Ægir - 01.11.1984, Qupperneq 14

Avarp
Halldórs Ásgrímssonar
sjávarútvegsráðherra
Fyrir einu ári síðan stóðum við
íslendingar í vandasömum
sporum, þegar undirbúningur að
fiskveiðistefnu fyr\r árið 1984
hófst af krafti, að fengnu áliti fiski-
fræðinga um ástand helstu fisk-
stofna. Eftir margvíslegt ráðslag
um það ástand, sem upp var
komið varð það almenn niður-
staða að rétt væri að gera grund-
vallarbreytingu á stjórnun veið-
anna í Ijósi nýrra aðstæðna. Eftir
miklar umræður á Alþingi var
ákveðið að veita sjávarútvegsráð-
herra heimild til að skipta afla á
milli skipa í Ijósi aflareynslu
þeirra síðustu þrjú árin. Heimild-
arlög þessi voru m.a. samþykkt
vegna ákveðinna tilmæla Fiski-
þings og hagsmunaaðila í sjávar-
útvegi.
Skipuð var ráðgjafarnefnd til
að fjalla um reglugerð á grund-
velli áðurnefndra lagaheimilda.
Þessi nefnd vann mjög gott starf
undir forystu Jóns Sigurðssonar,
forstjóra Þjóðhagsstofnunar og
skilaði ítarlegum niðurstöðum
sem var grundvöllur að reglugerð
um stjórnun veiðanna. Áður en
reglugerðin var sett var einnig
haft samráð við sjávrútvegs-
nefndir Alþingis. Eftir þá reynslu
sem við höfum öðlast af stjórn
veiðanna á árinu 1984 er rétt og
skylt að meta hana á raunsæjan
hátt, þannig að hún megi verða
sem mestur lærdómur við
ákvörðun stefnunnar fyrir næstu
ár.
Eitt af þeim atriðum sem eink-
um var gagnrýnt við setningu
þeirra heimildarlaga sem ég áður
gat um var hið mikla vald sem
Sjávarútvegsráðuneytinu var
fengið um skipulag og ákvörðun
veiðanna.
Ljóst var að margvísleg ágrein-
ingsefni myndu koma upp við
ákvörðun kvóta fyrirskipin og var
nauðsynlegt að þær ákvarðanir
væru virtar af þeim aðilum, sem
við þær skyldu una. Ákveðið var
að sérstök nefnd skyldi fjalla um
slík mál og voru skipaðir í hana,
Stefán Þórarinsson, deildarstjóri,
formaður, Kristján Ragnarsson,
framkvæmdastjóri L.í. Ú. af hálfu
útgerðarmanna og Helgi Laxdal,
formaður Vélstjórafélags íslands,
af hálfu sjómanna. Nefnd þessi
hefur unnið mikið starf á árinu og
hafa allir úrskurðir verið ákveðnir
eftir ítarlegar umræður og hefur
mikil og góð samvinna verið
innan nefndarinnar og hefur
ráðuneytið átt við hana hið besta
samstarf. Tekist hefur að leysa úr
þeim málum sem upp hafa komið
án ágreinings.
Að mínu mati er það mjög til
eftirbreytni í okkar þjóðfélagi, á
hvern hátt þeir aðilar sem að
þessu máli hafa komið, hafa verið
tilbúnir að leggja sig fram um að
ná samstöðu í mjög erfiðum og
viðkvæmum málum. Það sýnir
að þrátt fyrir ólík sjónarmið
getum við komið okkur saman
um mikilvæg hagsmunamál og
leyst þau með heildarhagsmuni
þjóðarbúsins að leiðarljósi. En
áðuren lengraerhaldið, erréttað
rifja upp og skoða í Ijósi reynsl-
unnar, rök og markmið aflafyrir-
komulagsins sem sett voru fram í
fyrra og Fiskiþing og hagsmuna-
aðilar í sjávarútvegi mæltu með
að skyldi tekið upp.
Eftir að Hafrannsóknastofn-
unin lýsti því yfir, að þorskstofn-
inn væri í mikilli lægð eftir
nokkur góð ár og lagði til aö
veiðar yrðu verulega takmark-
aðar úr stofninum í ár, varð fljót-
lega Ijóst að um tvær megin-
stjórnunarleiðir væri um aðvelja-
Sóknartakmarkanir eins og stuðst
hafði verið við undanfarin ár eða
aflamarksfyrirkomulag.
Aflamarksfyrirkomulagið varð
fyrir valinu og má með sanm
segja að fjórar ástæður hafi vegið
þar þyngst.
Sú fyrsta var, að frekari sóknar-
takmörkunum á þorskveiði en
þegar hafði verið gripið til yrð'
ekki við komið þar sem slíkt
leiddi aðeins til aukinnar sóknar
í aðra botnlæga fiskstofna, s-s-
ýsu, karfa, ufsa og grálúðu sem
þegar voru taldir fullnýttir.
Önnur ástæðan var, að mjog
erfitt var talið eins ogfyrri reynsla
hafði sýnt að takmarka þorsk-
veiðina með sóknartakmörkun-
um við nákvæm aflamörk. R30
var álitið mjög mikilvægt gagn',
vart þorskstofninum að svo yrði 1
ár vegna hættu á hruni stofnsins
ef veiðar færu verulega fram ur
settu marki. Af bráðabirgðatölun1
526-ÆGIR