Fréttablaðið - 30.11.2006, Qupperneq 82

Bókarbrot í Borgarleikhúsi
Margrét Frímannsdóttir hefur frá
upphafi verið með áhugaverðari
karakterum á Alþingi. Það var ein-
hvern veginn ljóst að hún haslaði
sér völl í pólitíkinni þrátt fyrir
karlana í flokki sínum. Eða það
grunaði mann.
Eftir lestur sögu hennar, hefur
sá grunur verið staðfestur. Þar er
farið yfir uppvöxt Margrétar á
Stokkseyri, nokkuð snúið fjöl-
skyldumunstur hennar og stutta
æsku. Sextán ára að aldri ákvað
hún sem sagt að nú væri hún orðin
fullorðin og tími til kominn að
snúa sér að stofnun eigin fjöl-
skyldu ásamt því að vinna í frysti-
húsinu í plássinu. Eins og allir vita
þykir slíkt ekki góð latína. Hús-
móðurstarf, frystihús, pláss úti á
landi þýðir hreint út sagt að stúlka
skellir í lás öllum sínum dyrum að
umheiminum og þeim möguleik-
um sem hann býður upp á. En ekki
Margrét. Þvert á móti hefur hún
byggt upp farsælan stjórnmála-
feril á þessum aðstæðum.
Fyrsti hluti sögunanr virkaði
dálítið flatur á mig. Fátt frásagn-
arvert, allt frekar almennt. Ástæð-
an er sú að Margrét ólst upp við
mikla ástúð og öryggi hjá ömmu
sinni og hennar manni – og það er
nú einu sinni svo á okkar sjálfs-
hjálpar- og pop-sálfræðitímum að
maður er orðinn svo stútfullur af
svona „harmsaga æsku minnar“
sögum að það tekur nokkurn tíma
að kveikja áhuga manns þegar
æskan hefur verið – ja, bara alveg
ágæt. Þegar kemur að pólitíska
þættinum í sögu Margrétar, sem
er fljótlega eftir að hún ákvað að
hún væri fullorðin, fer hins vegar
fjörið af stað og eftir það rígheld-
ur hún. Lesandinn fær að fylgjast
með þessari litlu, kokhraustu, en
foringjadýrkandi, stelpu mæta á
hinn pólitíska leikvang með
greindina og orkuna einar að
vopni, haldandi að flokksbræður
hennar séu samstarfsmenn og
samstaðan þar sé ekta. Hún á eftir
að komast að raun um annað þegar
hún fer að vinna með ofur-karl-
rembunum í kringum sig – sem
aukinheldur eru að kafna úr
menntahroka. Smám saman opn-
ast augu Margrétar en því skýrari
sem pólitíska myndin og andstað-
an innan flokksins verður, eflist
hún þeim mun meira og lesandinn
fylgist með því hvernig hún þrosk-
ast í gegnum starf sitt, þar til svo
er komið að henni finnst (eðlilega)
ekkert meira varið í sína meintu
foringja en sjálfa sig – og ákveður
að verða bara sjálf foringinn.
Þótt pólitíkin sé fyrirferðar-
mikill þáttur í sögu Margrétar, er
hún fyrst og fremst merkileg sem
persónuleg þroskasaga. Hún sýnir,
svo ekki verður um villst, hvert
stelpur með heilbrigt sjálfsmat,
góða greind og kjark geta komist.
Hún ætti að vera skyldulesning
fyrir allar stúlkur á unglingsaldri.
Það hefði að ósekju mátt fjalla
meira um einkalíf Margrétar í
bókinni, koma með sögur og frá-
sagnir af samskiptum við hennar
nánustu. Þar er stiklað á stóru – of
stóru og sagan virkar því stundum
nokkuð hraðsoðin. Hún einskorð-
ast líka við frásögn Margrétar í
stað þess að vinna úr þeim ara-
grúa af gögnum sem til eru eftir
langan feril í pólitík. Sagan hefði
að vísu orðið lengri en það hefði
verið allt í lagi. Það eru til menn
sem hafa verið staðnir að því að
skrifa sögu sína í tveimur, jafnvel
þremur, bindum – og það án þess
að vera skemmtilegir. Margrét
verður seint sökuð um þann löst.
