq
»Maajip qaammataani nunatsinni politikkikkut itiuuseq torrallataaner-
paaq« — sikup sinaani piniartut iliuuseqarnerat Siumup aviisiani taama
taaneqarpoq.
Maj måneds mest vellykkede politiske begivenhed i Grønland« — skrev
Siumut-bladet om fanger-aktionen ved iskanten i Vummannaq-fjorden.
Allattoq: Svend Møller
Uummannap sulluani upernaakkut
uuttorniarfinngorluni sikkorissilla-
raangat Niaqornani piniartut aam-
malumi Uummannap sulluarmiut
allat ornigannaaraat Niaqornat si-
lataanni kitaanni sikup sinaava. Si-
ku sinaaqalersillugu piniartut ulloq
ataasiinnaanngitsoq tamaaniittar-
put. Pisaqarluarumanermilli ullor-
paalussuit tamaaniillutik mulusin-
naasarput.
Maajip ulluisa 21-iat 1975 ta-
maani ulloq qaavoq upernaap ano-
raanik anoreqarluni, avannamik.
Sinaata avataaniittut sikualussu-
it tiperarsimapput, silalu aannga-
juppoq nittaalaruaarluni.
Piniartoq Johannes Tobiassen
iteriarami tuperminnit qamutit
qaannut inissilluarneqarsimasumit
anillappoq quiartorluni. Taama pe-
rusuersareerami avammut sikup si-
naa misissulerpaa imartarsiorlugu,
taamalu qinertilluni umiarsuaaso-
risaminik takusaqalerpoq. Iteq-
qaanninini anigorlugu isini sungi-
ussiimileriarmata aammalu takusa-
ni iseriammit anillakaateriarmat
uffami paasilerpaa umiarsuaasoq,
malugalugulu toraakannerlutik ag-
gersoq.
Sunaaffa aserorterinialersoq
Umiarsuaasoq paasilluariaramiuk
Johannes Tobiassenip ilani suli tu-
permit anillanngitsut suaarpai umi-
arsuup tikileraatik unnerlugu.
llaasa upperinnginnerarpallap-
paat. Qanormi suli taama sikuutigi-
soq umiarsuaqassava?
»Sikusiutaagunarpoq, aakanna
ungasikkunnaarpaatigut!«, taama
oqarluni suaaqqeriarmat ilai anilla-
kaapput ilisarilerpaallu umiarsuaq
tassaasoq sikunik aserorterut sior-
natigut takoreersimasartik »Si-
gyn«.
Tassalu piniartut ikku niaqor-
narmiut paasilerpaat umiarsuaq in-
na sikumik aserorterinialersoq. Si-
kup sinaatoqaa piniartut uninnga-
vigisaat kujaqqullugu pullavigaa —
nalunarani Marmoriliup tungaanut
ingerlanialersoq, taamanimi tassa-
ni aatsitassarsiorneq aallartereersi-
mammat.
Piniartut assut akunnattuuallap-
put aarleritsallutillu. Siku ajunnge-
qaaq piniarfigisseruttorsimavorlu,
kisiannili tassa sikup piniarfigisaa-
ta aserorterneqarneratigut akornu-
serneqartussanngorput.
Niaqornani kommunalbestyrelse-
mut ilaasortaq Johannes Tobias-
sen. Ukiut qulit matuma siorna pi-
niartut peqatigiiffiannut siulittaa-
suulluni sikunik aserorterummik
unitsitsineq siulersorpaa.
Kommunalbestyrelsesmedlem Jo-
hannes Tobiassen, Niaqornat. Som
formand for fangerforeningen le-
dede han for ti år siden aktionen
mod isbryderen.
Taamaattoqarsinnaanngilaq!
Akunnattuuallakkaluariarlutik o-
qaloqatigiilertoriarlutik isumaqati-
giipput taamaattoqartariaqanngit-
soq. »Sigyn« piffissaagallartillugu
unitsinneqartariaqarpoq!
