Ægir - 01.11.1984, Qupperneq 15

Fiskifélags íslands um botnfiskafl-
ann árið 1984 má ráða að tekist
hefur fram til þessa að takmarka
aflann við þau mörksem settvoru
'upphafi og bendirflesttil þess að
svo verði það sem eftir er ársins.
Þriðja ástæðan var sú, að afla-
marksfyrirkornulagið tryggði
betur en nokkur önnur leið við
stjórn fiskveiða að sá afli sem til
skipta væri, dreifðist eins jafnt og
réttlátlega á byggðalög og fiski-
skip eins og kostur yrði.
Sóknartakmarkanir á fiski-
skipum fela í sér samkeppni um
aflann, þann tíma sem þau mega
vera að veiðum og má leiða að
Því sterk rök, að þorskaflahrotur
bær sem komu á Breiðafirði s.l.
vetur og Vestfjarðamiðum í
sumar hefðu leitt af sér ójafnari
skiptingu fiskaflans en raun varð
a< hefði sóknartakmörkunum
verið beitt. Þannig hefur reynslan
af veiðum smábáta undir 10
'estum einnig verið sem fiska nú
úr sameiginlegu heildarmarki.
Aflasæld smábáta hefur verið
nokkuð misjöfn við landið og því
hafa takmarkanir og sókn bitnað
^arðar á sumum landshlutum en
öðrum. Því má segja að þessi rök-
semd um jafnari og réttlátari
skiptingu fiskaflans með afla-
tT|arksfyrirkomulagi sé réttmæt.
Sama má segja um síldveið-
arnar þótt notast sé við aflamark í
verulegum mæli.
Þar er kapphlaupið um söltun
°g þegar henni er lokið og öðrum
verkunaraðferðum hefur ekki
verið nægilega sinnt, sitja þeir
Sem lítið hafa veitt eftir með sárt
ennið.
Samkeppni er nauðsynleg en
t’egar auðlindin er takmörkuð
verður óheft athafnafrelsi til að
auka þjóðfélagslega mismunun
°g ganga á tekjumöguleika kom-
andi kynslóða.
Fjórða ástæðan var sú, að með
aflamarksfyrirkomulagi mætti
koma við sparnaði og hag-
kvæmni í rekstri fiskiskipa, m.a.
vegna þess að hagt yrði að færa
aflakvótann milli skipa og fækka
þar með skipum í rekstri og hefð-
bundnum veiðum. Um þennan
þátt er erfitt að fullyrða. Þó er Ijóst
að margir útvegsmenn hafa reynt
að spara og auka hagkvæmni í
sínum rekstri, m.a. með því að
sameina kvóta skipa og beina
öðrum skipum í veiðar á van-
nýttum fiskstofnum, t.d. úthafs-
rækju.
Veiðarfæranotkun minnkaði á
vetrarvertíðinni því bátar réru
með færri net en áður. Nýting
veiðarfæra varð betri og fiskgæði
á vetrarvertíð jukust frá árinu
áður samkvæmt gæðaskýrslu
Fiskifélags íslands.
Þegar á heildina er litið má
segja að fyrrnefndar fjórar höfuð-
ástæður fyrir því að aflamarks-
leiðin var valin hafi staðist og
þeim markmiðum í stórum
dráttum náð sem stefnt var að í
upphafi.
í Ijósi þessarar reynslu verðum
við að spyrja okkur nú, hvort við
höfum valið rétta kostinn. Eg
svara því hiklaust játandi. Við
verðum einnig að spyrja okkur
hvort þær forsendur sem gengið
var út frá á s.l. hausti hafi að ein-
hverju leyti breyst. Megum við
búast við því að heimilt verði að
veiða meira úr fiskstofnum okkar
á næsta ári?
Hafrannsóknastofnunin hefur
lagt til að hámarksafli 1985 verði
eftirfarandi:
Þorskur 200 þús. tonn
Ýsa 45þús.tonn
Ufsi 60þús.tonn
Karfi 90þús. tonn
Grálúða 25 þús. tonn
Þessar tillögur verða metnar í
Ijósi aðstæðna á næstunni, en
Ijóst er að ekki er hægt að reikna
með hærri afla á næsta ári.
Aætluð stofnstærð þorsksins er
970 þús. tonn í ársbyrjun 1985 en
var áætluð 1130 þús. tonn í árs-
byrjun 1984 og ákvarðanir við
það miðaðar.
Hins vegar er minnkun stofns-
ins ekki eins hættuleg og annars
hefði verið, þar sem bætt skilyrði
hafa aukið hlutfall kynþroska
þorsks í aldursflokkunum.
Það erástæða til að hafa miklar
áhyggjur af því að hlutfall 3 og 4
ára þorsks er um 55% afla ársins
1984 og er áætlað 67% aflans
árið 1985.
Eldri árgangana vantar og
okkar eina von til að þetta hlutfall
breytist er að 1977 árgangurinn
við Grænland komi inn í veiðina
á næsta ári.
Ástand fiskstofnanna gefur því
ekki tilefni til mikilla breytinga í
stjórnun veiðanna.
Getum við treyst því, að svipuð
stjórn og beitt var við fiskveiðar
fram að þessu ári, tryggi það að
ekki verði farið fram úr þeim tak-
mörkunum í heildarafla sem sett
verða árinu?
Nei, ég tel engar líkur á að svo
sé.
Er einhver önnur leið fær sem
tryggir öllum byggðalögum á
landinu og öllum skipum sinn
hlut úr þeim afla sem til skiptanna
er á hverjum tíma betur en afla-
marksleiðin?
Nei, ég held að svo sé ekki.
Eru einhverjar aðrar leiðir sem
auðvelda betur en aflamarks-
leiðin að koma við hagkvæmni
og sparnaði í rekstri í sjávarútveg-
inum?
Ég sé ekki að svo sé.
Eru meiri líkur á því að á næsta
ári verði hægt að auka framboð á
fiskmörkuðum okkar víða um
heim?
Á sama veg verð ég að svara
þessari spurningu og hinum fyrri,
ÆGIR-527