Ægir - 01.11.1984, Page 29

beinlínis til þess að umfjöllun um
þessa afurðaflokka geti orðið
nægjanlega heilsteypt. Sýnir
betta, svo og þær góðu móttökur
sem bókin hefurfengið, hvetíma-
bært það var að hleypa þessu
verki af stokkunum.
Fóðurgerð fyrir fisk- og
loðdýrarækt
Möguleikar íslendinga í fisk-
°g loðdýrarækt hafa jafnan verið
tengdir ódýrri öflun fiskúrgangs
til fóðurgerðar. Þó er Ijóst að
^nikið starf er óunnið við rann-
sóknir á næringargildi hinna
ýmsu tegunda fiskúrgangs sem til
fellur hér á landi, því það getur
verið mjög breytilegt eftir teg-
undum og árstíðum. Nú er unnið
a& rannsóknum á hráefnum til
fóðurgerðar fyrir loðdýr, en það
er gert í samvinnu við Rannsókna-
stofnun landbúnaðarins og Bún-
aðarfélag íslands. Einnig eru
athuganir hafnar á hráefnisöflun
til fóðurframleiðslu fyrir fiskeldi.
Meltur eru vissulega einn af þeim
kostum sem til greina koma sem
^oðdýra- og fiskeldisfóður. Þótt
tiIraunir með framleiðslu melta úr
fiskslógi og ruslfiski sé nú lokið,
bá er tilraunum með úrvinnslu
^eltu haldið áfram. í ágætri sam-
vinnu við fiskmjölsverksmiðju
Einars Guðfinnssonar hefur
góður árangur náðst með að
Þykkja meltur í soðeimingartækj-
um. Þannigfæst nú meltuþykkni
með 60 til 80% þurrefnisinni-
haldi og hefur því verið blandað
uaeð ágætum árangri í grasköggla
að Gunnarsholti. Reynslan í Bol-
ungarvík sýnir að sé lýsi unnið úr
uaeltunni og afgangurinn í fisk-
utjöl þá eykst aflaverðmæti tog-
ara um 3—4% þegar búið er að
taka tillittil kostnaðar. Þótt þetta
sé e.t.v. ekki ýkja mikið, þá er
Ijóst að þessar tölur má hækka
verulega sé meltuþykknið notað
beint til loðdýraræktar, eða
fiskeldis. Meltuvinnsla er þegar
hafin um borð í tveimur íslensk-
um togurum og hafa fleiri ráðgert
að koma upp slíkum búnaði í
sínum skipum.
Matsmáiin
Ekki get ég sagt skilið við
þennan pistil án þess að minnast
á matsmálin. Mönnum eræ betur
að verða Ijóst að langt er í það að
fundin verði ein einföld rann-
sóknarstofuaðferð til að mæla
gæði áfiski. Skynmaterennþáog
verðurvafalaustum langaframtíð
sú aðferð sem gefur besta raun,
þótt mikilvægur árangur hafi
náðst með efna- og eðlisfræði-
legum aðferðum. Skynmat þarf
hins vegar að staðla og samræma
og matsmenn þurfa að vera í
stöðugri þjálfun. Með svokölluð-
um samræmingarnámskeiðum
fyrir matsmenn hefur verið þróuð
aðferðafræði sem gerir það m.a.
kleit't, að búa til gæðamatskerfi,
sem tengja á skynmatið betur en
áður við efna- og gerlafræðilegt
gæðamat. Námskeið sem byggja
á þessari aðferðafræði ættu að
verða fastur liður í þjálfun mats-
manna í framtíðinni. í sambandi
við endurskoðun á ferskfiskreglu-
gerðinni var gerð fræðileg úttekt
á ferskfiskmati eins og það er
framkvæmt í dag og sundurlið-
uðu mati, eða punktamati, eins
og það hefur verið nefnt. Miðaði
þessi rannsókn að því að kanna
hvaða vægi mismunandi gallar
hefðu, eins og t.d. blóðgallar, los
og lykt. Niðurstaðan varð á þá
lund að vægi þessara atriða er
innbyrðis jafnt og ætti því að vera
auðvelt að setja saman punkta-
matskerfi, sem yrði sambærilegt
við hefðbundna matskerfið, eða
kerfi sem byggði á nýjum upplýs-
ingum frá fiskvinnslunni um fjár-
hagslega þýðingu mismunandi
galla.
Kostir punktamats eru ótvíræð-
ir, bæði með tilliti til samræmis
og sem tæki til gæðastýringar í
vinnslustöðvunum. Hins vegar
eru ýmsir möguleikar á útfærslu
þess konar matskerfis. Því er
mikilvægt að halda þessari vinnu
áfram, því vel skipuiegt gæða-
matskerfi ætti bæði að vera hags-
munamál útgerðar og fisk-
vinnslu.
ÆGiR - 541