Pasitsaatereersimagaluarpaam-
mi umiarsuaq suniarnersoq sumu-
karnersorlu, kisiannili naalagaata
nammineerluni erseqqissartaria-
qarpaa suniarnerluni sumukarner-
lunilu.
Piniartut umiarsuup siornanut
unerarput asserlugu. »Sigyn« ki-
gaallakkiartorami taama unippoq.
Johannes Tobiassen taamani pi-
niartut peqatigiiffiannut siulittaa-
suuvoq, taamaattumillu taanna si-
ulersortigalugu oqaloqatigiinnerit
isumaqatigiinniarnerillu nalingin-
naanngitsut aallartipput.
»Qallunaatut pisinnaasorta-
qannginnatta umiarsuarmiut ilua-
mik oqaloqatigisinnaanngilavut«,
Johannes Tobiassen oqaluttuar-
poq. »Paasivarpulli assut ajorigaa-
tigut, tassami mingulertiusallutik
ussersuuttarluta peeqqusaramiti-
gut. Qujanartumilli niaqornarmiu-
mit qallunaatut oqalussinnaasumit
tikinneqarpugut, taannalu oqalut-
sigalugu paasivarput Marmoriliup
tungaanut toqqaannartumik inger-
laveqarluni sikumik aserorteriniar-
toq umiarsuarsuaq aatsitassanik
aallersoq aqqutissiuullugu. Taava
naalagaa oqarfigaarput paasisa-
qaqqaarumalluta Uummannap
kommuneani pisortanit Marmori-
limmilu pisortanit. Qinnuigaarpul-
lu umiarsuup radioa atorumallu-
gu«.
Mianersoqqussut
Piniartut umiarsuup radioanik
atukkerneqarput. Umiarsuarmut
ikipallariarlutik Uummannap radi-
oqarfianut kalerriipput taamani
borgmesteriusoq Edvard Zeeb oqa-
luukkumallugu.
Johannes Tobiassen radiokkut
nalunaarpoq maanna »Sigyn« si-
kup sinaavani unitsissimagitsik aal-
latsaaliorlugu, nassuiarlugulu sooq
taamaaliornerlutik.
Piniartut ilisimatinneqarput ul-
laaq nalunaaqqutaq qulaaluat mis-
saanni telegram mianersoqqussut
Uummannap sulluani piniartoqar-
finnut tamanut nassiussuunneqar-
simasoq »Sigyn«-ip Uummannap
sulluanut pulaniarnera mianersoq-
qussutigalugu.
Kisiannili piniartut ikku naam-
magittaalliornerat minnerulinngi-
laq. Ullummi arlerlugit sikupsinaa-
vaniissimapput, mianersoqqussul-
lu taama kingusitsigisukkut nuna-
qarfinnut nassiussuunneqarsi-
mammat sillimanissamut periarfis-
saqarsimanngivipput.
»Tasamani utaqqiinnaritsi, Mar-
moriliup timmisartuaraa atorniari-
arlugu ornissavassi«, radiokkut
oqarpallappoq.
Aamma »Sigyn«-ip naalagaa
Uummannamiit ilisimatinneqar-
poq ingerlaqqinngikkallaqqullugu.
Taamaariarmat piniartut »Si-
gyn«-imit niullutik timmisartuaq-
qap tikiunnissaa utaqqinialerpaat.
Pissanganartorsiuleraluameq
Timmisartuaqqap takkunnissaa
utaqqisillugu piniartut pissangar-
torsiuleraluarput.
Johannes Tobiassen oqaluttuar-
poq: »Tassani uninngatilluta »Si-
gyn« sikup sinaa atuarlugu avanna-
mut ingerlarusaalerpoq. Uagut qi-
mussimik timaaniit ingiaqatigeru-
saalerparput siuariartulaarluta.
