Heimilisblaðið


Heimilisblaðið - 01.01.1939, Blaðsíða 4

Heimilisblaðið - 01.01.1939, Blaðsíða 4
HEIMILISBLAÐIÐ Sku ggsja. Jarðskjálftinn mikli í Cliile. í jarðskjálftunum miklu í Chile 25. janúar fór- ust um 30 000 manna og 50 000 lemstruðust meira og minna. Ibúunum á þvi svæð'i líður mjög illa, þvi að öll símasambönd slitnuðu, svo að ekki var hægt að láta vita, hver.nig sa.kir stóðu í raun og veru. RáðsLafanir voru gerðar til að koma i veg fyrir drepsóttir. Á öllu landskjálftasvæðinu eru rústir. Borgirnar Limares, Parrel og San Carlos eru gjöreyddar, eins og C h i 11 a n. Þetta gerð- ist allt á 3 mínútum. 1 síðastnefndu borginni er allt í röstum, og af bjarma.num af eldunum urðu rústirnar báifu ógeðslegri. í Chillan bjuggu 40 000 manna. Allstr.ðar lágu dauðir menn og særðir. Þeir, sem tftir lifa, segja að landskjálftinn hafi staðið nokkrar mínútur. Ljósin slokknuðu, húsin tóku að hrynja og þá gaus eldurinn upp. Pað voru einar tvær til þrjár manneskjur, sem sluppu ómeiddar \;r a.lmennings-leikh.úsinu; húsið hrundi, er stóð á miðri leiksý.ningu. I Conceplion skemmdist stór höfuðkirkja svo mjög, að hana verður að sprengja af grunni. Skotnar voru fjórar persónur, sem voru þar á ferð til rúna. Tjónið af landskjálftunum er metið á 1500 millj. pesos. Meðal hinna afmáðu bæja eru: Flor- ida, Qualqi og Tome. Enginn veit tölu á fjölda særðra manna. Eldfjallið Llaima ga.us skömmu siðar og olli gosið úrhellisregni, svo að nærri var ómögulegt að forða fólkinu undan. Kyrrahafið zr hið miklajarðskjálftasvæði. Landskjájftarnir I Chile beina athygli vorri að heimsius stærsta jarðskjálftabelti, Kyrrahafs- ströndinni. Þar hefir hver ógnaraldan rekið aðra öldum saman. Eftir endilangri ströndinni liggja eldfjöll, sem valdið hafa feiknalegum landskjálft- um, er þau hófu gosin. En landskjálftar hafa líka átt sér stað, þar sem eldfjöllin eru útbrunnin og kveðið mikið að þeim. Arið 1724 skall 30 metra há jarðskjálftabylgja yfir Callao, h.afnarborg Lima, höfuðstaðarins i Perú, eyddi öllum híisum og drap því sem næst alla ibúana. Árið 1906 gengu jarðskjálftar og þar af leiðandi voðaeldur i San Fransiskó og i Japan hafa jarð- skjálftar gengið hvað eftir annað. Mestur land- skjálfti varð þar 1923, eyddist þá mikill hluti af höfuðborginni Tokio og tugir þúsunda manna fórust, Arið 1935 kom jarðskjálfti á eyjunni For- mosa og margar þúsundir manna fórust. Hinu megin Kyrrahafsins er eftirminnilegast- ur jarðskjálftinn í Kaliforniu 1933. Hann geys- aði sérstaklega i kringum borgina Los Angeles og mörg hundruð manna fðrust og særðust. Síðast gengu jarðskjálftar 1932 i Suður- Ameríku um vorið, kom. þá eldur í löngum íjall- garði í Andesfjöllunum, og þá féll aska yfir borg- ina. Buenes Aires, sem þó er svo fjarri. Stór héruð eyddust. Arið 1928 gekk jarðskjálfti mikill í Takíi- héraðinu i Chile. Pá fórst líka, margt manna. Öklungur dönsku konungsœttarinnar. Valdimar prins, andaðist á laugardagsmorgun- in.n 14. janúar þ. á. rúmlega áttræður. Valdimar var fæddur 27. okt. 1858; var hann yngsti sonur Kristjáns konunys IX. og Lovlsu drottningar. Hann var þvi bróðir Friöriks kon- ungs. áttunda og Georgs fyrsta Grikkjakonungs og föðurbróðir Kristjáns tíunda og Hákonar sjó- unda Noregsko.nungs. Hann var útlærður sjóliðs- foringi, gekk á sjóliðsskólann 1875, og varð ann- ar sjóliðsforingi 4 árum seinna. Upp frá því hækk- aði hann 1 tigninni og varð vara-að'míráll 1911. en sagði af sér embætti á því sama, ári. A sínum sjóliðsforingjadögum fékk Valdimar færi á að sjá meira af heiminum en flestir frænd- ur hans. Hann tðk þátt í mörgum leiðangrum, svo sem til Vestur-Indlands 1879—80, og Austur- Asíu 1899—1900. 1 þeim leiðangri var hann for- ingi á herskipinu »Valkyrjan«. Annars lifði h^nn kyrrlátu lífi, eins og venja er til um hina yngri meðiimi konungsættar. Boðinn var honum kon- ungdómur í Búlgaríu 1887, en hann hafnaði því boði. Prins Valdimar kvæntist Maríu prinsessu af Orieans 1885; var hún sonarsonardóttir Lúðvíks Filips Frakkakonungs. Synir hans allir: Aki, Erik og Vigge hafa afsalað sér erfðarétti til konung- dóms í Danmörku og nefna sig Danmerkurprinsa og greifa af Rosenborg. Fjórði sonurinn, prins Axel, varð formaður Austur-Asíu-félagsins eftir O. A. Andersen, kvæntur Margrétu prinsessu. Og fimmta, barnið er Margrét, gift René, prinsi af Bourbon-Paima. Krossinn í Pompei. Allt af er verið að grafa upp borgina Pompei, sem fór í kaf undir öskufalli úr Vesúv-fjalli árið 79 e. Kr. Nýlega hefir þar verið grafið upp hús, og 1 þvl húsi fannst krossmerki greinilega höggv- ið í einn vegginn. Með þvi telja menn að fengin sé sönnun fyrir þvl, að kristindómurinn hafi feng- ið inngöngu í þá litlu og þó nýbyggðu borg. áö- ur en hið eyðanda gos kom upp i Vesúv. Vísinda- mennirnir vinna kappsamlega að því, að finna nýjar fornmenjar undir öskunni. I

x

Heimilisblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimilisblaðið
https://timarit.is/publication/431

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.