Morgunblaðið - 03.09.2007, Side 13

MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 3. SEPTEMBER 2007 13
VESTURLAND
Eftir Steinþór Guðbjartsson
steinthor@mbl.is
ELÍN Hansen frá Bandaríkjunum stundar
rannsóknir á skrifstofu Byggðasafns Árnesinga
á Eyrarbakka, en hún hefur verið að afla sér
upplýsinga um rætur sínar á Eyrarbakka. Hún
segir að byggðasafn Árnesinga sé heill fjársjóð-
ur greina og bóka fyrir sig og hún sé að kynna
sér þetta efni með aðstoð Lýðs Pálssonar safn-
stjóra. „Nú er ég að fara yfir ljósmyndir og
skanna þær,“ segir hún og flettir albúmi
Agnesar Lund, danskrar myndlistarkonu, sem
var í Húsinu í nokkur sumur í upphafi 20. aldar.
Langafinn prestur vestra
Hans Baagöe Thorgrímsen, langafi Elínar,
fæddist í Húsinu á Eyrarbakka 21. ágúst 1853
og féll frá í Grand Forks í Norður-Dakóta í
Bandaríkjunum 7. febrúar 1942. Foreldrar hans
voru kaupmaðurinn Guðmundur og Sylvía
Thorgrímsen á Eyrarbakka. Hans Baagöe fór
til Vesturheims 1872 og var prestur íslenskra og
norskra safnaða, meðal annars í Mountain og
Grand Forks í Norður-Dakóta. Hann átti sex
börn með fyrri konu sinni og þrjú með þeirri
seinni. Með seinni konu sinni átti hann meðal
annars Elínu, ömmu Elínar Hansen, og hún átti
Dóru, móður Elínar, en faðir Elínar er af norsk-
um og kanadísk-frönskum ættum.
„Ísland hefur alla tíð heillað mig og ég féll fyr-
ir landinu strax í fyrstu heimsókn minni,“ segir
Elín sem býr í Minneapolis og er markaðsstjóri
hjá stórri matvöruverslunarkeðju. „Undanfarin
ár hefur áhugi minn á íslenskri menningu og
tungumálinu aukist mjög auk þess sem ég hef
tengst íslenskum uppruna mínum enn frekar.“
Féll fyrir Íslandi
Fyrir þremur árum bauð fjölskylda Elínar
móður hennar til Íslands og fór Elín með henni.
Þetta voru fyrstu kynni þeirra af landinu og há-
punktur ferðarinnar var heimsókn í Húsið á
Eyrarbakka. „Ég féll gersamlega fyrir landinu
og kom aftur um sjö mánuðum síðar,“ rifjar El-
ín upp. „Þá lagði ég áherslu á Reykjavík, menn-
inguna og söfnin. Í fyrra var ég svo í sjálfboða-
vinnu á Vesturfarasetrinu á Hofsósi í þrjá
mánuði. Nelson Gerrard frá Manitoba í Kanada
var þar á sama tíma og aðstoðaði mig með ætt-
fræðina. Það kom mér skemmtilega á óvart að
uppgötva að ég á líka rætur að rekja til Skaga-
fjarðar.“
Elín segir að rannsóknir sínar hafi fyrst
beinst að fjölskyldunni en síðan hafi sviðið
stækkað. „Ég hef mjög mikinn áhuga á íslenskri
menningu, íslenska tungumálinu og sögunni.
Mig langar mjög til að búa og vinna á Íslandi í
að minnsta kosti ár, koma heim, en það er ekki
svo auðvelt fyrir mig sem Bandaríkjamann að fá
atvinnuleyfi. Ég hef aflað mér mikilla upplýs-
inga um Hans Bagöe, langafa minn, og því hef
ég að þessu sinni einbeitt mér að systrum hans
fimm og börnum þeirra, lífi þeirra og starfi.
