Fréttablaðið - 04.03.2011, Síða 16

16 4. mars 2011 FÖSTUDAGUR
FRÁ DEGI TIL DAGS
greinar@frettabladid.is
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Höskuldur Daði Magnússon (dægurmál) hdm@frettabladid.is
HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir sigridur@frettabladid.is MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is ALLT OG SÉRBLÖÐ: Roald Eyvindsson roald@frettabladid.is og Sólveig Gísladóttir solveig@frettabladid.is
ÍÞRÓTTIR: Henry Birgir Gunnarsson henry@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
HALLDÓR
Ólafur Þ.
Stephensen
olafur@frettabladid.is
SKOÐUN
Ítrekað heyrist frá stuðningsmönnum aðildar Evrópusambandsins að eina leiðin
til að ná tökum á peningamálum landsins sé
upptaka evru, og þar með aðild að Evrópu-
sambandinu. Það sé einnig eina leiðin til að
afnema verðtryggingu, lækka fjármagns-
kostnað og ná stöðugleika í íslensku efna-
hagslífi.
Reynsla hinna ýmsu ESB landa sannar
að lykilatriðið er ekki hvaða mynt er notuð
í hverju ríki, heldur hvernig einstök lönd
stjórna sínum efnahagsmálum. Dæmi um
þetta eru Svíþjóð og Írland. Svíar hafa
haldið sig við sænsku krónuna með góðum
árangri. Hagvöxtur er mikill, verðbólga lág
og skuldir ríkisins lágar. Írland tók upp evru
og nýtur nú aðstoðar AGS eftir að írska fjár-
málakerfið fór í gegnum mikla erfiðleika.
Myntin endurspeglar efnahagsstjórnun –
hún mótar hana ekki. Verðbólga mælir óstöð-
uga efnahagsstjórnun – hún skapar hana
ekki. Hár fjármagnskostnaður endurspeglar
skort á fjármagni – en skapar hann ekki.
Ábyrgð á peningastefnu er ekki bara
Seðlabankans. Ábyrg peningastefna er sam-
bland ábyrgrar stefnu í fjármálum ríkisins,
ábyrgrar stefnu í rekstri fjármálafyrir-
tækja og ábyrgrar stefnu í fjármálum heim-
ila og fyrirtækja. Allt hagkerfið þarf að
spila saman og allir bera ábyrgð á efnahags-
stjórninni. Ekki bara stjórnvöld og Seðla-
bankinn.
Samhliða hefðbundnum stýritækjum
Seðlabankans þarf að tengja vexti og
afborganir á húsnæðislánum við almenna
markaðsvexti og það gera þeir ekki með
núverandi fyrirkomulagi verðtryggingar.
Tryggja þarf að fjármálafyrirtæki geti ekki
stækkað efnahagsreikninga sína óstjórn-
lega og aðskilja verður viðskiptabanka og
fjárfestingarbanka. Hvetja þarf almenning
til að spara fyrir útgjöldum og greiða niður
skuldir. Aukinn sparnaður mun auka fram-
boð á fjármagni og lækka vexti. Koma þarf
í veg fyrir myndun eignabóla og jafnvægi
verður að nást í fjármálum ríkisins.
Allt þetta þarf að gera óháð því hvort við
göngum inn í ESB og tökum upp evru eða
ekki. Með upptöku evru er ábyrg stjórnun
efnahagsmála jafnvel enn brýnni. Reynsla
annarra landa sýnir að þá er hætta á auknu
innflæði fjármagns, aukinni skuldsetningu
heimila og fyrirtækja, eignabólum og
aðlögun að þrengri kosti er erfiðari með
evru og fastgengi.
Því er orðið tímabært að gera sér grein
fyrir því að prinsar á hvítum hestum frá
Brussel munu ekki bjarga okkur.
Ábyrgðin er okkar og hana verðum við
öll að axla.
Peningastefna og evra
Peningamál
Eygló
Harðardóttir
Þingmaður
Framsóknar-
flokksins
Ben og Mós
Jóhanna Sig (efnisins vegna) for-
sætisráðherra virðist telja óþarft að
nota full föðurnöfn þegar hún ræðir
um starfssystkini í þinginu. Nokkrum
sinnum hefur hún kallað Lilju Móses-
dóttur Lilju Mós og í þingumræðum í
gær lét hún duga að nefna
Bjarna Benediktsson
Bjarna Ben. Þingforseti
gerði við það athuga-
semd og má búast
við að eftirleiðis klári
Jóhanna föðurnöfnin
– í þinginu í það
minnsta.
Of gott til að vera satt
Nokkrir þingmenn Framsóknar-
flokksins, undir forystu Gunnars
Braga Sveinssonar þingflokksfor-
manns, hafa lagt fram tillögu þess
efnis að tvö óháð ráðgjafarfyrirtæki
verði fengin til að meta skilaverð
eignasafns Landsbankans. Þetta á að
gera þar sem „ekki hefur verið
lagt mat á með sjálfstæðum
hætti af opinberum
aðilum,“ hvert áætlað
skilaverð eigna Lands-
bankans er. Fréttir af nýju
mati skilanefndar bankans á
eignasafninu, sem var afar
jákvætt fyrir alla aðila, er
kveikjan að þessari tillögu
framsóknarmannanna.
