Sjómannablaðið Víkingur - 01.08.1967, Blaðsíða 33
ekki framkvæmanleg á annan hátt.
Þegar ákvörðun var endanlega
tekin, fórum við Radl að vinna að
einstökum atriðum. Við urðum að
reikna út vegalengdir, ákveða vopn
og annan útbúnað og fyrst og fremst
teikna kort yfir þá staði, sem hver
einstakur flugmaður átti að nota. 10
hermenn áttu að vera í hverri flugu,
auk flugmanns. Hver flokkur varð
að vita nákvæmlega, hvaða hlut-
verki hann átti að gegna. Ég ákvað
að vera í flugu númer 3, þannig að
fyrsti og annar flokkur gætu varið
aðgerðir okkar í þriðja og fjórða
flokknum, þar sem þeir hefðu lent
á undan. Þegar allt þetta var fast-
mælum bundið, ræddum við í nokkra
stund um möguleikana yfirleitt.
Við gerðum okkur engar tillivon-
ir og var ljóst að þær væru litlar.
Enginn vissi hvort Mussolini væri
enn á hásléttunni, eða hvort honum
hefði verið komið undan, áður en
við kæmum. Ennfremur var spum-
ingin, hvort við gætum yfirunnið
verðina nægilega fljótt, til þess að
koma í veg fyrir að hann yrði skot-
inn, áður en því væri lokið, ekki
höfðum við heldur gleymt aðvörun-
um herforingjanna.
Við yrðum að forðast sem mest
manntjón við lendingarnar, en jafn-
vel þótt það yrði ekkert, vorum við
aðeins 108 talsins, sem gátum þar
að auki ekki allir verið tiltækilegir
á sama augnablikinu. Á móti voru
minnst 150 ítalskir hermenn, sem
þekktu allar aðstæður og gátu not-
að hótelið sem virki. Vopnabúnaður
beggja liðanna yrði sennilega svip-
aður, en “Tommy-byssurnar” okkar
áttu þó að gefa eitthvað forskot,
með tilliti til liðsmunarins, sérstak-
lega, yrðum við ekki fyrir miklu
tjóni í upphafi. Þegar við vorum að
vinna að öllum þessum útreikning-
um, sagði Radl allt í einu: — Má
ég stinga upp á því, herra, að við
hættum að eiga við allar þessar töl-
ur og athugum heldur vinnings-
möguleikana, sem við vitum báðir
að eru afar litlir, og þótt litlir séu,
hættum við alla vega lífinu, til þess
að aðgerðin takist!
Enn datt mér eitt í hug. Hvernig
gátum við notfært okkur, til hins
ítrasta og bezt, að hin snögga árás
kæmi alveg óvænt, sem vissulega
yrði okkar sterkasta vopn? Við velt-
um þessu fyrir okkur lengi vel,
þangað til Radl datt allt í einu
snjallræði í hug:
VÍKINGUR
— Því skyldum við ekki taka með
okkur ítalskan liðsforingja, sem
verðirnir bæru kennzl á? Nærvera
hans myndi rugla þá, að minnsta
kosti í bili, og halda þeim kannski
frá að ráðast á Mussolini, þá þegar,
en þann tíma yrðum við að nota vel.
Þetta var stórfín hugmynd. Gen-
eral Student yrði að ræða við við-
komandi liðsforingja kvöldið áður
og telja hann á að fara með okkur.
Til þess að taka fyrir allan „leka“
eða svik, yrðum við að halda liðs-
foringjanum hjá okkur alla nóttina.
Okkur kom saman um að þetta yrði
að vera háttsettur liðsforingi, helzt
fyrrverandi herráðsforingi, — sem
kunnugur var ástandinu í Róm og
hefði tekið hlutlausa aðstöðu, eftir
óeirðimar í borginni, en þeir voru
þó nokkrir, sem svo var ástatt um.
Ef Student samþykkti þetta, átti
hann að bjóða honum til aðalstöðv-
anna í Frascati.
Fyrstu vonbrigðin létu ekki á sér
standa. Hinn 11. september var upp-
lýst, vegna mikilla aðgerða óvin-
anna í lofti og slæmra veðurskil-
yrða, væru flugurnar neyddar til að
fara krókaleiðir. Þrátt fyrir þetta
vonuðum við í lengstu lög, að þær
kæmu nægilega fljótt, en sú von
brást.