Þetta er mjög áhugavert fólk með áhugaverða
sögu.“
Nær allar heimildir sem Elín hefur skoðað
eru á íslensku. Hún segir að það komi ekki svo
mikið að sök, því hún hafi mikinn áhuga á tungu-
málum og eigi auðvelt með að læra þau. Hún
hafi til dæmis lært frönsku með því að hlusta á
málið, fyrst og fremst í útvarpi, og hún noti
sömu aðferð við íslenskuna. „Ég stunda sjálfs-
nám með því að hlusta á íslenska útvarpið á
Netinu öllum stundum. Á Útvarpi Sögu heyri ég
mikið talað mál. Þar er mikið um innhringingar
og því get ég fylgst með samræðum. Síðan
hlusta ég á fréttir og heyri þannig betra mál. Ís-
land og íslenska arfleifðin hafa verið mitt helsta
áhugamál undanfarin fimm ár, Netið hefur gert
mér auðveldara fyrir og segja má að líf mitt hafi
breyst þegar Icelandair hóf beint flug til Min-
neapolis.“
Eins og blint stefnumót
Elín segir að dyrnar að Íslandi hafi opnast
þegar hún gekk í Íslendingafélagið Heklu í Min-
neapolis. Þar hafi hún kynnst fólki með sama
áhugamál. Þegar hún hafi byrjað að undirbúa
komu sína til Íslands að þessu sinni hafi allir
verið tilbúnir að veita aðstoð, ekki síst Íslend-
ingar á Íslandi sem hún hafi aldrei hitt. Boltinn
hafi byrjað að rúlla í matarboði hjá aðalræð-
ismannshjónunum í Minneapolis, Maddý og
Erni Arnar, og eitt hafi leitt af öðru.
Að sögn Elínar er ekki sjálfgefið að fólk vilji
hitta ættingja sem það hafi aldrei heyrt um.
„Þetta er eins og að fara á blint stefnumót,“ seg-
ir hún og bætir við að eftir að hún hafi haft uppi
á ættingjum byrji hún á að senda viðkomandi
netpóst og framhaldið ráðist af viðbrögðunum.
„Ég hef fengið nokkur netföng og geri ráð fyrir
að halda áfram að senda póst á næstunni.“
„Ísland hefur alla tíð heillað mig“
Morgunblaðið/Steinþór Guðbjartsson
Rætur Elín Hansen frá Bandaríkjunum við Húsið á Eyrarbakka, þar sem langafi hennar, Hans
Baagöe Thorgrímsen, fæddist 1853. Húsið var flutt tilsniðið til landsins árið 1765.
Myndir Lýður Pálsson safnstjóri og Elín Han-
sen skoða myndir í albúmi Agnesar Lunn,
danskrar myndlistarkonu, sem var í Húsinu í
nokkur sumur í upphafi 20. aldar.
Bandarísk kona á kafi í
íslenskum ættingjum
og íslenskri menningu
steinthor@mbl.is
ÚR VESTURHEIMI
Eftir Guðrúnu Völu Elísdóttur
vala@simenntun.is
NÝJUM námskeiðsbækl-
ingi Símenntunarmið-
stöðvar Vesturlands verður
dreift nú í vikunni á hvert
heimili á Vesturlandi. Að
venju eru mörg áhugaverð
og gagnleg námskeið í boði
en starfsemi Símennt-
unarmiðstöðvarinnar hefur
vaxið og dafnað á und-
anförnum árum. Síðastliðið
ár leysti Inga Dóra Hall-
dórsdóttir Ingu Sigurðardóttur af sem fram-
kvæmdastjóra Símenntunarmiðstöðvar en
þann 1. ágúst síðastliðinn tók hún formlega við
stöðunni. Inga Dóra hóf störf hjá SMV sumarið
2004 og þá sem ráðgjafi og verkefnastjóri. Hjá
Símenntunarmiðstöðinni starfa auk fram-
kvæmdastjóra, náms- og starfsráðgjafi og skrif-
stofustjóri.
Skref til sjálfhjálpar í lestri og ritun
„Við leggjum nú meiri áherslu á lengri náms-
leiðir, sem gefa einingar í framhaldsskólum, en
við bjóðum líka upp á tungumálanámskeið,
tölvunámskeið, tómstundanámskeið, starfs-
tengd námskeið og námskeið varðandi mat-
aræði og ýmis sjálfsræktarnámskeið njóta allt-
af mikilla vinsælda,“ segir Inga Dóra.
Þessar lengri námsleiðir sem Inga Dóra talar
um eru svokallaðar vottaðar námsleiðir sem
menntamálaráðuneytið hefur samþykkt og
Fræðslumiðstöð atvinnulífisins hefur gefið út
námskrár um. Símenntunarmiðstöðin á Vest-
urlandi hefur nú þegar haft ,,Landnemaskól-
ann“ í þrjú skipti, ,,Grunnnám skólaliða“ í þrjú
skipti, ,,Grunnnám fyrir byggingaliða“ í eitt
skipti og námskeiðið ,,Aftur í nám“ var sl. haust.
