Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1970, Qupperneq 10

Eimreiðin - 01.09.1970, Qupperneq 10
154 EI M R EIÐIN ir „tryllt, töfruð“, völvan er sjálf töfruð, undirorpin töframagni, meðan hún seiðir. — Þessi snjalla skýring skáldsins og fróðleiks- mannsins er nú löngu viðurkennd. Hin skýring Gröndals eða athugasemd var svohljóðandi: „Annar staður í Hárbarðsljóðum er þessi: „át ek í hvíld/áðr ek heirnan fór,“ og er þetta þýtt á venjulegan hátt „I dined, as I rested/before I went from home.“ En hverjum getur dottið í hug, að fornmenn hafi sagt „að eta í hvíld.“! Að minnsta kosti merkir það ekki að „eta í náðum eða makindum." Hvíld er hér = kveld; h er stundum borið frarn sem k, — en svo mikil vandræði hafa verið með orðið „kveld,“ að jafnvel Jakob Grimm — leiddi Jrað af „ctvellan" = kvelja, eins og kveldið færði tórnar kvalir, en eigi hvíld og frið. Kveld og hvild eru einmitt sama orðið, h borið frarn sem k.“ Fleiri álíka fjarstæður má finna meðal orðaskýringa Gröndals í þessum ritdómi, þótt ekki verði hér nefndar. Orðaskýringar hans guldu þess, að honum var tamara að beita hugkvæmni en gerhygli. Hann mun ekki hafa verið hneigður fyrir málfræði að eðlisfari og lítt hirt um að fylgjast með rannsóknum í þeirri grein, Jiótt síðari hluti 19. aldar væri rnikið breytinga- og framfaraskeið á sviði mál- vísinda, einkum málsögu og hljóðfræði. Eins og fram hefur komið var Jiað þjóðmenningarsaga, sem Grön- dal í raun réttri lagði sig öðrn fremur eftir á Hafnarárunum síðari. Liggja eftir hann nokkrar ritgerðir um þau efni. Einna yfirgrips- mest er greinin Folketro i Norden, sem birtist í Annálum fornfræða- félagsins 1863. Mun vart önnur ritsmíð sýna betur alhliða Jiekk- ingu hans á norrænum bókmenntum — bundnu máli jafnt sem óbundnu. Inngangurinn er fjörlega saminn og andríkur, ekki sízt skilgreining hans á orðinu þjóðtrú. Einnig má nefna ritgerð um orrna og ormagarða, er birtist í Árbókum hins norræna fornfræða- félags árið 1869. Náskyld Jressum tveimur er ritgerð urn fornfræði, í öðrum árgangi Gefnar. Þetta rit gaf Gröndal út einsamall um fjögurra ára skeið (1870—1874) og ritaði þar jöfnum höndum unt málfræði, fornfræði, íslenzka landfræði, náttúrusögu og hagfræði að ógleymdum skáldskap. Síðustu fimm Hafnarárin naut Gröndal styrks úr dönskum sjóði til söfnunar heimilda og til samningar Jijóðmenningarsögu Norður- landa. Vann hann lengi að söfnuninni, Jrótt minna yrði úr eftir heimkomuna sakir anna og féleysis. Eftir fimm ár voru seðlar með uppsláttarorðum og tilvitnunum orðnir um fjörutíu þúsund, en áætl-
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80

x

Eimreiðin

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.