Ægir - 01.11.1984, Qupperneq 18

Jakob Jakobsson:
Ástand fiskstofna
INNGANGUR
Undanfarnar vikur hef ég átt
þess kost að taka þátt í fjórðungs-
þingum Fiskifélagsins víðs vegar
um landið. Á þessum fjórðungs-
þingum hefég reyntaðgera þing-
fulltrúum grein fyrir starfsað-
ferðum Hafrannsóknastofnunar,
hvernig ætlunin er að breyta
þeim og hvernig reynt verður að
efla tengsl Hafrannsóknastofn-
unarog sjávarútvegsins í landinu.
Þetta hefur einnig verið gert á
fundum með Farmanna- ogfiski-
mannasambandi íslands. Ég tel
því ekki ástæðu til að fara nánar
út í þá sálma að svo stöddu.
Undanfarin 10 ár hefur Hafrann-
sóknastofnun gert úttekt á ástandi
fiskstofna og lagt fram tillögur um
leyfilegan hámarksafla á þessum
árstíma. Enn einu sinni er komið
að skuldadögum. Sú úttekt á
ástandi helstu botnfisktegunda
sem hér verður rædd var unnin
við óvenjulegar aðstæður sem
sköpuðust fyrst og fremst vegna
langvarandi verkfalls BSRB. Petta
olli bæði nokkrum töfum og
einnig því að ekki var unnt að
nota öll þau gögn sem safnað
hafði verið á yfirstandandi ári.
Því er hugsanlegt að Hafrann-
sóknastofnun geti komið með
endurskoðaðar tillögur síðar á
þessu ári þegar tími hefur unnist
til að vinna betur úr framan-
greindum gögnum. Það er þó
ekki von á að um mikilvægar
breytingar verði að ræða.
UPPSJÁ VA RFISKA R
Þegar skýrsla Hafrannsókna-
stofnunar hefur verið lögð fram
hingaðtil hefurskapastsú hefðað
hefja umræðurnar um þorskinn.
Ég leyfi mér þó að brjóta þá hefð
nú og ræða hér lítillega um upp-
sjávarfiska. í því sambandi langar
mig að minna á að þetta er 10.
haustið sem síldveiðar eru stund-
aðar frá því að síldveiðibanninu
lauk haustið 1975. Síldaraflinn
hér sunnanlands það ár var um
13 000 tonn en óx svo á næstu
árum smám saman og varð
45 000 tonn 1979. Síðastliðin 6
ár hefur síldaraflinn verið frá 40-
58 000 tonn og svo giftusamlega
hefur tekist til um stjórn þessara
veiða að aldrei hefur þurft að
birta eina einustu svarta skýrslu
enda þótt sveiflur í árgangastyrk
síldarinnar séu síst minni og
raunar miklu meiri heldur en t.d.
hjá þorski. Ég tel að ein aðalá-
stæðan fyrir því hvernig til hefur
tekist sé sú staðreynd að allt frá
árunum 1975 hefur þeirri stefnu
verið fylgt að aflinn fari ekki yfir
20-25% af stærð stofnsins. Þegar
til lengri tíma er litið gefur þetta
hagkvæmustu nýtingu og mögu-
leika á því að jafna veiði frá einu
ári til annars enda þótt stærð
árganganna sé mjög mismun-
andi. ífyrra veiddist t.d. mestaf4
ára síld þ.e.a.s. árganginum frá
1979. Aflinn á þessu ári byggist
einnig að mjög miklu leyti á
þessum árgangi og ég á von á þvi
að á árinu 1985 verði 79
árgangurinn einnig mjög áber-
andi í síldarstofninum. Þess ber
þó að geta að úttekt á síldarstofn-
inum fer ekki fram fyrr en seint i
desember eða í janúar en mér
kæmi mjög á óvart ef sú úttekt
leiddi til mikillar breytingar á til-
lögum um hámarksveiði á síld.
Þau gleðilegu tíðindi spurðust
hingað til lands haustið 1983 að
klakist hefði mjög sterkur árangur
í norsk-íslensku síldinni sem
hefur haldið sig við Noreg ogekki
gengið til íslands undanfarna tvo
áratugi. Rannsóknir sem fram
hafa farið í Barentshafi á þessu ári
staðfesta fyrri niðurstöðurum það
að 1983 árgangurinn sé mjög stor
og 1984 árgangurinn er einnig
miklu stærri en þeirárgangarsem
klakist hafa út í þessum síldar-
stofni mörg undanfarin ár. Allar
líkur benda þvítil þess að á næstu
árum, einkum um að eftir 1988
muni þessi stofn stækka til mikilla
muna t'rá því sem verið hefur.
Hann er nú talinn um 6—700 000
tonn en var þegar best lét allt að
10 milljónum tonna. Hér eiga
íslendingar að sjálfsögðu mikilla
hagsmuna að gæta og verður að
fylgjast grannt með hver fram-
vinda þessa síldarstofns verður a
næstu árum. Útbreiðsla eins ars
síldarinnar í Barentshafi minmr
mjög á útbreiðslu sterka árgangs-
ins frá 1959 þegar hann gekk 3
miðin Norðanlands í fyrsta skip11
aðeins 3 ára gamall.
Mælingar á stærð íslenska
loðnustofnsins töfðust um heilan
mánuð vegna verkfalls BSRB-
530-ÆGIR