Alls hafa 107 einstaklingar lokið þessum náms-
leiðum. „Þetta er mjög góð byrjun og þörfin er
svo sannarlega fyrir hendi. Þessar tölur sýna
það og þetta er mjög hvetjandi fyrir okkur hjá
Símenntun að gera enn betur og verða við ósk-
um íbúa á Vesturlandi um fjölbreytt og viðeig-
andi námstækifæri. Inga Dóra segir að í ár
verði tveimur nýjum námsleiðum bætt við. ,,Já,
við ætlum annars vegar að bjóða upp á ,,Grunn-
menntaskóla á Snæfellsnesi“ sem er 300
kennslustunda nám og er stærsta námsleiðin
sem við bjóðum upp á nú á haustönn. Einnig
bjóðum við upp á námsleið sem nefnist ,,Skref
til sjálfshjálpar í lestri og ritun“ og er mark-
miðið að styrkja lestrar- og ritunarhæfni og
auka þar með hæfni til starfs og áframhaldandi
náms. Við leggjum mikla áherslu á að ná til full-
orðins fólks með dyslexíu eða einhvers konar
lestrar- og ritunarerfiðleika. Því miður eru
lestrarerfiðleikar mun algengari en maður ger-
ir sér grein fyrir og margir sem ekki njóta
þeirra lífsgæða að geta lesið sér til fróðleiks og
ánægju.“ Inga Dóra reiknar með að þessi náms-
leið verði í boði um allt Vesturland og segir
námskeiðið gagnlegt til að leiðbeina fólki til
sjálfshjálpar.
Samstarf við Alþjóðahús
Líkt og áður verður kennd íslenska fyrir út-
lendinga en þeir hafa verið duglegir að sækja
þau námskeið. Á síðustu önn voru námskeiðin
niðurgreidd að stórum hluta af ríkinu og það
sama á við nú. Að meðaltali hafa 100 manns sótt
þessi námskeið á Vesturlandi, síðustu sex ár.
Útlendingum hefur fjölgað ört á Vesturlandi og
þar af leiðandi hefur þörfin aukist verulega á
fræðslu um málefni innflytjenda og þá sér-
staklega fyrir starfsfólk fyrirtækja og stofnana.
Því ákváðu stjórnendur Símenntunarstöðv-
arinnar að fara í samstarf við Alþjóðahúsið og
bjóða upp á þrenns konar námskeið er varða
málefni innflytjenda. „Ég hvet Vestlendinga til
að afla sér upplýsinga um það sem Símennt-
unarmiðstöðin býður upp á í haust og skrá sig
til þátttöku sem fyrst. Námsvísirinn fer í dreif-
ingu þriðjudaginn 4. september, en við setjum
upplýsingar um námskeiðin einnig á heimasíð-
una. “ Inga Dóra bætir við að Símennt-
unarmiðstöðin sé í samstarfi við Háskólann á
Bifröst og bjóði upp á námskeið sem nefnist
Upplýsingatækni og bókhald. Það er 60
kennslustunda nám og kennt í gegnum svokall-
aðan námsskjá. Þetta námskeið var í boði á síð-
ustu vorönn og gaf það góða raun. Hægt er að
skrá sig á námskeið með því að hringja í Sí-
menntunarmiðstöðina eða skrá sig á Netinu
www.simenntun.is
Fjölbreytt námstækifæri
Inga Dóra
Halldórsdóttir
Í HNOTSKURN
»Markmið Símenntunarmiðstöðv-arinnar er að efla og styrkja íslenskt
atvinnulíf og samfélag með endur- og sí-
menntun sem taki mið af þörfum atvinnu-
lífs og einstaklinga. Markmiðið er að
auka þekkingu og stuðla að bættum bú-
setuskilyrðum á Vesturlandi.
»Meðal þeirra sem standa að Símennt-unarmiðstöðinni eru Fjölbrautaskóli
Vesturlands, Landbúnaðarháskólinn á
Hvanneyri, Viðskiptaháskólinn á Bifröst,
fyrirtæki og sveitarfélögin á Vesturlandi.
Starfsemi Símenntun-
armiðstöðvar Vestur-
lands að fara í gang
Morgunblaðið/Guðrún Vala Elísdóttir
Nám Boðið er upp á fjölbreytt nám hjá Símenntunarmiðstöð Vesturlands. Á myndinni er Mar-
grét Ástrós Helgadóttir að nudda Atla Harðarson á opnu húsi í fyrravetur.