Þótt ég hefði viljað sjá mun
ítarlegri sögu, fannst mér bókin
skemmtileg. Hún er vel skrifuð
sem þroskasaga og góð heimild
um þau viðhorf og þá fordóma
sem konur af kynslóð Margrétar
hafa eytt ævinni í að brjóta á bak
aftur og með því varðað leiðina
fyrir komandi kynslóðir.
Foringinn í frystihúsinu
Kristín Steinsdóttir og Halla Sól-
veig Þorgeirsdóttir eiga farsælt
samstarf að baki og fengu meðal
annars Norrænu barnabókaverð-
launin og barnabókaverðlaun
Fræðsluráðs fyrir bók sína Engill
í Vesturbænum árið 2002. Í fyrra
kom út bókin Rissa vill ekki fljúga,
um rituungann Rissu sem sigrast
á flughræðslu sinni og þessi bók
er sjálfstætt framhald hennar.
Rissa er nú komin á Grænlands-
mið ásamt fjölskyldu og vinum
þar sem lífsbaráttan er hörð.
Rissa og systir hennar leggja í
langferð að leita að ísbjörnum,
sem pabbi þeirra lofaði að þær
fengju að sjá, og verða margs vís-
ari í þeirri ferð þó að titilspurn-
ingu bókarinnar sé aldrei svarað
heldur meiri áhersla lögð á fæðu-
keðjuna almennt
Ég hef ekki lesið bókina um
Rissu og flugörðugleika hennar en
það er greinilegt að höfundar ætl-
ast til þess að lesandinn þekki þá
sögu og þær persónur sem þar
koma fyrir. Ég veit ekki hvort mér
finnst það jákvætt eða neikvætt.
Það er ekki gaman þegar sömu
staðreyndirnar eru þuldar upp
aftur og aftur í hverri bók, einkum
þegar bókin er ekki lengri en þetta,
en á hinn bóginn er erfiðara að fá
áhuga á persónum þegar maður
veit lítið sem ekkert um þær. Ég
veit reyndar ekki hvort börn láta
sig svona smáatriði nokkru varða
ef sagan grípur þau.
Frásögnin er nokkuð sundur-
laus og frekar í formi brota en í
samfellu. Þannig er frekar verið
að ná fram tilfinningunni fyrir lífi
fuglanna á Grænlandsmiðum eða
mannfólksins í grænlensku þorpi
en að fylgjast náið með einni
atburðarás. Á köflum er vaðið úr
einu í annað og ævintýri rituung-
anna verða stundum tilviljana-
kennd og fara jafnvel framhjá
lesandanum en það ber að hafa í
huga að flestar barnabækur eru
lesnar oftar en tíu sinnum og því
kostur ef sagan býður upp á eitt-
hvað nýtt við annan eða fjórða
lestur. Aftur ræður persónulegur
smekkur miklu. Ég hef meira
gaman af beinni frásögn og hún
heldur mér meira við efnið en
þetta form gefur færi á fram-
haldslestri því hægt er að hætta
að lesa á hverri síðu og byrja svo
upp á nýtt kvöldið eftir á þeirri
næstu án þess að þurfa mikið að
rifja upp.
Myndirnar eru fallegar og
bæta smábröndurum við textann
sem fyrir þá sem lesa frekar
myndir en orð er mikill kostur.
Rissa leitar að ísbjörnum
Það leyndi sér ekki að þarna sat María mey
með son sinn Jesú við stýrið, barnslega full-
orðinn. Þau voru nauðalík líkneskjunum, sem
höfðu verið hnoðuð úr snjó, nema þau voru að
háma í sig sælgæti, og einnig á svipuðum aldri;
þó virtist María mey vera öllu yngri en Jesú.
OPIÐ HÚS
HJÁ SVFR
Föstudaginn 1. des
ALLIR VELKOMNIR - HÚSIÐ OPNAR KL. 20.00
Dagskrá:
::: Séra Pálmi Matthíasson blessar vetrarstarfið
::: Gunnar Helgason kynnir nýja laxveiðimynd,
Svona tekur laxinn
::: Bjarni Júlíusson, formaður SVFR segir frá nýjum
veiðisvæðum SVFR.
::: Veiðistaðalýsing - hástökkvari sumarsins Stóra-Laxá
::: Myndagetraunin sívinsæla
::: Happahylurinn verður á sínum stað í boði Intersport