Taama siuarluta ingiaqataaru-
saartilluta umiarsuaaqqap maskii-
nani sakkortuserpallallarmagit ki-
ngumut qiviariallarama taavaana
sikumut pulaqqereersoq!
Taava inuusuttortannguarput
kingulliusoq suaarpara asseqqullu-
gu, unitseqqullugu. Taannalu kaa-
jallariarluni umiarsuaaqqap sior-
natungaanut unippoq.
»Sigyn« kinguporsorsinnarluni
aallarpoq siku inuusuttuarartatta
uninngavigisaa aporiartorlugu.
Taamaariarmat inuusuttuarartar-
put taanna qunutsariarami qimaal-
luni illuarpoq, illuarniariartorlu
uninngavigisimasaatigut siku apo-
ramiuk ilorpangaatsiallarlugu siip-
paa!
»Naamik taamaattoqassanngi-
laq, kommune oqareerpoq utaqqis-
sagaatigut, umiarsuaaqqap naala-
gaa aamma tamatuminnga ilisima-
tinneqareerpoq«, taama oqariar-
lunga taakunga asseriartorpara
aportarfia meterinik pingasunik si-
samanilluunniit ungasitsigalugu
qamutikka sannikartillugit.
Naalagaata suaartaatigaluni us-
sersorfigaanga peeqqullunga. Na-
lunnginnakkuli apussanngikkaa-
nga ileqimisaartuutigalunga napa-
rissannut ikusippunga tunullunga,
eqqissivillunga! Taamaalisungalu
nalunnginnamiuk aportussanngor-
lunga tamaviat uterialerpoq suna
tamaat sajuppiluttuinnanngorlu-
gu. Taavalu umiarsuaaraq sanni-
karluni unippoq«.
Aqqutiginiagarsi
akueriumanngilarput
Piniartut »Sigyn«-ip siornatungaa-
nut unerarput, tassalu umiarsuaa-
raq nikeqqinngilaq.
Erininarserianngitsoq timmisar-
torpaluleriarmat aarimmi helikop-
teriaraq takkutiinnaqaaq. Mimmat
ilaasui aniapput: Kommunemiit si-
samat, politeeq ataaseq Marmorili-
ullu pisortaa.
Johannes Tobiassen Atuagagdli-
utinut ima oqarpoq: »Kommunemi
pisortarisavut tikeriarmata »Si-
gyn«-ip inuttaasa aatsaannguum-
mat nuannarinngeruttorluta aasiilli
qungujulasuinnanngorput assam-
mittarluta!«
Taava isumaqatigiinniarnerit
aallartipput »Sigyn«-ip initaani.
Piniartut nalunaarput sikunik
aserorterutip aqqutiginiagaa akue-
risinnaanagu — tassa Nuussuup
nunataaniit immaqa kilometerinik
pingasunik avasitsigisukkooriarlu-
ni toqqaannarluni Marmoriliup
tungaanut aserorteriniarmat.
Tassami sinaalerisuni niaqornar-
miut kisimiinngillat. Aamma allani
nunaqarfeqartut, soorlu qaarsor-
miut, avannarpasinnerusumi sinaa-
leripput. Sikulu taamaalillugu siin-
neqassagaluarpat silap ajuleria-
taarneratigut piniartorpassuit saa-
vitaasinnaapput navianartorsiuler-
lutillu.
Piniartuttaaq akuersiumanngin-
nerminnut patsigisaat minnerun-
ngitsumik unaavoq: Sikup aseror-
terneqarnissaata piffissaalluaral-
Iartillugu ilisimatitsissutigineqarsi-
mannginnera.
Uteritsi imaluunniit sangugitsi!
Johannes Tobiassenip ilaasalu kis-
saatiginerugaluarpaat »Sigyn« ute-
rallassasoq sikup ajortunngornis-
saata taamalu piniarfilussinissaata
tungaanut.