Hvað svo?
Þetta er auðvitað hið besta mál. Gott
er að sem mestar upplýsingar liggi
fyrir áður en þjóðin greiðir atkvæði
um Icesave-lögin. Spurning er hins
vegar hvað framsóknarmennirnir gera
ef mat „óháðu ráðgjafarfyrirtækjanna,“
reynist enn jákvæðara en mat
skilanefndarinnar. Á því eru vissulega
nokkrar líkur þar sem því er jafnan
haldið fram að mat skilanefndarinnar
sé varfærið. Ætli þeir fari þá fram á
að enn aðrir verði fengnir til verksins?
Þá hlýtur Indefence-náunginn sem
sat um skeið fyrir Fram-
sóknarflokkinn í bankaráði
Seðlabankans að koma
sterklega til greina.
bjorn@frettabladid.is
Ö
gmundur Jónasson innanríkisráðherra hefur skipt um
skoðun á auknum heimildum lögreglunnar til að fylgj-
ast með skipulagðri glæpastarfsemi, meðal annars
með svokölluðum forvirkum rannsóknum. Þær fela
það í sér að taka megi einstakling eða hóp manna til
rannsóknar, jafnvel þótt viðkomandi sé ekki grunaður um að hafa
framið afbrot, heldur nægi grunur um að viðkomandi hafi slíkt
á prjónunum eða tengist skipu-
lagðri glæpastarfsemi.
Í umræðum á Alþingi í fyrra-
dag rifjaði Ögmundur upp að
hann hefði verið í hópi þeirra
sem vildu fara varlega í að
auka heimildir lögreglunnar
og væri enn. Hins vegar hefði
lögreglan fært rök fyrir því að
núverandi rannsóknarheimildir
hennar væru of þröngar og torvelduðu henni að rannsaka skipulögð
glæpagengi. Hann féllist á þau sjónarmið að rýmka yrði heimildir
lögreglunnar, þó með því skilyrði að þær yrðu áfram veittar á
grundvelli dómsúrskurðar.
Ástæða sinnaskipta ráðherrans er nýtt hættumat greiningar-
deildar ríkislögreglustjóra, sem telur hættu á að senn komi til upp-
gjörs eða átaka á milli harðsvíraðra glæpagengja, Vítisengla og
Útlaga, hér á landi. Á blaðamannafundi í gær greindi Haraldur
Johannessen ríkislögreglustjóri frá því að klúbburinn MC Ísland
fengi væntanlega um næstu helgi fulla aðild að heimssamtökum
Vítisengla og þar með aðgang að stuðningi og fjármunum glæpa-
samtakanna. Eins og Fréttablaðið sagði frá í gær hefur klúbbur
tengdur Útlögum verið stofnaður hér til höfuðs Vítisenglum.
Þetta er grafalvarleg þróun. Ögmundur Jónasson hefur greini-
lega áttað sig á alvöru málsins og bregst við í samræmi við það.
Eins og ráðherrann benti á í ræðu sinni á Alþingi fylgir alls konar
andstyggileg glæpastarfsemi þeim samtökum sem byrjuð eru
að skjóta rótum hér á landi, þar á meðal mansal, fíkniefnasala,
vopnasala og -smygl og fjárkúganir með ofbeldi. Starfsemi þessara
samtaka ógnar öryggi almennings víða í nágrannalöndum okkar
og hún er ekki síður alvarleg ógn við okkar friðsama samfélag.
Á Alþingi lýsti Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra
stuðningi við áform innanríkisráðherrans. Hann fór áður ásamt
Ögmundi Jónassyni einna fremstur í flokki þeirra sem kölluðu það
tilburði til njósna og leyniþjónustustarfsemi þegar lagt var til að
lögreglan fengi auknar heimildir. Össur rifjaði upp fyrri áhyggjur
af að heimildir lögreglu yrðu notaðar til einhvers konar pólitískra
njósna og sagði að það væri alger forsenda fyrir samþykki Sam-
fylkingarinnar við þeim að þær yrðu bundnar þinglegu eftirliti.
Það er eðlileg krafa – og hefur raunar verið ráð fyrir slíku gert
í öllum þeim tillögum sem hingað til hafa verið lagðar fram um
auknar heimildir lögreglu.
Vonandi er nú loks að myndast breið pólitísk samstaða um að
grípa til þeirra ráða sem duga gegn skipulögðum glæpasamtökum
áður en þau ná að festa hér rætur. Hér er við að eiga menn sem
verður að mæta af fullri hörku. Það er gott að þeir sem nú bera
ábyrgð á heill almennings skuli horfast í augu við alvarlega stððu
og vera reiðubúnir að gera það sem gera þarf.
Ráðherrar skipta um skoðun á rannsóknar-
heimildum lögreglunnar.
Alvarleg ógn