Sjómannablaðið Víkingur - 01.09.1956, Qupperneq 14

Gunnar V. Gíslason:
Björgun brezka togarans
4S.T. CRISPIN”
(Niðurlag.)
Stöðugt fór mikil vinna í að halda við festar-
vírum, bæði vildu þeir sandkastast og svo varð
að halda þeim vel strekktum, bæði til að rétta
akipið fyrir, sem tókst smátt og smátt, og. svo til
að fá sem hæst undan sjó, en það gekk erfiðlega
af ástæðum sem síðar komu í ljós. Við þessa
víravinnu reyndist truckbíllinn með spilinu og
bílstjóri hans Jón Guðlaugsson, báðir frá Vík,
mestu þarfaþing, spilið það kraftgott að við slit-
um með því 2 víra, og Jón alltaf boðinn og bú-
inn til alls, bæði á nóttu og degi, enda voru sum-
ir famir að kalla hann stýrimanninn undir það
síðasta.
Aftur var hafin hreinsun á vélarúmi, en það
var orðið eins og áður er lýst og gólfplötur allar
í hrugu, var það óhæg vinna, allt glerhált af
olíu og skipið á hliðinni eins og fyrr.
Veður fór stöðugt batnandi og var orðið sjó-
lítið á laugardag 7. apríl. Ekki má gleyma ein-
komnir frá Angmagssalik (sem er grænlenzkt
veiðimannaþorp á suðaustur Grænlandi beint í
vestur frá Snæfellsnesi) .
Þessir landnámsmenn og niðjar þeirra í
Scoresbysund lifa nú betra lífi en áfiur. Fólkið
hefur betri húsakynni, betri áhöld, betri klæðn-
að og betra viðurværi.
Landrýmið, sem nýbyggjendurnir hafa mögu-
leika til að hagnýta sér, er mjög stórt, mörg
hundruð ferkílómetrar, en þó ekki stærra en ör-
lítill hundraðshluti þessa víðáttumikla land-
flæmis við Scoresbysund og alls ekki bezti huti
þess. Þó hafa nýlendubúar skv. verzlunarskýrsl-
um níu sinnum meiri meiri tekjur af veiðiskap
en íbúamir í Angmagssalik.
1 Scoresbysund er mikið af moskusnautum,
þótt ekki séu skotin nema örfá á ári (50) vegna
friðunarráðstafana, og gefur það gott búsílag
um mikilsverðum lið í þessari starfsemi, en það
var tjaldið á strandstaðnum, þar bjuggu varð-
mennirnir og þar réði ríkjum Jóhann bóndi Þor-
steinsson í Sandaseli, kallaður Jói, hugvitsmað-
urinn og uppfinningamaðurinn, sem smíðaði
flugvél og flaug á henni yfir vötn, þá líklega
aldrei séð flugvél, nema kannske í loftinu. Eitt-
hvert undra sigurverk (klukka), sem ég kann
ekki að lýsa, smíðaði hann líka. Maður á rangri
hillu, en það er önnur saga. Þarna í tjaldinu
voru ósköpin öll af allskonar fatnaði svo sem
svefnpokar, teppi, hlífðarföt, skór, sjóstígvél,
sokkar til þerris upp í rjáfrinu, allskonar mat-
væli, eldhúsáhöld, talstöð, mynd af fallegri
stúlku, sem fundizt hafði í skipinu og ótal margt
fleira. Þarna logaði á tveim prímusum svo að
segja dag og nótt. Þarna var eldaður matur fyr-
ir varðmennina og síðast en ekki sízt alltaf ver-
ið að laga kaffi. Oft þurfti maður að skreppa í
af kjöti. En í Angmagssalik eru engin moskus-
naut.
Þá er þar ótakmörkuð selveiöi. Af bjarndýr-
um er þar meira en víða annarsstaðar. Einnig
eru þar refir, rjúpur og fjöldi annarra fugla-
tegunda, og af fiski er þar meðal annars heilag-
fiski, lax, silungur, hákarl o. s. frv.“
Ennfremur segir Einar Mikkelsen: „Ég er
ekki í efa um það, að atorkusamir veiðimenn
myndu geta lifað í Scoresbysund eins og greifar
með því að stunda sel- og bjarndýraveiðar".
Ofanrituð ummæli Einars Mikkelsen stað-
festu það, að fyrirætlun Ásgeirs Péturssonar
um stofnun nýlendu við Scoresbysund hefur
verið viturlega ráðin, byggð á hyggni hans og
vandlegri yfirvegun. Og má því óefað telja það
mjög illa farið, að ekkert varð úr nýlendustofn-
un Ásgeirs. Meira.
174
vIkinbur