Kisiannili Uummannamiit Mar-
morilimmiillu aggersut nassuiaap-
put »Sigyn«-ip attartornera ullor-
mut koruuninik tuusinterpassuar-
nik akeqarnerarlugu. Aammami
svenskit umiarsuarsuat assartuut
aqqutissiuunneqartoq »Bella Coo-
la« (28.000 tonsilik) Kalaallit Nu-
naata imartaanut pereersimavoq.
Kommunep sinniisai piniartut
oqaasiinut paasinnilluarput, aap-
paatigulli erseqqissarlugu Marmo-
riliup inuiaqatigiinni aningaasarsi-
ornikkut iluatinnaateqarnera.
Aamma piniartut paasinnipput,
piumasaraluguli sikunik aserorte-
rutip umiarsuarsuullu assartuutip
aqqutissaat imaalillugu allanngor-
tinneqassasoq: Piniartut sinaaleri-
sut tamaasa avannaqqullugit, Illor-
suit qeqertaat kujaqqutilaanngua-
riarlugu pavani »Upernaviup
Nuua«-nik taaneqartartoq qanil-
lattoriarlugu aatsaat Marmoriliup
tungaanut kangimut ingerlassasut.
Siunnersuut tamanna »Sigyn«-ip
naalagaata akueriumanngeqqaara-
luarpaa, aqqutissamisut pilersaaru-
tigeriikkani atorumanerugamiuk.
Piniartulli malartaaserput. II-
lua’tungeriit isumaqatigiinngiler-
torput. Naggataatigulli piniartut
piumasaat akuerineqarpoq. »Si-
gyn« sangussaaq!
Inernera
Taava politiit qinnuigineqarput pi-
niartut avannarpasinnerusumi si-
naalerisut helikoptererlutik orne-
qattaarlugit ilisimatikkiartoqqullu-
git qanoq pisoqalerneranik qanorlu
isumaqatigiittoqarsimaneranik.
Tassami piniartut niaqornarmiu-
innaanngitsut piniarlualeruttorlu-
tik sikunik aserorterummit paka-
sarneqarnertik assut pakatsissuti-
gaat.
Ilaat sikunik aserorterummit a-
vaqqunneqaleramik puffaammer-
simaarnerup pianik eqqarsaammit
imaattumit tikinneqaraluarput:
Radioata antennii qoorortuumik
aallaarsaralugit killullaraanni,
avammut atassutaarunniassaaq...!
Periaaserli taamaattoq pisaria-
qalinngilaq. Johannes Tobiasse-
nikkut »saattukullammik pikku-
nartumik« periataarallartillugit pi-
umasanillu ungaqqunneqarsin-
naanngitsunik saqqummiussigal-
lartillugit illua’tungeriit tamarmik
naammagisinnaasaannik aaqqiiso-
qarpoq.
Maajip ulluisa 21-ianni 1975-imi
Niaqornat kitaanni sikup sinaavani
iliuuseqarnerup kingunerisaanik
aalajangersarneqarpoq umiarsuit
Marmorilimmukartussat pillugit
piffissaalluarallartillugu ilisimatit-
sisoqartalissasoq, umiarsuit siulliit
aatsaat juunip ulluisa qulingata
missaani takkuttassasut aqqut Jo-
hannes Tobiassenikkut aqqutigeq-
qusaat atuarlugu, umiarsuillu ki-
ngullermeertassasut novemberip
naanerani.
Aamma piniartut pakasarneqar-
nertik pillugu aningaasanik taar-
siiffigeqqupput. Marmoriliullu ko-
ruunit 250.000-it akiliutigai, taak-
kulu piniartunut eqqorneqartunut
agguaanneqarput.
VI ØNSKER
GLÆDELIG JUL
til alle, der i årets løb har købt
VIDEO-TV
HI-FI - mv.
gennem vore forhandlere i Grønland
RADIOGROS A/S - Klarup
- EN GROS FOR GRØNLAND -