Samtíðin - 01.04.1960, Blaðsíða 21

SAMTÍÐIN
I?
18. uíínapdllur
SKÁLDIN KVÁÐU
þjóðskáldið, séra Jón Þorláksson á Bægisá
(1744—1819), var meistari stökunnar. Hann
kvað eitt sinn á ferð um Hjaltadalsheiði:
Hjaltadals er lieiði nið
lilaðin með ótal lýti,
fjandinn hefur á fyrri tíð
flutt sig þaðan í víti.
Islenzkar beinakerlingavísur eru margar við-
'Unnar og sumar ekki óskemmtilegar. Séra Jón
kvað þessa fyrir Magnús amtmann Gíslason:
Ef þér, herra, ætlið að prýða elli mína
°S mig finna eina í leynum,
yðar vísið burtu sveinum.
Eessa alkunnu vísu orti séra Jón um Jón Sig-
Ul'ðsson, fósturson sinn:
Á Bæsá ytri borinn er
býsna valinn kálfur,
vænt um þykja mundi mér,
mætti ég eiga hann sjálfur.
p
.. 'n svo er talið, að prestur ætti meira en
, strið eitt i börnum þeim, er ólust upp hjá
l0num á Bægisá.
I^essa stöku kvað séra Jón við hjón nokkur:
Þið eruð bæði fjandans fox,
full með heimsku gjálfur,
hún Tóta þín er tundur-box,
en tinna og járn þú sjálfur.
Eftirfarandi vísu nefndi prestur Búdrýgindin:
Margur fengi mettan kvið,
má því nærri geta,
yrði fólkið vanið við
vind og snjó að éta.
Þessari stöku kastaði séra Jón fram, er höfð-
»jar riðu hjá kirkju um embættisgjörð:
Skrykkjótt gengur oft til enn
eins og fyrr með köflum,
en grátlegt er, þá góðir menn
gera sig að djöflum.
Þessi var kveðin i skriftastól:
Óskaplíkar eru þær,
Anna má, en neitar. .
Imba vill, en ekki fær,
Eftir því hún leitar.
Ein af hressilegustu vísum séra Jóns er þessi,
sem ort var um verzlunarstjórann, er vildi taka
hryssu af honum upp i skuld:
Varla má þér, vesalt hross,
veitast heiður meiri
en að þiggja kaupmanns koss
og kærleiksatlot fleiri,
orðin liúsfrú hans.
Þegar þú leggur harðan hóf
háls um ektamanns,
kreistu fast og kyrktu þjóf,
kúgun Norðurlands.
Hélt séra Jón merinni, en visan loðir enn við
þennan handhafa búðarvaldsins.
Hér koma að lokum þrjár vísur, er prestur
orti í elli sinni:
Lagzt er fyrir í lamasess og látinn dugur,
allur er mér horfinn hugur,
hamur þessi er vanmáttugur.
Horfin er mér heyrn og sjón á hægra vanga,
fætur hafa gleymt að ganga,
gjörir það mér ævi langa.
Munn aðeíns og mund ég get til matar bifað,
ekki dáið, ekki lifað,
ekki setið, þenkt né skrifað.
Tveir Skotar lentu í manndrápsbyl í
svissnesku Ölpunum. Þcgar þeir höfðu
gefið upp alla lífsvon, birtist skgndilega
Sankti Bernharðshundur með viskíflösku
festa við hálsbandið.
„Bravó!“ hrópaði annar Skotinn.
„Þarna kemur þái mesti mannvinurinn
okkur til bjargar."
„Satt segir þú,“ anzaði félagi hans, „og
sérðu hundinn, sem kemur með hann?“
I
LESENDUM SAMTÍÐARINNAR fjölgar ört.
Sendið okkur áskriftarbeiðnina á bls. 32, og
þér fáið 1 eldri árgang í kaupbæti.