Hinn útvaldi ítalski foringi, sem
var reyndar general að tign, kom á
réttum tíma í boðið, en var nú með
vinahótum talinn á að bíða með að
hitta Student til klukkan 8 næsta
morgun, og þá á flugvellinum. —
Árásartíma okkar urðum við að
fresta til klukkan 2 hinn 12, í stað
klukkan 6 að morgni, og þetta var
sunnudagur, en við gátum ómögu-
lega beðið enn í 24 klukkutíma til
viðbótar. Hún yrði þannig um bjart-
an dag. Þá varð á stundinni að
breyta ýmsum áætlunum til sam-
ræmis við hinn breytta tíma.
Laugardagskvöldið gekk ég til
herbúða minna. Ég hafði ákveðið að
árásarliðið skyldi allt vera sjálf-
boðaliðar og mér datt ekki í hug
að leyna þá hættunni, og líkunum
fyrir miklu manntjóni. Ég lét raða
þeim upp og hélt yfir þeim stutta
tölu: — Hinni löngu bið er lokið. Á
morgun bíður okkar mikilsvert
starf, sem Adolf Hitler hefur per-
sónulega fyrirskipað. Reiknað er
með miklu manntjóni, en hjá því
verður varla komizt, því miður. Að
sjálfsögðu verð ég með og stjórna
aðgerðinni og ykkur. Ég lofa að
gera mitt bezta, og ef við stöndum
saman, mun aðgerðin heppnast, —
já, skál heppnast. Þeir sem vilja
gerast sjálfboðaliðar gangi eitt
skref fram. — Það gladdi mig inni-
lega að sjá, að engin manna minna
vildi sitja heima. Ég fól flokksfor-
ingjum mínum og von Berlebach,
foringja einnar fallhlífarsveitarinn-
ar, hið óvinsæla starf, að velja þá,
sem fara skyldu, því liðið mátti
ekki vera stærra en 108 menn alls.
Sjálfur valdi ég 18 Waffen SS menn.
Þá var skipaður flokkurinn, sem
átti að taka stöðina í dalnum og enn
einn til þess að bjarga fjölskyldu
Duce, sem var kyrrsett í Róm, en
án gæzlu. Ég dvaldi síðan nokkra
stund í herstöðinni og það olli mér>
mikillar ánægju, að allsstaðar var
fjör og sigurvissa. En einmitt þá
fengum við alvarlegt taugaáfall við
þá frétt í útvarpinu frá Banda-
mönnum, að Mussolini hafi verið
fluttur til Afríku sem fangi á
ítölsku herskipi, sem hafði komið
frá Specia..! Þegar ég náði mér
eftir þessa frétt, tók ég sjókort og
áttavita. Þar sem við vissum ná-
kvæmlega tímann, sem ítalska flota-
deildin sigldi frá Specia, gat ég auð-
veldlega reiknað út, að jafnvel gang-
hraðasta skipið gat ómögulega hafa
náð til Afríku á svona stuttum tíma.
Útvarpsfréttin hlaut að vera gabb.
Mér væri láandi, þó ég eftir þetta
tæki allar fréttir Bandamanna með
fyrirvara?
Sunnudaginn 12. september 1943,
klukkan 5 um morguninn, gengum
við fylktu liði út á flugvöllinn. Bú-
ist var við svifflugunum kl. 10.
Einu sinni enn athugaði ég út-
búnað manna minna, sem allir voru
í fallhlífarliðs-einkennisfötum. — 5
daga matarskammti hafði verið út-
hlutað. Á meðan við biðum, sett-
umst við undir tré og borðuðum
ávexti, sem ég hafði látið senda
nokkra kassa af á flugvöllinn. Að
sjálfsögðu varð vart nokkurrar
taugaspennu, en við forðuðumst að
láta nokkra taugaveiklun eða ótta
sjá á okkur.
Kl. 8 hafði ítalski generalinn enn
ekki mætt, svo að ég varð að senda
Radl til Frascati og sagði honum að
koma með hann lifandi og strax.
Hinum trausta Radl tókst með
erfiðleikum að finna manninn í
borginni og koma með hann til okk-
ar. Student hafði stutt viðtal við
hann, að mér viðstöddum, en Warg—
213